Maandag 28 November 2022 16:18
Vernieuwing advocatenportaal strafrecht vertraagd - Het Advocatenblad | Podcast Staat van het Strafrecht: 'Procesafspraken en hoe nu verder?' - De Rechtspraak | Opinie | De sleutel voor beter strafrecht ligt bij de politierechter - NRC | Burgerinitiatief om abortus uit strafrecht te halen - Tweede Kamer | Moet het Wetboek van Strafrecht niet meer gaan over wat wél mag in plaats van wat er allemaal niet mag? - De Speld | Haal abortus uit het wetboek van strafrecht - NPO Radio 1 | 'Dat ecocide opgenomen werd in het strafrecht, is minder verrassend dan het lijkt' - Knack.be | Bestrijd Holocaustontkenning niet met strafrecht, maar met weerwoord - EWmagazine.nl | Leerlingen Copernicus in Hoorn debat over strafrecht | Al het nieuws uit Hoorn - Rodi.nl | Blink uit in je werk en volg een cursus strafrecht – Algemeen Nijmeegs Studentenblad - ANS-online | Marokko: wijzigingen in wetboek van strafrecht - Bladna.nl | Huis van strafrecht heeft meer nodig dan nieuwe faience - De Tijd | Abortus moet uit het Wetboek van Strafrecht volgens dit burgerinitiatief - Libelle | Regering haalt Napoleon uit het strafrecht - De Tijd | Illegaal feest vol drugs, maar geen aanhoudingen en boetes: hoe kan dat? - RN7 | Wetsvoorstel: maximale gevangenisstraf van 15 naar 20 jaar voor deelname aan een terroristische organisatie - Rijksoverheid.nl | Wat is straks strafbare ontkenning van genocide? 'Rechter komt terecht in een wespennest' - Trouw | Mag je dief achtervolgen of inbreker zomaar opsluiten? Professor strafrecht beantwoordt prangende vragen na dode in Lochristi - Het Laatste Nieuws | Jurist Jurriën Hamer: 'Vergelden is zinloos, zware straffen maken de maatschappij niet veiliger' - Parool.nl | Wel schuld, geen opzet in klaphamerzaak: 'Dit zijn de lastigste rechtszaken' - RTL Boulevard | ECLI:NL:GHARL:2022:10138 Volledige tekst uitspraak - Recht.nl | Uitspraak MH17-proces 'laat zich erg lastig voorspellen' - RTL Boulevard | Van Gennip: Haast maken met certificering uitzendbureaus | Nieuwsbericht - Rijksoverheid.nl | Bosnische vrouwen protesteren tegen vrouwenmoord - MSN | Een ongewenste dickpic wordt strafbaar - De Standaard | Verdachte niet bestraft voor phishingpanel omdat politie werking niet onderzocht - Security.nl | Mars en burgerinitiatief - Reformatorisch Dagblad | Aanbiedingsbrief bij nota naar aanleiding van het verslag wetsvoorstel Strafbaarstelling gebruik persoonsgegevens voor intimiderende doeleinden - Rijksoverheid.nl | Rechtszaak tegen Willem Engel van start: 'Het OM denkt een goede kans te maken' - RTL Boulevard | Opinie | Strafbaarstelling ecocide moet meer zijn dan symboliek - NRC | Clara Wichmann en haar baanbrekende werk voor het strafrecht - Centraal Bureau voor de Statistiek | ECLI:NL:RBNNE:2022:4378 Volledige tekst uitspraak - Recht.nl | Gratis online cursus: ‘Recente rechtspraak Strafrecht 2022-II’ - Advocatie | artikel 461 wetboek van strafrecht - Boete.nu | Opinie | One-night-stands verdelen Marokko - NRC | Kamerbrief over rapport rol en positie OM in het Europese strafrecht - Rijksoverheid.nl | Burgerinitiatief: haal abortus uit wetboek van strafrecht - Joop - BNNVARA | Inzet neurotechnologie in het strafrecht vraagt nog belangrijke stappen - WODC | Zaanstad wil overlast te lijf met 'verblijfsontzeggingen' - De Orkaan | Makkelijk en zonder veel risico: hoe online fraudeurs uit Amsterdam-Zuidoost miljoenen binnenharken met 'F-game' - Parool.nl | Strafrecht adolescenten bedreigd door problemen jeugdzorg - Binnenlandsbestuur | Provincie Gelderland moet direct stoppen met schieten op wolf met paintballgeweren - Prakken d'Oliveira | Mijn strafdossier - De Rechtspraak | Regering-Scholz verzet de bakens op gebied van abortus, euthanasie en gezin - Reformatorisch Dagblad | Politie waarschuwt: binnenvaart vaker in de fout, 'onderbemande schepen en overtredingen van de vaartijden' - Schuttevaer.nl | Waarom abortus uit het Wetboek van Strafrecht moet – en hoe we dat gaan doen - Cosmopolitan Nederland | Mediation doet vaak wat strafrecht niet kan: 'Als emoties weg zijn werkt brein weer' - Telegraaf.nl | 'Sociale controle in sport' | Wat U Zegt | Telegraaf.nl - Telegraaf.nl | Valse hoop in het strafrecht | opinie - Leeuwarder Courant | 'Wat doen NPO-bobo's in kleedkamer Matthijs van Nieuwkerk?!' - Mediacourant | Overheid verzuimt taak omtrent jeugdzorg in het strafrecht, aldus kinderrechter - Mr. Online | Strafrechter Gerlof Meijer met 'Strafrecht? Levensecht!' in De Hoogte - Omroep Het Hogeland - | Onderbuikpolitiek ondergraaft legitimiteit strafrecht - Trouw | Kerkjurist: canoniek strafrecht moet hervormd worden voor misbruikslachtoffers - Katholiek Nieuwsblad | Loverboys glippen nog te vaak door het strafrecht - Joop - BNNVARA | Strafbare feiten worden in Nederland steeds strenger bestraft – dat is onwenselijk en onmenselijk - Volkskrant | GroenLinks: “Schrap abortus uit Wetboek van Strafrecht” - GroenLinks | OM-topman Van der Burg: strafrecht lost maatschappelijke problemen niet op - wnl.tv | Strafbaarstelling spionage gemoderniseerd | Nieuwsbericht - Rijksoverheid.nl | Memorie van toelichting bij Wetsvoorstel strafbaarstelling gebruik persoonsgegevens voor intimiderende doeleinden - Rijksoverheid.nl | Dimitri Kockx: 'Groei is voor ons niet een doel op zich' - Internetbode | Nader rapport strafbaarstelling gebruik persoonsgegevens voor intimiderende doeleinden - Rijksoverheid.nl | Geen seks, maar seggs: algospeak is het Bargoens van de tiktokgeneratie - Volkskrant | Samenloop van arbeidsrecht en strafrecht bij de genormaliseerde ambtenaar - Recht.nl | Zuiver strafrecht is een teken van beschaving. Liever een schuldige vrij dan een onschuldige in de cel | Commentaar - Friesch Dagblad | Kan je nog zwaarder straffen als een minderjarige een moord pleegt? Kinderbescherming wil eind aan strafrecht voor volwassenen bij kinderen - EenVandaag | Alsof centraliseren altijd beter is - Binnenlandsbestuur | 'Het blijft bij een week schorsing voor Baudet, twee keer straf voor hetzelfde kan niet', zegt hoogleraar strafrecht - EenVandaag | Zaak rond moord op Laura Korsman krijgt vervolg: pleidooi voor aanpassing strafrecht - AD | 'Verbieden politieke partij kan al vrij makkelijk' - BNR Nieuws | Abortus is geen misdaad - We zetten de volgende stap! - Humanistisch Verbond - Het Humanistisch Verbond | Kabinet trekt honderden miljoenen meer uit voor strafrecht en misdaadbestrijding - Crimesite | Nieuwe strafrechtelijke positie opsporingsambtenaar | Nieuwsbericht - Rijksoverheid.nl | Hardere aanpak overlastgevende asielzoeker: opvang soberder en sneller uitgezet - Telegraaf.nl | OM eist boete voor Extinction Rebellion na protest bij hoofdkantoor Rabobank - RTV Utrecht | Wetsvoorstel Strafbaarstelling gebruik persoonsgegevens voor intimiderende doeleinden | Kamerstuk - Rijksoverheid.nl | Wetsvoorstel maakt meer vormen van spionage strafbaar | Nieuwsbericht - Rijksoverheid.nl | Twents hulpmiddel helpt bij wirwar van privacyregels in zorg en strafrecht - Tubantia | Abortuspil via de huisarts: goed plan of niet? - NRC | Dag van het Internationaal Strafrecht: verklaring van hoge vertegenwoordiger Josep Borrell namens de Europese Unie - Consilium.europa.eu | Seksueel strafrecht hervormd: wat verandert er allemaal? - De Morgen | Minderjarig en 12 jaar de cel in: dit is waarom dat kan - Omroep Zeeland | Even voorstellen: een raadsheer in opleiding (strafrecht) - De Rechtspraak | Verwarring tussen Marokkaanse vlag en LGBT-embleem in Qatar - Bladna.nl | Hoe gender(on)gelijk is Nederland? Het recht op toegang tot abortus - College voor de Rechten van de Mens | Holocaust-overlevende Moszkowicz sr. maakte een show van het strafrecht - NU.nl | Strafrecht | Rechtspraak - De Rechtspraak | Finaal groen licht voor nieuw seksueel strafrecht, onder meer strengere straffen voor verkrachting - VRT NWS | Sinds de moord op Peter R. de Vries staat de rechtspraak onder druk. 'Het is nu oppassen geblazen' - Trouw | Even voorstellen: een hoofd juridische ondersteuning (strafrecht) - De Rechtspraak | Feynman en/of Feiten – Liefde uit Qatar - Geenstijl.nl | Willem Engel heeft geen advocaat nodig: 'Dit is een politiek proces en heeft niets met strafrecht te maken' - RTV Rijnmond | Burgemeester Brussel: ‘Haal cannabis uit strafrecht, focus op harddrugs’ - cannabisindustrie.nl | Multiprobleemverdachten verder in beeld | Nieuwsbericht - Openbaar Ministerie | Even voorstellen: een secretaris strafrecht - De Rechtspraak | Opmerkingen FvD'er over gebruik geweld 'klinkklare onzin' zeggen experts - RTL Boulevard | Samenvatting advies wetsvoorstel uitbreiding strafbaarheid spionage - Raad van State | Petitie om abortus uit Wetboek van Strafrecht te halen - Reformatorisch Dagblad | OM mag met advocaat afspraak maken over strafmaat, oordeelt Hoge Raad - NOS | Zes vragen en antwoorden over de strafbaarheid van hulp bij zelfdoding - Openbaar Ministerie |

Wat zijn strafuitsluitingsgronden?

Strafuitsluitingsgronden zijn er om de wederrechtelijkheid of de verwijtbaarheid weg te nemen bij een verdachte.

Een succesvol beroep op zo een strafuitsluitingsgrond heeft als gevolg dat een verdachte wordt ontslagen van alle rechtsvervolging (OVAR). Dit houdt in dat het feit kan worden bewezen, maar dat de verdachte hiervoor niet strafbaar is. Hierbij kan strafrecht advocaat   mr. Kellermann u helpen.

Zo heb je twee soorten strafuitsluitingsgronden: rechtvaardigingsgronden en schulduitsluitingsgronden.

Rechtvaardigingsgronden

Een rechtvaardigingsgrond neemt de wederrechtelijkheid (onrechtmatigheid) weg van een gedraging. Dit betekent dat iemand geen strafbaar feit heeft begaan. Oftewel iemand heeft de wet niet overtreden.

Zo heb je vijf rechtvaardigingsgronden:

  • overmacht als noodtoestand (art. 40 Sr);
  • noodweer (art. 41 lid 1 Sr);
  • bevoegd ambtelijk bevel (art. 43 lid 1 Sr);
  • wettelijk voorschrift (art. 42 Sr);
  • het ontbreken van materiële wederrechtelijkheid.

De laatstgenoemde is een ongeschreven rechtvaardigingsgrond, deze is ontstaan uit de rechtspraak.

Overmacht als noodtoestand

Bij overmacht als noodtoestand (art. 40 Sr) dient er sprake te zijn van een buitenkomende oorzaak waartegen een gedraging voortvloeit uit die oorzaak om daaraan een eind te maken. Hierbij dient de keuze gemaakt te worden tussen een wettelijke plicht en een maatschappelijke plicht. Indien deze gedraging proportioneel en subsidiair is tegen de van buitenkomende oorzaak, is deze gedraging te rechtvaardigen.

Een voorbeeld bij deze rechtvaardigingsgrond is dat iemand de snelheidslimiet overtreedt op de weg, omdat hij zo snel mogelijk met zijn zwangere vrouw naar het ziekenhuis moet. In dit arrest (ECLI:NL:GHDHA:2016:2087) is overmacht als noodtoestand van toepassing.

Noodweer

Noodweer (art. 41 lid 1 Sr) houdt in dat iemand zichzelf of een ander verdedigt tegen een aanranding die ogenblikkelijk en wederrechtelijk is. Het betreft dan een aanranding dat op dat moment plaatsvindt en het moet gaan om de verdediging van eigen lijf of goed (of andermans). Ook hier moet de verdediging geboden en noodzakelijk zijn.

Er kan sprake zijn van noodweer als iemand met een mes op u komt aflopen terwijl u zich in een hoek bevindt. Het gaat hier om een levensbedreigende situatie, dus verdedigt u zich door diegene te slaan met een baksteen. Hierbij handelt u dus uit noodweer.

Een arrest (ECLI:NL:GHAMS:2014:4995) dat over noodweer gaat, leest u hier.

Bevoegd ambtelijk bevel

Indien iemand een strafbaar feit pleegt maar dit doet omdat het een ambtelijk bevel is, kan diegene zich beroepen op de rechtvaardigingsgrond bevoegd ambtelijk bevel (art. 43 lid 1 Sr). Een voorbeeld hierbij is dat een persoon op bevel van een agent door rood moet rijden, omdat die agent zo spoedig mogelijk ergens ter plaatse dient te zijn.

Wettelijk voorschrift

De rechtvaardigingsgrond wettelijk voorschrift (art. 42 Sr) doet lijken op de rechtvaardigingsgrond bevoegd ambtelijk bevel. Beide bepalingen hebben gemeen dat straffeloosheid wordt verzekerd aan hem die - daartoe verplicht -  rechtstreeks of middellijk handelt op gezag van de overheid. Denk hierbij aan een agent die een verdachte klemrijdt met de auto. De agent volgt een wettelijk voorschrift, het aanhouden van de verdachte, maar is niettemin strafbaar voor de schade aan de auto van de verdachte.

Ontbreken van materiële wederrechtelijkheid

De laatste rechtvaardigingsgrond is het ontbreken van materiële wederrechtelijkheid. Dit houdt in dat de dader van een strafbaar feit niet strafbaar is indien door het overtreden van het strafbare feit de doelstelling van dat feit juist beter nageleefd wordt, ook al is de daad in strijd met de wet.

Een bekend voorbeeld van deze rechtvaardigingsgrond is dat een veearts gezonde koeien in aanraking brengt met geïnfecteerde koeien. Dit is strafbaar. Maar hij deed dit zodat de gezonde koeien antistoffen tegen de infectie zouden ontwikkelen. De Hoge Raad besliste dat de veearts niet schuldig was, ook al was zijn handelen in strijd met de wet.

Schulduitsluitingsgronden

Schulduitsluitingsgronden zijn er om de verwijtbaarheid (schuld) van een verdachte weg te nemen. Dit wilt zeggen dat een verdachte met een succesvol beroep op een schulduitsluitingsgrond niet schuldig is en daarom niet strafbaar is.

De meest bekende schulduitsluitingsgronden zijn:

  • ontoerekeningsvatbaarheid (art. 39 Sr);
  • psychische overmacht (art. 40 Sr);
  • noodweerexces (art. 41 lid 2 Sr);
  • onbevoegd ambtelijk bevel (art. 43 lid 2 Sr);
  • afwezigheid van alle schuld (AVAS).

De schulduitsluitingsgrond afwezigheid van alle schuld (AVAS) is een ongeschreven schulduitsluitingsgrond welke voortvloeit uit de rechtspraak.

Ontoerekeningsvatbaarheid

Voor een succesvol beroep op ontoerekeningsvatbaarheid (art. 39 Sr) dient er sprake te zijn, van gebrekkige ontwikkeling of een ziekelijke stoornis van zijn geestvermogens. Dit is een van binnenkomende drang. Hierdoor kan het gepleegde feit diegene niet worden verweten. Denk hierbij aan iemand met een verstandelijke beperking die zomaar spullen uit een winkel meeneemt. In dit arrest (ECLI:NL:GHAMS:2016:2422) wordt een beroep op ontoerekeningsvatbaarheid  gedaan.

Psychische overmacht

Bij psychische overmacht (art. 40 Sr) dient er sprake te zijn van een buitenkomende drang waar iemand geen controle over heeft. Dit betekent dat diegene wordt gedwongen tot het maken van een bepaalde keuze. Een voorbeeld hiervan is dat iemand moet helpen bij het plegen van een strafbaar feit, omdat hem anders iets aangedaan wordt. Een vader, tevens bankdirecteur, moet de kluis van zijn bank leeghalen voor de mensen die zijn dochter hebben ontvoerd. Hierbij is de buitenkomende drang dat zijn dochter is ontvoerd, hetgeen hem zo laat handelen.

Noodweerexces

Noodweerexces (art. 41 lid 2 Sr) betekent dat de overschrijding van de grenzen van noodzakelijke verdediging niet strafbaar is, indien deze overschrijding het onmiddellijke gevolg is geweest van een hevige gemoedsbeweging.

Bij deze schulduitsluitingsgrond mag het proportionaliteitsvereiste worden overtreden. Bijvoorbeeld: een jongedame fietst door het Vondelpark en iemand belaagd haar van achteren. Hierbij slaat zij diegene met haar kettingslot tegen hem, totdat hij bewusteloos op de grond ligt. Dit is een disproportionele handeling ten opzichte van het belagen vanachter. De jongedame had ook weg kunnen rennen. Maar met een beroep op noodweerexces kan dit haar niet worden verweten. Een voorbeeld uit de rechtspraak kunt u in dit arrest (ECLI:NL:GHARL:2016:3505) lezen.

Onbevoegd ambtelijk bevel

Als iemand een beroep doet op de schulduitsluitingsgrond onbevoegd gegeven ambtelijk bevel (art. 43 lid 2 Sr) dan beroept diegene zich op het volgende: de verdachte heeft een bevel opgevolgd waarvan hij niet wist of hoefde te weten dat dit bevel onbevoegd werd gegeven. Hij is op het verkeerde been gezet. Als een Duitse agent zegt dat je 140 km/h mag rijden op de Nederlandse snelwegen, dan is dat een onbevoegd gegeven ambtelijk bevel.

Afwezigheid van alle schuld (AVAS)

Ten slotte is er de ongeschreven schulduitsluitingsgrond afwezigheid van alle schuld (AVAS). Hierbij is er sprake als iemand niet op de hoogte was van een wettelijk voorschrift en dit toch overtreedt. Denk hierbij aan iemand die een verboden terrein betreedt, terwijl er geen borden aanwezig waren die dat duidelijk maakten.

Contact met Kellermann Advocatuur

Bent u zelf verdachte in een strafzaak en heeft u een strafrecht advocaat nodig?

Kellermann Advocatuur staat u graag bij in een strafzaak. Neem contact met ons op voor meer informatie.

< Terbeschikkingstelling - TBS Beroep in cassatie >