Woensdag 23 September 2020 18:25
Even voorstellen: een raadsheer strafrecht - De Rechtspraak | Jeugd- of volwassen strafrecht voor vermeende overvaller casino in Arnhem? - De Gelderlander | Pers geweigerd bij zedenzaak in rechtbank: 'Strafrecht moet juist controleerbaar zijn' - De Gelderlander | Gratis online cursus: 'Recente rechtspraak Strafrecht 2020-I' - Advocatie | 'Het strafrecht faalt bij kindermisbruik, net als wij' - Parool.nl | Zwijgen Brech zwaar dilemma voor rechtbank - 1Limburg | Nieuws en sport uit Limburg | Strafrechtstudenten laten hun angst (nog) niet winnen van hun ambities - Parool.nl | Hoe vaak is een potentieel strafblad de reden dat je wel afstand houdt? - Volkskrant | Meer aandacht voor strafrecht in gehandicaptenzorg - Klik.org Nieuws voor professionals in verstandelijk | Rebecca Gomperts in TIME-lijst van 100 meest invloedrijke vrouwen - BNR Nieuws | De doodstraf zeiden we 150 jaar vaarwel. Toch vonden er sindsdien honderden executies plaats - Trouw | GroenLinks-wethouder Kampen jaar lang bedreigd: verdachte (80) morgen voor rechter - De Stentor | Strafbaarheid belastingadviseur voor onjuiste aangiften - TaxLive | Welke zittingen gaan door bij rechtbank Limburg in week 38 (14 – 18 sept 2020)? - De Rechtspraak | Donderpreek uit Vaticaanstad tegen euthanasie – Wel.nl - Welingelichte Kringen | 'Politie ontevreden hoe strafrechters bewijs beoordelen' - Mr. Online | 'Rechter moet lef hebben en nieuwsgierig zijn' - Mr. Online | Welke zittingen gaan door bij rechtbank Limburg in week 37 (7 – 11 sept 2020)? - De Rechtspraak | Is een eerlijk proces tegen Jos Brech nog mogelijk? - 1Limburg | Nieuws en sport uit Limburg | 'Pas nu is het strafrecht echt klaar om de collaboratie te vervolgen' - De Standaard | 'Noldus schendt via tech mensenrechten in China' - Computable | 'Geen reden voor uitbreiding taakstrafverbod bij openlijke geweldpleging' - Mr. Online | Advocaat Van der Goot: grenzen strafrecht in tijden van corona niet altijd duidelijk - Leeuwarder Courant | Vader die probeerde zoon met mes te steken krijgt drie jaar cel - Drachtster Courant | 'Het strafrecht werkt voor geen meter. Herstelrecht is veel effectiever' - Volkskrant | 'Voor politie is geen apart strafrecht nodig' - Parool.nl | Vergelding hoort niet in strafrecht thuis - Trouw | Nummer twee Bpost stapt op door malaise aan top - De Standaard | Advocaten in strafrecht zwaar onder vuur door OM-document - AD.nl | Onderzoek rechtbank en Universiteit Maastricht naar het Europees aanhoudingsbevel - De Rechtspraak | Nederland klaagt Syrië aan voor foltering, maar levert dat iets op? - NPO Radio 1 | Predikant geschorst na onderzoek seksueel misbruik: 'De dominee heeft ongepast gehandeld' - De Gelderlander | Levenslang geëist tegen daders Enschede kwartetmoord - Volkskrant | 'Het Openbaar Ministerie is hier echt een grens over gegaan' - EM. Online | Algemene Beschouwingen: 'Corona dwingt politici tot nieuwe koers' - RTL Nieuws | Politie onderzoekt meldingen van schennispleger in Opwierde - Eemskrant | Foutje: tentamen Strafrecht op laatste moment afgelast - EM. Online | Topadvocaat koopt proces af: strafpleiter Kris Luyckx zou familie van verdachte hebben getipt over wapen - Gazet van Antwerpen | Vastlopend strafrecht speelt brutale boef in de kaart - Noordhollands Dagblad | De cel in, uit en weer in: wie stopt de vicieuze cirkel van veelplegers als Erik V.? - Trouw | Maximaal vier jaar gevangenisstraf voor bezit pedohandboek | Nieuwsbericht - Rijksoverheid.nl | Volkert van der Graaf definitief vrij: hoe zijn vonnis het strafrecht veranderde - AD.nl | Mildere straf voor priester voor schuldig verzuim bij zelfdoding - Focus en WTV | Rechtenstudenten stappen naar Onderwijsinspectie met klachten over mastervak Strafrecht - EM. Online | Discriminatie op basis van 'sociale klasse' moet worden opgenomen in het Wetboek van Strafrecht - Fris! - NPO Radio 1 | Openbaar Ministerie biedt journalist excuses aan voor onderzoek - NRC | Qatar neemt nepnieuws op in het strafrecht - Villamedia | Verbond: strafrecht niet nodig om verzekeringsfraude aan te pakken - Assurantie Magazine | Exclusieve foto's Ridouan Taghi: 'Na mijn arrestatie ben ik 72 uur lang gemarteld door agenten in Dubai' - Eén Vandaag | DNA discussieert over wijziging Wetboek van Strafrecht - Waterkant | Rechtspraak voorstander van afsplitsen vorderingen schadevergoedingen in strafrecht - De Rechtspraak | Het strafrecht past niet, toch is vervolgen de enige optie - Trouw | Rechtspraakvoorzitter Henk Naves: 'Ik ben best wel tevreden over hoe het gaat in de rechtbanken' - Trouw | Maximumstraf quarantaine torenhoog: 'OM oordeelt bij eerste overtreding lager' - Parool.nl | De strafbaarheid van groepsbelediging is een redeloos wetsartikel - Nederlands Dagblad | Echtpaar Scholing uit Wolvega totaal verrast met lintje - Stellingwerf | De uitzending van 15 juni: wie krijgt het vaccin / CDA zoekt lijsttrekker / Euthanasie vs strafrecht / Blijft de handdruk? - Nieuwsuur | Woede en angst in strafrecht, hoop en walging in civiel recht - Mr. Online | Burgerbeweging Hart boven Hard eist betere aanpak van woonproblematiek: “Meer dan 48.000 mensen staan op wachtlijst” - Het Nieuwsblad | FinCEN Files leggen de rotte plekken in de financiële markten pijnlijk bloot - Newsbit.nl | Kan Groenewegen strafrechtelijk vervolgd worden? - Nieuwsbericht - NPO Radio 2 | Grapperhaus moderniseert wetgeving seksueel grensoverschrijdend gedrag | Nieuwsbericht - Rijksoverheid.nl | Doe niet gemakzuchtig over waarheidsvinding in strafrecht - NRC | Gerard Sanderink van Strukton knokt door met ex in elfde rechtszaak - Het Financieele Dagblad | Oplossing overbelasting strafrecht: 'deals met verdachten' - Parool.nl | Ondergrens voor strafbaar seksueel handelen moet veel duidelijker - De Rechtspraak | Oprichter abortusboot: 'Mijn hoop is dat abortus uit het strafrecht verdwijnt' - Parool.nl | Invoeren 'politiedelict' gaat geen verbetering brengen - Volkskrant | Gevangenisstraf wegens misbruik vertrouwelijke informatie en ambtelijke corruptie, geen beroepsverbod - TaxLive | Alcoholenkelband landelijk ingevoerd | Nieuwsbericht - Rijksoverheid.nl | Rechtbanken werken corona-achterstand weg met minder rechters per zaakstrafzaken - Volkskrant | Minister Nurmohamed getuige van schoonmaakactie binnenstad - Suriname Herald | Reacties op uitspraak Akwasi: 'Ben je stout, dan verdien je straf' - AD.nl | 'De nadruk in de samenleving ligt op vergelding, daar luisteren we goed naar' - Trouw | Overtreding van noodverordening leidt tot strafblad - Gemeente.nu | De impact van corona op de rechtspraak: 'Het gaat er definitief anders uitzien' - Parool.nl | Schrijfster Miek Smilde uit Almelo verwerkte veertig jaar strafrecht in nieuwe roman - Tubantia | Taiwan haalt overspel uit strafrecht | Buitenland | Nieuws - Het Laatste Nieuws | Kan een hersenscan de rechter helpen? - Parool.nl | Opinie: 'De rechtsstaat blijft gewoon overeind' - Dagblad van het Noorden - Dagblad van het Noorden | Kijk terug: vraag en antwoord met advocaat Tjalling van der Goot - Dagblad van het Noorden | Strafrechtkantoor van De Haan Advocaten na 40 jaar verder onder andere naam - Dagblad van het Noorden | Strafrecht is een markt - BNR Nieuws | Handhaven noodverordening corona van kracht | politie.nl - Politie | 'Advocaten vrezen voor rechten van verdachten tijdens coronacrisis' - RTL Nieuws | Moord op advocaat kroongetuige schokt strafrecht - Joop | 'Deze actualiteiten raken de praktijk van de strafadvocaat' - Mr. Online | 'Wet straffen en beschermen leidt tot kortere gevangenisstraffen' - Mr. Online | Coronacrisis vertraagt duizenden strafzaken, 'Hier kun je geestelijk aan kapot gaan' - NOS | Strafrechttijdschrift maakt doorstart bij de Hoge Raad - Mr. Online | Coronavirus betekent minder bezoek en minder werk voor gevangenen - Omrop Fryslan | Maak psychische mishandeling daadwerkelijk strafbaar - Trouw | Grote mate van beoordelingsvrijheid voor rechter bij vergoeding proceskosten in Mulderzaken - De Rechtspraak | Deze zittingen gaan door bij de rechtbank Rotterdam in week 18 (28 april tot en met 1 mei 2020) - De Rechtspraak | Abortus, kiezen tussen vrijheid of recht op leven - Doorbraak.be | Avondzittingen rechtbank Overijssel van start - De Rechtspraak | Leidse docent strafrecht: 'Wet aanpak mensenhandel schiet tekort' - Leidsch Dagblad | Kamala Harris kan historie schrijven als running mate van Biden - Parool.nl | Wegsturen Antwerpenaren bij Galderse Meren 'is geen discriminatie' - BN DeStem | 'De natuur vernietigen moet strafbaar worden' - Oneworld |

Wat zijn strafuitsluitingsgronden?

Strafuitsluitingsgronden zijn er om de wederrechtelijkheid of de verwijtbaarheid weg te nemen bij een verdachte.

Een succesvol beroep op zo een strafuitsluitingsgrond heeft als gevolg dat een verdachte wordt ontslagen van alle rechtsvervolging (OVAR). Dit houdt in dat het feit kan worden bewezen, maar dat de verdachte hiervoor niet strafbaar is. Hierbij kan strafrecht advocaat   mr. Kellermann u helpen.

Zo heb je twee soorten strafuitsluitingsgronden: rechtvaardigingsgronden en schulduitsluitingsgronden.

Rechtvaardigingsgronden

Een rechtvaardigingsgrond neemt de wederrechtelijkheid (onrechtmatigheid) weg van een gedraging. Dit betekent dat iemand geen strafbaar feit heeft begaan. Oftewel iemand heeft de wet niet overtreden.

Zo heb je vijf rechtvaardigingsgronden:

  • overmacht als noodtoestand (art. 40 Sr);
  • noodweer (art. 41 lid 1 Sr);
  • bevoegd ambtelijk bevel (art. 43 lid 1 Sr);
  • wettelijk voorschrift (art. 42 Sr);
  • het ontbreken van materiële wederrechtelijkheid.

De laatstgenoemde is een ongeschreven rechtvaardigingsgrond, deze is ontstaan uit de rechtspraak.

Overmacht als noodtoestand

Bij overmacht als noodtoestand (art. 40 Sr) dient er sprake te zijn van een buitenkomende oorzaak waartegen een gedraging voortvloeit uit die oorzaak om daaraan een eind te maken. Hierbij dient de keuze gemaakt te worden tussen een wettelijke plicht en een maatschappelijke plicht. Indien deze gedraging proportioneel en subsidiair is tegen de van buitenkomende oorzaak, is deze gedraging te rechtvaardigen.

Een voorbeeld bij deze rechtvaardigingsgrond is dat iemand de snelheidslimiet overtreedt op de weg, omdat hij zo snel mogelijk met zijn zwangere vrouw naar het ziekenhuis moet. In dit arrest (ECLI:NL:GHDHA:2016:2087) is overmacht als noodtoestand van toepassing.

Noodweer

Noodweer (art. 41 lid 1 Sr) houdt in dat iemand zichzelf of een ander verdedigt tegen een aanranding die ogenblikkelijk en wederrechtelijk is. Het betreft dan een aanranding dat op dat moment plaatsvindt en het moet gaan om de verdediging van eigen lijf of goed (of andermans). Ook hier moet de verdediging geboden en noodzakelijk zijn.

Er kan sprake zijn van noodweer als iemand met een mes op u komt aflopen terwijl u zich in een hoek bevindt. Het gaat hier om een levensbedreigende situatie, dus verdedigt u zich door diegene te slaan met een baksteen. Hierbij handelt u dus uit noodweer.

Een arrest (ECLI:NL:GHAMS:2014:4995) dat over noodweer gaat, leest u hier.

Bevoegd ambtelijk bevel

Indien iemand een strafbaar feit pleegt maar dit doet omdat het een ambtelijk bevel is, kan diegene zich beroepen op de rechtvaardigingsgrond bevoegd ambtelijk bevel (art. 43 lid 1 Sr). Een voorbeeld hierbij is dat een persoon op bevel van een agent door rood moet rijden, omdat die agent zo spoedig mogelijk ergens ter plaatse dient te zijn.

Wettelijk voorschrift

De rechtvaardigingsgrond wettelijk voorschrift (art. 42 Sr) doet lijken op de rechtvaardigingsgrond bevoegd ambtelijk bevel. Beide bepalingen hebben gemeen dat straffeloosheid wordt verzekerd aan hem die - daartoe verplicht -  rechtstreeks of middellijk handelt op gezag van de overheid. Denk hierbij aan een agent die een verdachte klemrijdt met de auto. De agent volgt een wettelijk voorschrift, het aanhouden van de verdachte, maar is niettemin strafbaar voor de schade aan de auto van de verdachte.

Ontbreken van materiële wederrechtelijkheid

De laatste rechtvaardigingsgrond is het ontbreken van materiële wederrechtelijkheid. Dit houdt in dat de dader van een strafbaar feit niet strafbaar is indien door het overtreden van het strafbare feit de doelstelling van dat feit juist beter nageleefd wordt, ook al is de daad in strijd met de wet.

Een bekend voorbeeld van deze rechtvaardigingsgrond is dat een veearts gezonde koeien in aanraking brengt met geïnfecteerde koeien. Dit is strafbaar. Maar hij deed dit zodat de gezonde koeien antistoffen tegen de infectie zouden ontwikkelen. De Hoge Raad besliste dat de veearts niet schuldig was, ook al was zijn handelen in strijd met de wet.

Schulduitsluitingsgronden

Schulduitsluitingsgronden zijn er om de verwijtbaarheid (schuld) van een verdachte weg te nemen. Dit wilt zeggen dat een verdachte met een succesvol beroep op een schulduitsluitingsgrond niet schuldig is en daarom niet strafbaar is.

De meest bekende schulduitsluitingsgronden zijn:

  • ontoerekeningsvatbaarheid (art. 39 Sr);
  • psychische overmacht (art. 40 Sr);
  • noodweerexces (art. 41 lid 2 Sr);
  • onbevoegd ambtelijk bevel (art. 43 lid 2 Sr);
  • afwezigheid van alle schuld (AVAS).

De schulduitsluitingsgrond afwezigheid van alle schuld (AVAS) is een ongeschreven schulduitsluitingsgrond welke voortvloeit uit de rechtspraak.

Ontoerekeningsvatbaarheid

Voor een succesvol beroep op ontoerekeningsvatbaarheid (art. 39 Sr) dient er sprake te zijn, van gebrekkige ontwikkeling of een ziekelijke stoornis van zijn geestvermogens. Dit is een van binnenkomende drang. Hierdoor kan het gepleegde feit diegene niet worden verweten. Denk hierbij aan iemand met een verstandelijke beperking die zomaar spullen uit een winkel meeneemt. In dit arrest (ECLI:NL:GHAMS:2016:2422) wordt een beroep op ontoerekeningsvatbaarheid  gedaan.

Psychische overmacht

Bij psychische overmacht (art. 40 Sr) dient er sprake te zijn van een buitenkomende drang waar iemand geen controle over heeft. Dit betekent dat diegene wordt gedwongen tot het maken van een bepaalde keuze. Een voorbeeld hiervan is dat iemand moet helpen bij het plegen van een strafbaar feit, omdat hem anders iets aangedaan wordt. Een vader, tevens bankdirecteur, moet de kluis van zijn bank leeghalen voor de mensen die zijn dochter hebben ontvoerd. Hierbij is de buitenkomende drang dat zijn dochter is ontvoerd, hetgeen hem zo laat handelen.

Noodweerexces

Noodweerexces (art. 41 lid 2 Sr) betekent dat de overschrijding van de grenzen van noodzakelijke verdediging niet strafbaar is, indien deze overschrijding het onmiddellijke gevolg is geweest van een hevige gemoedsbeweging.

Bij deze schulduitsluitingsgrond mag het proportionaliteitsvereiste worden overtreden. Bijvoorbeeld: een jongedame fietst door het Vondelpark en iemand belaagd haar van achteren. Hierbij slaat zij diegene met haar kettingslot tegen hem, totdat hij bewusteloos op de grond ligt. Dit is een disproportionele handeling ten opzichte van het belagen vanachter. De jongedame had ook weg kunnen rennen. Maar met een beroep op noodweerexces kan dit haar niet worden verweten. Een voorbeeld uit de rechtspraak kunt u in dit arrest (ECLI:NL:GHARL:2016:3505) lezen.

Onbevoegd ambtelijk bevel

Als iemand een beroep doet op de schulduitsluitingsgrond onbevoegd gegeven ambtelijk bevel (art. 43 lid 2 Sr) dan beroept diegene zich op het volgende: de verdachte heeft een bevel opgevolgd waarvan hij niet wist of hoefde te weten dat dit bevel onbevoegd werd gegeven. Hij is op het verkeerde been gezet. Als een Duitse agent zegt dat je 140 km/h mag rijden op de Nederlandse snelwegen, dan is dat een onbevoegd gegeven ambtelijk bevel.

Afwezigheid van alle schuld (AVAS)

Ten slotte is er de ongeschreven schulduitsluitingsgrond afwezigheid van alle schuld (AVAS). Hierbij is er sprake als iemand niet op de hoogte was van een wettelijk voorschrift en dit toch overtreedt. Denk hierbij aan iemand die een verboden terrein betreedt, terwijl er geen borden aanwezig waren die dat duidelijk maakten.

Contact met Kellermann Advocatuur

Bent u zelf verdachte in een strafzaak en heeft u een strafrecht advocaat nodig?

Kellermann Advocatuur staat u graag bij in een strafzaak. Neem contact met ons op voor meer informatie.

< Terbeschikkingstelling - TBS Beroep in cassatie >