Maandag 28 November 2022 15:08
Vernieuwing advocatenportaal strafrecht vertraagd - Het Advocatenblad | Podcast Staat van het Strafrecht: 'Procesafspraken en hoe nu verder?' - De Rechtspraak | Opinie | De sleutel voor beter strafrecht ligt bij de politierechter - NRC | Burgerinitiatief om abortus uit strafrecht te halen - Tweede Kamer | Moet het Wetboek van Strafrecht niet meer gaan over wat wél mag in plaats van wat er allemaal niet mag? - De Speld | Haal abortus uit het wetboek van strafrecht - NPO Radio 1 | 'Dat ecocide opgenomen werd in het strafrecht, is minder verrassend dan het lijkt' - Knack.be | Bestrijd Holocaustontkenning niet met strafrecht, maar met weerwoord - EWmagazine.nl | Leerlingen Copernicus in Hoorn debat over strafrecht | Al het nieuws uit Hoorn - Rodi.nl | Blink uit in je werk en volg een cursus strafrecht – Algemeen Nijmeegs Studentenblad - ANS-online | Marokko: wijzigingen in wetboek van strafrecht - Bladna.nl | Huis van strafrecht heeft meer nodig dan nieuwe faience - De Tijd | Abortus moet uit het Wetboek van Strafrecht volgens dit burgerinitiatief - Libelle | Regering haalt Napoleon uit het strafrecht - De Tijd | Illegaal feest vol drugs, maar geen aanhoudingen en boetes: hoe kan dat? - RN7 | Wetsvoorstel: maximale gevangenisstraf van 15 naar 20 jaar voor deelname aan een terroristische organisatie - Rijksoverheid.nl | Wat is straks strafbare ontkenning van genocide? 'Rechter komt terecht in een wespennest' - Trouw | Mag je dief achtervolgen of inbreker zomaar opsluiten? Professor strafrecht beantwoordt prangende vragen na dode in Lochristi - Het Laatste Nieuws | Jurist Jurriën Hamer: 'Vergelden is zinloos, zware straffen maken de maatschappij niet veiliger' - Parool.nl | Wel schuld, geen opzet in klaphamerzaak: 'Dit zijn de lastigste rechtszaken' - RTL Boulevard | ECLI:NL:GHARL:2022:10138 Volledige tekst uitspraak - Recht.nl | Uitspraak MH17-proces 'laat zich erg lastig voorspellen' - RTL Boulevard | Bosnische vrouwen protesteren tegen vrouwenmoord - MSN | Van Gennip: Haast maken met certificering uitzendbureaus | Nieuwsbericht - Rijksoverheid.nl | Een ongewenste dickpic wordt strafbaar - De Standaard | Verdachte niet bestraft voor phishingpanel omdat politie werking niet onderzocht - Security.nl | Mars en burgerinitiatief - Reformatorisch Dagblad | Aanbiedingsbrief bij nota naar aanleiding van het verslag wetsvoorstel Strafbaarstelling gebruik persoonsgegevens voor intimiderende doeleinden - Rijksoverheid.nl | Rechtszaak tegen Willem Engel van start: 'Het OM denkt een goede kans te maken' - RTL Boulevard | Opinie | Strafbaarstelling ecocide moet meer zijn dan symboliek - NRC | Clara Wichmann en haar baanbrekende werk voor het strafrecht - Centraal Bureau voor de Statistiek | ECLI:NL:RBNNE:2022:4378 Volledige tekst uitspraak - Recht.nl | Gratis online cursus: ‘Recente rechtspraak Strafrecht 2022-II’ - Advocatie | artikel 461 wetboek van strafrecht - Boete.nu | Opinie | One-night-stands verdelen Marokko - NRC | Kamerbrief over rapport rol en positie OM in het Europese strafrecht - Rijksoverheid.nl | Burgerinitiatief: haal abortus uit wetboek van strafrecht - Joop - BNNVARA | Inzet neurotechnologie in het strafrecht vraagt nog belangrijke stappen - WODC | Zaanstad wil overlast te lijf met 'verblijfsontzeggingen' - De Orkaan | Strafrecht adolescenten bedreigd door problemen jeugdzorg - Binnenlandsbestuur | Veroordeelden en raadslieden in Mallorca-zaak geschrokken van vonnis - NOS | Provincie Gelderland moet direct stoppen met schieten op wolf met paintballgeweren - Prakken d'Oliveira | Mijn strafdossier - De Rechtspraak | Regering-Scholz verzet de bakens op gebied van abortus, euthanasie en gezin - Reformatorisch Dagblad | Politie waarschuwt: binnenvaart vaker in de fout, 'onderbemande schepen en overtredingen van de vaartijden' - Schuttevaer.nl | Waarom abortus uit het Wetboek van Strafrecht moet – en hoe we dat gaan doen - Cosmopolitan Nederland | Mediation doet vaak wat strafrecht niet kan: 'Als emoties weg zijn werkt brein weer' - Telegraaf.nl | 'Sociale controle in sport' | Wat U Zegt | Telegraaf.nl - Telegraaf.nl | Valse hoop in het strafrecht | opinie - Leeuwarder Courant | 'Wat doen NPO-bobo's in kleedkamer Matthijs van Nieuwkerk?!' - Mediacourant | Overheid verzuimt taak omtrent jeugdzorg in het strafrecht, aldus kinderrechter - Mr. Online | Strafrechter Gerlof Meijer met 'Strafrecht? Levensecht!' in De Hoogte - Omroep Het Hogeland - | Onderbuikpolitiek ondergraaft legitimiteit strafrecht - Trouw | Kerkjurist: canoniek strafrecht moet hervormd worden voor misbruikslachtoffers - Katholiek Nieuwsblad | Loverboys glippen nog te vaak door het strafrecht - Joop - BNNVARA | Strafbare feiten worden in Nederland steeds strenger bestraft – dat is onwenselijk en onmenselijk - Volkskrant | GroenLinks: “Schrap abortus uit Wetboek van Strafrecht” - GroenLinks | OM-topman Van der Burg: strafrecht lost maatschappelijke problemen niet op - wnl.tv | Strafbaarstelling spionage gemoderniseerd | Nieuwsbericht - Rijksoverheid.nl | Memorie van toelichting bij Wetsvoorstel strafbaarstelling gebruik persoonsgegevens voor intimiderende doeleinden - Rijksoverheid.nl | Dimitri Kockx: 'Groei is voor ons niet een doel op zich' - Internetbode | Nader rapport strafbaarstelling gebruik persoonsgegevens voor intimiderende doeleinden - Rijksoverheid.nl | Geen seks, maar seggs: algospeak is het Bargoens van de tiktokgeneratie - Volkskrant | Samenloop van arbeidsrecht en strafrecht bij de genormaliseerde ambtenaar - Recht.nl | Zuiver strafrecht is een teken van beschaving. Liever een schuldige vrij dan een onschuldige in de cel | Commentaar - Friesch Dagblad | Kan je nog zwaarder straffen als een minderjarige een moord pleegt? Kinderbescherming wil eind aan strafrecht voor volwassenen bij kinderen - EenVandaag | Alsof centraliseren altijd beter is - Binnenlandsbestuur | 'Het blijft bij een week schorsing voor Baudet, twee keer straf voor hetzelfde kan niet', zegt hoogleraar strafrecht - EenVandaag | Zaak rond moord op Laura Korsman krijgt vervolg: pleidooi voor aanpassing strafrecht - AD | 'Verbieden politieke partij kan al vrij makkelijk' - BNR Nieuws | Abortus is geen misdaad - We zetten de volgende stap! - Humanistisch Verbond - Het Humanistisch Verbond | Kabinet trekt honderden miljoenen meer uit voor strafrecht en misdaadbestrijding - Crimesite | Nieuwe strafrechtelijke positie opsporingsambtenaar | Nieuwsbericht - Rijksoverheid.nl | Hardere aanpak overlastgevende asielzoeker: opvang soberder en sneller uitgezet - Telegraaf.nl | OM eist boete voor Extinction Rebellion na protest bij hoofdkantoor Rabobank - RTV Utrecht | Wetsvoorstel Strafbaarstelling gebruik persoonsgegevens voor intimiderende doeleinden | Kamerstuk - Rijksoverheid.nl | Wetsvoorstel maakt meer vormen van spionage strafbaar | Nieuwsbericht - Rijksoverheid.nl | Twents hulpmiddel helpt bij wirwar van privacyregels in zorg en strafrecht - Tubantia | Abortuspil via de huisarts: goed plan of niet? - NRC | Dag van het Internationaal Strafrecht: verklaring van hoge vertegenwoordiger Josep Borrell namens de Europese Unie - Consilium.europa.eu | Seksueel strafrecht hervormd: wat verandert er allemaal? - De Morgen | Minderjarig en 12 jaar de cel in: dit is waarom dat kan - Omroep Zeeland | Verwarring tussen Marokkaanse vlag en LGBT-embleem in Qatar - Bladna.nl | Even voorstellen: een raadsheer in opleiding (strafrecht) - De Rechtspraak | Hoe gender(on)gelijk is Nederland? Het recht op toegang tot abortus - College voor de Rechten van de Mens | Holocaust-overlevende Moszkowicz sr. maakte een show van het strafrecht - NU.nl | Strafrecht | Rechtspraak - De Rechtspraak | Finaal groen licht voor nieuw seksueel strafrecht, onder meer strengere straffen voor verkrachting - VRT NWS | Feynman en/of Feiten – Liefde uit Qatar - Geenstijl.nl | Sinds de moord op Peter R. de Vries staat de rechtspraak onder druk. 'Het is nu oppassen geblazen' - Trouw | Even voorstellen: een hoofd juridische ondersteuning (strafrecht) - De Rechtspraak | Willem Engel heeft geen advocaat nodig: 'Dit is een politiek proces en heeft niets met strafrecht te maken' - RTV Rijnmond | Burgemeester Brussel: ‘Haal cannabis uit strafrecht, focus op harddrugs’ - cannabisindustrie.nl | Multiprobleemverdachten verder in beeld | Nieuwsbericht - Openbaar Ministerie | Even voorstellen: een secretaris strafrecht - De Rechtspraak | Opmerkingen FvD'er over gebruik geweld 'klinkklare onzin' zeggen experts - RTL Boulevard | Samenvatting advies wetsvoorstel uitbreiding strafbaarheid spionage - Raad van State | Petitie om abortus uit Wetboek van Strafrecht te halen - Reformatorisch Dagblad | OM mag met advocaat afspraak maken over strafmaat, oordeelt Hoge Raad - NOS | Zes vragen en antwoorden over de strafbaarheid van hulp bij zelfdoding - Openbaar Ministerie |

Deelnemingsvormen: medeplichtigheid

Zoals in de blog over medeplegen al uiteen is gezet, gaan de meeste strafbepalingen uit van een dader die zelfstandig handelt en de bestanddelen (alle vereisten voor strafbaarheid) van de delictsomschrijving zelf vervult.  Naast de persoon die alle bestanddelen van de delictsomschrijving heeft vervuld, bestaat er echter ook de mogelijkheid dat er andere personen behulpzaam zijn bij het voltooien van een strafbaar feit. Deze vorm van deelname bij een strafbaar feit wordt medeplichtigheid genoemd. In dit blogbericht wordt besproken wat medeplichtigheid is en op welke manier deze deelnemingsvorm zich onderscheid van medeplegen.

Wat is medeplichtigheid?

Definitie:

Art. 48 Wetboek van Strafrecht kwalificeert medeplichtigheid als het opzettelijk behulpzaam zijn bij het plegen van een misdrijf en/of het opzettelijk gelegenheid, middelen of inlichtingen verschaffen tot het plegen van een misdrijf. Uit dit artikel blijkt dat in vergelijking met het medeplegen, de rol van de medeplichtige minder groot is dan de rol van de medepleger. De verdachte verleent namelijk hulp bij een misdrijf dat door een ander wordt gepleegd.

Vereisten:

Allereerst verdient het opmerking dat medeplichtigheid alleen strafbaar is wanneer hulp wordt verleend bij het plegen van een misdrijf (en dus niet bij overtredingen). Voorts is medeplichtigheid strafbaar wanneer een aparte strafbepaling daarin voorziet (zoals bijvoorbeeld begunstiging).

Net als bij medeplegen moet er sprake zijn van dubbel opzet. Het dubbele opzet houdt in dat er sprake moet zijn van opzet gericht op het leveren van een bijdrage EN opzet gericht op het strafbare feit. De medeplichtige hoeft geen precieze voorstelling van zaken te hebben van de wijze waarop de strafbare feiten worden gepleegd waarbij hij betrokken is. Dit heeft tot resultaat dat de verdachte soms medeplichtig lijkt aan feit wat hij niet gewild heeft. In dat licht is de volgende constatering een belangrijke: wanneer de medeplichtige opzet heeft op bijvoorbeeld het misdrijf diefstal, maar de pleger van het gronddelict naast diefstal ook nog de eigenaar van het te vervreemden goed mishandelt, er in beginsel geen opzet wordt aangenomen op die mishandeling.  Andersom geldt dat wanneer de pleger minder ver gaat, de medeplichtige natuurlijk niet gestraft kan worden voor een verdergaand delict.  De opzet op het strafbare feit kan ook bestaan uit voorwaardelijk opzet. Dit voorwaardelijke opzet houdt in dat wanneer de medeplichtige ‘bewust de aanmerkelijke kans heeft aanvaard dat een (ernstiger) gevolg kan intreden, er sprake is van opzet als vereist in artikel 48 Wetboek van Strafrecht.

Een ander belangrijk criterium bestaat uit het feit dat de medeplichtige daadwerkelijk hulp moet hebben verleend. Deze hulp kan plaatsvinden voorafgaand of tijdens het plegen van het misdrijf. Voorts is het mogelijk dat de hulp is geleverd, maar dat er alleen een strafbare poging tot het plegen van een misdrijf heeft plaatsgevonden. In de rechtspraktijk wordt onderscheid gemaakt tussen simultane medeplichtigheid (tijdens het misdrijf behulpzaam zijn) of consecutieve medeplichtigheid (het verschaffen van gelegenheid, middelen of inlichtingen). De hulp die wordt geboden dient wel van ondersteunende betekenis te zijn geweest, maar hoeft niet onontbeerlijk te zijn. Een praktisch voorbeeld is de volgende: wanneer A een mes uitleent aan B voor mishandeling, dan is hij strafbaar voor medeplichtigheid aan mishandeling. Dat B zelf meerdere messen bij zich had en/of het mes niet heeft gebruikt, doet niet af aan de strafrechtelijke aansprakelijkheid van A.

Het derde criterium is al genoemd, door de opzettelijke en adequate hulp moet in beginsel het misdrijf, althans een strafbare poging daartoe, zijn gevolgd.

Opmerking verdient dat strafbaarheid voor medeplichtigheid niet afhankelijk is van de vervolgbaarheid van de pleger van het gronddelict. Ook verdient het opmerking dat de strafbedreiging voor medeplichtigheid in beginsel lager ligt (met 1/3e van de hoofdstraf minder, zie artikel 49 Wetboek van Strafrecht).

Onderscheid medeplegen

Het onderscheid tussen medeplegen en medeplichtigheid is van belang. De medeplegers treden immers op als min of meer gelijkwaardige participanten, waarbij het aandeel in het delict van gelijke betekenis kan worden geacht; de verhouding tussen medeplichtige en pleger van een misdrijf is ongelijkwaardig in die zin dat de pleger het gehele misdrijf voor zijn rekening neemt en de medeplichtige de uitvoering slechts ondersteunt: hij verleent hand- en spandiensten aan de dader. Tevens is er voor medeplegen geen bewuste samenwerking vereist. Uiteindelijk zal echter altijd aan de hand van de omstandigheden van het specifieke geval worden bepaald hoe het handelen van verdachte gekwalificeerd kan worden.

Arrest ter verduidelijking

Ter verduidelijking van al het vorengaande bespreek ik hier nog een (standaard)arrest van de zaak Danszaal Sonorus. Deze zaak speelde zich af rondom een steekpartij in Danszaal Sonorus, met dodelijke afloop.

Uit de bewijsmiddelen bleek het volgende: Verdachte verliet met een groep vrienden, waaronder pleegster, na sluitingstijd een café. Hij zag dat er onenigheid was tussen twee vrouwen, waarbij pleegster hem op enig moment op commanderende toon zegt “geef mij het mes”. Verdachte overhandigde het mes ‘met gesloten vuist’, waarna pleegster op slachtoffer af liep en hem neerstak in haar buik. Verdachte stelde in cassatie dat hij geen opzet had gehad op de bevordering van de doodslag en dat dit ook niet uit de bewijsmiddelen kon worden afgeleid. Hij had het zakmes wel vaker aan pleegster gegeven, om ‘wat aan een wrat te peuteren’, en dit keer was geen uitzondering. De Hoge Raad stelde met het Hof dat de verdachte zich welbewust blootstelde aan de aanmerkelijke kans (voorwaardelijk opzet dus) dat het verschaffen van het mes zou strekken tot het plegen van het misdrijf.

Contact met Kellermann Advocatuur

Bent u zelf verdachte in een strafzaak en heeft u een strafrecht advocaat nodig? Kellermann Advocatuur staat u graag bij in een strafzaak. Neem contact met ons op voor meer informatie.

< Verhoorbijstand gewijzigd per 1 maart 2016 Deelnemingsvorm: medeplegen >