Woensdag 23 Oktober 2019 22:33
Doe niet gemakzuchtig over waarheidsvinding in strafrecht - NRC | Rechtspraak voorstander van afsplitsen vorderingen schadevergoedingen in strafrecht - De Rechtspraak | De juristen een lesje leren - NRC | LIVE | Rutte waarschuwt boeren: 'Houd je aan regels, anders geldt het strafrecht' - De Stentor | 'Mediation in strafrecht vergt moed van verdachten en slachtoffers': landelijk coördinator breekt lans nu budget bijna op is - Noordhollands Dagblad | 'Airbnb-beleid van de Gemeente Amsterdam schiet zijn doel voorbij' - Parool.nl | Deze rechter wil het imago van de rechter als softie rechtzetten - Trouw | Moord: is veertig het nieuwe dertig? - Mr. Online | "Strafrechtprofessionals zijn met elkaar verantwoordelijk voor het hele strafproces" - Mr. Online | Mogelijke rechtszaak Ruinerwold: 'Het is juridisch ingewikkeld' - RTV Drenthe | De voorstelling over de rechtspraak in Nederland: Strafrecht! Levensecht! - Spraakmakers - NPO Radio 1 | Ecolo-Groen zoekt meerderheid om abortus uit strafrecht te halen - Het Laatste Nieuws | Eric Horssius: 'Verzekeraars niet toegerust om fraudeurs zelf voor rechter te brengen' - Assurantie Magazine | Burgemeesters in oorlogstijd - Reporter Radio - NPO Radio 1 | Nieuwe realityserie Misdaad Advocaten begint woensdag op Net 5 - Gids.tv | 'Ieders dna is uniek, maar sommige monsters zijn gelijk zeker bij tweelingen' - RTV Drenthe | Burgemeester wil geen crimefighter zijn - NPO Radio 1 | Sociaal advocaten in staking tegen lage vergoeding: 'Zo gaat het systeem kapot' - RTL Z | Man stalkt familieleden, Openbaar Ministerie eist de maatregel tbs - Dagblad van het Noorden | Voorwaardelijke taakstraf geëist voor verspreiden naaktfoto Onur (14) met fatale gevolgen - AD.nl | Aanhouding na inval - Politie | Strafpleiter Serge Weening luidt de noodklok: van de betalen... (Born) - De Limburger | Kanye West doneert miljoen aan goede doelen voor jarige Kim - wel.nl - Welingelichte Kringen | School zet juf op non-actief na klachten stokslagen: 'Dit lijkt op de Taliban' - wnl.tv | Studentenprotesten in Indonesië tegen plannen die 'klok terugdraaien' - NOS Radio 1 Journaal - NPO Radio 1 | Protest tegen hervorming Indonesische strafrecht - Kerknet | Vandaag op NPO Radio 1: Kefah Allush en de Dutch Design Week - NPO Radio 1 | Professor Strafrecht over veroordeling Catalaanse separatisten: 'Dit is nu eenmaal wat de rechtsregels voorschrijven' - De Morgen | Met Trumps strategie 'ik praat en mijn mensen zwijgen' gaat het niet zo goed - Trouw | Advocaat Bert belooft zijn praktijk te sluiten - NRC | 'Dagelijks worden vrachtwagens met gesmokkelde mensen tegengehouden' - Volkskrant | CNV over onveilige bouwlocaties: 'Op veel plekken is het een kwestie van jagen, jagen, jagen' - De Limburger | Amsterdam Leeftijdsgrens en vergunning voor prostituees - Parool.nl | Mag het OM geen strafdeals sluiten? Pas dan de wet aan - NRC | Advocaat Feride staat geen kindermisbruikers bij: 'Dat is iets persoonlijks' - LINDA. | Een oneerlijk proces, het blijkt gewoon te kunnen - NRC | In Indonesië zijn corruptie, onderdrukking en vriendjespolitiek terug van weggeweest - Volkskrant | Ouders vermoorde Romy, Savannah en Nick overhandigen petitie 'Verhoog Jeugdstraffen' - Hartvannederland.nl | Geen aanhoudingen ondanks stevig protest - Noordhollands Dagblad | Vader Ruinerwold mag geen contact met kinderen: 'Zij zijn cruciaal in het onderzoek' - RTL Nieuws | Duitse veiligheidsdiensten: vrachtwagendief had terroristisch motief - Joop | Strafrecht is een markt - BNR Nieuws | Kanye West opnieuw mikpunt van spot door bizarre schoenencollectie - Het Laatste Nieuws | Vergrijpboete voor gebruik kassaprogramma met afroommodule - Taxence | Ook 1000 euro boete geëist tegen oud-wethouder Jos van Son in zaak burgemeesterslek Den Bosch - BD.nl | VS – 'beperkingen voor Tibetaanse boeddhistische gemeenschap toegenomen in Nepal' - Boeddhistisch Dagblad | Boeren blokkeren trams, steken vuurwerk af - wel.nl - Welingelichte Kringen | In kliniek ging veel mis, maar volgens het strafrecht niet - NRC | Opinie: De veroordeling van Catalaanse voorstanders van onafhankelijkheid is onaanvaardbaar - Nederlands Dagblad | Studenten strafrecht: 'Moet ik dit werk wel willen?' - Parool.nl | Uitspraak verjaring oorlogsmisdaden kan verstrekkende gevolgen hebben - NRC | Jawed S. krijgt 27 jaar cel en moet slachtoffer 3 miljoen euro betalen - Volkskrant | Moord op advocaat kroongetuige schokt strafrecht - Joop | Juridische vraag: Wanneer gaat hengelen naar een beloning over in afpersing? - Security.nl | BRIEFJE VAN JAN - Aan Eva Vlaardingerbroek - ThePostOnline | OV Den Haag ook donderdag gehinderd door boerenprotest - SpoorPro.nl | Ouders Ximena Knol openen meldpunt: 'Psychologen moeten begrijpen dat ze verantwoordelijk zijn voor hun daden' - NPO Radio 1 | 'Neem femicide op in het wetboek van strafrecht' - Joop | Boerenprotest Den Haag - Vooralsnog geen aanhoudingen - ThePostOnline | Schrijfster Miek Smilde uit Almelo verwerkte veertig jaar strafrecht in nieuwe roman - Tubantia | Alarm voor uitbreiding abortus in 'Dimanche' - Kerknet | Indrukwekkende bijeenkomst Lions over vliegramp MH17 - DePuttenaer.nl | Dekker: voldoende wetgeving om privacy techgebruikers te beschermen - Security.nl | Sdu Scriptieprijs Strafrecht uitgereikt aan Isabelle Wilcke - Advocatie | Advocaat Jan Nieboer: 'Voor iemand die nog nooit met strafrecht in aanraking is geweest, is dit zwaar' - RTV Noord | De eerste wijkrechtbank in Nederland geopend in Eindhoven - De Rechtspraak | Jeroen Soeteman (NVSA): 'Politiek heeft het strafrecht in de verdomhoek gezet' - Mr. Online | Rusland merkt stichting van Navalny aan als 'buitenlandse agent' - NRC | Russische overheid zet opnieuw het strafrecht in tegen oppositieleider Navalny - NRC | Boeren maken amok in Haagse binnenstad: blokkeren tramlijnen, steken vuurwerk af - ThePostOnline | Advocaat van Ridouan Taghi legt verdediging neer: 'Geen eerlijk proces' - RTL Nieuws | 'Dit is eigenlijk zo'n schmutzige wereld' - De Groene Amsterdammer | Slepende burenruzie in Oldenzaal duurt al jaren: 'Jullie moeten je kapot schamen' - Tubantia | Groenenberglezing door Titus van Os - Harener Weekblad | Filippijnse president Duterte versterkt zijn greep op het land: doodstraf en strafrecht voor kinderen - Trouw | Leidse docent strafrecht: 'Wet aanpak mensenhandel schiet te... - Leidsch Dagblad | Nederland Oplossing overbelasting strafrecht: 'deals met verdachten' - Parool.nl | Jongen (18) beschuldigd van poging tot moord voor schieten op Tilburgs huis - BD.nl | Jurist strafrecht bij Rijksoverheid - Binnenlandsbestuur | Nieuws - Actieve aanpak fraude biologische sector nodig - Varkensbedrijf | Hoe het machinale strafrecht burger en staat uit elkaar drijft - NRC | EU-ministers slaan handen ineen tegen explosieve stijging verspreiding online kindermisbruik - Rijksoverheid.nl | De rechtsstaat en zijn veerkracht? - NRC | Nieuw-Zeeland wil abortus uit strafrecht - Medisch Contact | De afdeling strafrecht van het gerechtshof Amsterdam is op zoek naar stagiair(s) - De Rechtspraak | Indonesische politie arresteert 22 mensen in klopjacht naar terroristen - Volkskrant | Levenseindekliniek: OM kon niet anders - Hartvannederland.nl | Het OM is al langere tijd waarde aan het verliezen - NRC | PVV-Kamerlid heeft geen idee waar hij het over heeft - NRC | Prinsjesdag: het strafrecht uit het lood (STRIP) - Crimesite | Waarom is bij de verdachte uit Utrecht sprake van een terroristisch oogmerk? - Volkskrant | Strafrechtadvocaat tegen verdachten: 'Draai je eens om naar de nabestaanden' - NPO Radio 1 | Een strafzitting zoals 100 jaar geleden bedoeld, fris en fier - NRC | LIVE - #BoerenProtesten belegeren Den Haag - Geenstijl.nl | Nederlandse boeren blokkeren wegen rond regeringscentrum Den Haag - VRT NWS | Abortus verdwijnt in België uit het Wetboek van Strafrecht - Volkskrant | vandaag Naar een versoepeling van abortus - De Standaard | Wat betekent de nieuwe rol van het slachtoffer voor het strafproces? - Mr. Online | Van burenruzie tot doodslag: het succes van mediation in strafrecht - De Nieuws BV - NPO Radio 1 | Kabinet: Psychische kindermishandeling komt niet expliciet in de wet - AD.nl |

Deelnemingsvormen: medeplichtigheid

Zoals in de blog over medeplegen al uiteen is gezet, gaan de meeste strafbepalingen uit van een dader die zelfstandig handelt en de bestanddelen (alle vereisten voor strafbaarheid) van de delictsomschrijving zelf vervult.  Naast de persoon die alle bestanddelen van de delictsomschrijving heeft vervuld, bestaat er echter ook de mogelijkheid dat er andere personen behulpzaam zijn bij het voltooien van een strafbaar feit. Deze vorm van deelname bij een strafbaar feit wordt medeplichtigheid genoemd. In dit blogbericht wordt besproken wat medeplichtigheid is en op welke manier deze deelnemingsvorm zich onderscheid van medeplegen.

Wat is medeplichtigheid?

Definitie:

Art. 48 Wetboek van Strafrecht kwalificeert medeplichtigheid als het opzettelijk behulpzaam zijn bij het plegen van een misdrijf en/of het opzettelijk gelegenheid, middelen of inlichtingen verschaffen tot het plegen van een misdrijf. Uit dit artikel blijkt dat in vergelijking met het medeplegen, de rol van de medeplichtige minder groot is dan de rol van de medepleger. De verdachte verleent namelijk hulp bij een misdrijf dat door een ander wordt gepleegd.

Vereisten:

Allereerst verdient het opmerking dat medeplichtigheid alleen strafbaar is wanneer hulp wordt verleend bij het plegen van een misdrijf (en dus niet bij overtredingen). Voorts is medeplichtigheid strafbaar wanneer een aparte strafbepaling daarin voorziet (zoals bijvoorbeeld begunstiging).

Net als bij medeplegen moet er sprake zijn van dubbel opzet. Het dubbele opzet houdt in dat er sprake moet zijn van opzet gericht op het leveren van een bijdrage EN opzet gericht op het strafbare feit. De medeplichtige hoeft geen precieze voorstelling van zaken te hebben van de wijze waarop de strafbare feiten worden gepleegd waarbij hij betrokken is. Dit heeft tot resultaat dat de verdachte soms medeplichtig lijkt aan feit wat hij niet gewild heeft. In dat licht is de volgende constatering een belangrijke: wanneer de medeplichtige opzet heeft op bijvoorbeeld het misdrijf diefstal, maar de pleger van het gronddelict naast diefstal ook nog de eigenaar van het te vervreemden goed mishandelt, er in beginsel geen opzet wordt aangenomen op die mishandeling.  Andersom geldt dat wanneer de pleger minder ver gaat, de medeplichtige natuurlijk niet gestraft kan worden voor een verdergaand delict.  De opzet op het strafbare feit kan ook bestaan uit voorwaardelijk opzet. Dit voorwaardelijke opzet houdt in dat wanneer de medeplichtige ‘bewust de aanmerkelijke kans heeft aanvaard dat een (ernstiger) gevolg kan intreden, er sprake is van opzet als vereist in artikel 48 Wetboek van Strafrecht.

Een ander belangrijk criterium bestaat uit het feit dat de medeplichtige daadwerkelijk hulp moet hebben verleend. Deze hulp kan plaatsvinden voorafgaand of tijdens het plegen van het misdrijf. Voorts is het mogelijk dat de hulp is geleverd, maar dat er alleen een strafbare poging tot het plegen van een misdrijf heeft plaatsgevonden. In de rechtspraktijk wordt onderscheid gemaakt tussen simultane medeplichtigheid (tijdens het misdrijf behulpzaam zijn) of consecutieve medeplichtigheid (het verschaffen van gelegenheid, middelen of inlichtingen). De hulp die wordt geboden dient wel van ondersteunende betekenis te zijn geweest, maar hoeft niet onontbeerlijk te zijn. Een praktisch voorbeeld is de volgende: wanneer A een mes uitleent aan B voor mishandeling, dan is hij strafbaar voor medeplichtigheid aan mishandeling. Dat B zelf meerdere messen bij zich had en/of het mes niet heeft gebruikt, doet niet af aan de strafrechtelijke aansprakelijkheid van A.

Het derde criterium is al genoemd, door de opzettelijke en adequate hulp moet in beginsel het misdrijf, althans een strafbare poging daartoe, zijn gevolgd.

Opmerking verdient dat strafbaarheid voor medeplichtigheid niet afhankelijk is van de vervolgbaarheid van de pleger van het gronddelict. Ook verdient het opmerking dat de strafbedreiging voor medeplichtigheid in beginsel lager ligt (met 1/3e van de hoofdstraf minder, zie artikel 49 Wetboek van Strafrecht).

Onderscheid medeplegen

Het onderscheid tussen medeplegen en medeplichtigheid is van belang. De medeplegers treden immers op als min of meer gelijkwaardige participanten, waarbij het aandeel in het delict van gelijke betekenis kan worden geacht; de verhouding tussen medeplichtige en pleger van een misdrijf is ongelijkwaardig in die zin dat de pleger het gehele misdrijf voor zijn rekening neemt en de medeplichtige de uitvoering slechts ondersteunt: hij verleent hand- en spandiensten aan de dader. Tevens is er voor medeplegen geen bewuste samenwerking vereist. Uiteindelijk zal echter altijd aan de hand van de omstandigheden van het specifieke geval worden bepaald hoe het handelen van verdachte gekwalificeerd kan worden.

Arrest ter verduidelijking

Ter verduidelijking van al het vorengaande bespreek ik hier nog een (standaard)arrest van de zaak Danszaal Sonorus. Deze zaak speelde zich af rondom een steekpartij in Danszaal Sonorus, met dodelijke afloop.

Uit de bewijsmiddelen bleek het volgende: Verdachte verliet met een groep vrienden, waaronder pleegster, na sluitingstijd een café. Hij zag dat er onenigheid was tussen twee vrouwen, waarbij pleegster hem op enig moment op commanderende toon zegt “geef mij het mes”. Verdachte overhandigde het mes ‘met gesloten vuist’, waarna pleegster op slachtoffer af liep en hem neerstak in haar buik. Verdachte stelde in cassatie dat hij geen opzet had gehad op de bevordering van de doodslag en dat dit ook niet uit de bewijsmiddelen kon worden afgeleid. Hij had het zakmes wel vaker aan pleegster gegeven, om ‘wat aan een wrat te peuteren’, en dit keer was geen uitzondering. De Hoge Raad stelde met het Hof dat de verdachte zich welbewust blootstelde aan de aanmerkelijke kans (voorwaardelijk opzet dus) dat het verschaffen van het mes zou strekken tot het plegen van het misdrijf.

Contact met Kellermann Advocatuur

Bent u zelf verdachte in een strafzaak en heeft u een strafrecht advocaat nodig? Kellermann Advocatuur staat u graag bij in een strafzaak. Neem contact met ons op voor meer informatie.

< Verhoorbijstand gewijzigd per 1 maart 2016 Deelnemingsvorm: medeplegen >