Maandag 20 Mei 2019 12:34
Stagiair(e)s voor de afdeling strafrecht gezocht - De Rechtspraak | Filippijnse president Duterte versterkt zijn greep op het land: doodstraf en strafrecht voor kinderen - Trouw | „Canoniek recht Rooms-Katholieke Kerk botst niet met strafrecht” - Reformatorisch Dagblad | Sietske Bergsma - Strafrecht en veiligheidsdiensten hebben hun eigen monster gecreëerd - ThePostOnline | Spreekverbod haatprediker is verontrustend - Volkskrant | STANDPUNT. Hervorming van het strafrecht moet er nu komen, dat is het minste wat we kunnen doen in nagedachtenis van Julie - Gazet van Antwerpen | Psychiaters adviseren tbs voor verdachte van 'insulinemoorden' - NU.nl | Belangenorganisaties: verhoog straf bij discriminatie - CIDI | Het OM is al langere tijd waarde aan het verliezen - NRC | Cassatie neparts Huissen afgewezen - Medisch Contact | Bij tbs moet veiligheid zwaarder wegen dan privacy - Volkskrant | Drie potentiële inbrekers moeten flink in buidel tasten - Het Kontakt Harderwijk | Advocaat-medewerker ondernemingsstrafrecht | Juridische vacatures - Advocatie | Rechtspraak: 'Maak van pij-maatregel geen jeugd-tbs' - De Rechtspraak | Marokko: arrestatie voor kus tijdens Ramadan - Bladna.nl | Boekpresentatie: 'Drama als Anne Faber kan zó weer gebeuren' - AD.nl | De Belastingdienst is hard nodig als misdaadbestrijder - NRC | 'Het strafrecht is niet bedoeld als maatschappelijk werk' - NRC | Psychiater: 'Julien C. is nooit 100 procent ongevaarlijk, u en ik ook niet' - BN DeStem | Rechter: Strafrecht leent zich niet voor voetbalovertredingen als deze - RTV Drenthe | Hoe het machinale strafrecht burger en staat uit elkaar drijft - NRC | Verdachte drievoudige moord Thijs H. langer vast - RTL Nieuws | Een Republikein leest het Mueller-rapport en keert zich tegen Trump - Trouw | Misbruikdrama: sportwereld en strafrecht moeten samenwerken - EenVandaag | Zo ging RTL Nieuws undercover in de ondergrondse kinderporno-netwerken - RTL Nieuws | 'Sterfgeval bij GGzE Eindhoven hoort niet in strafrecht' - Eindhovens Dagblad | Geweld tegen moskeeën wordt meestal niet herkend als discriminatie - Trouw | Nederland Deze 28 Amsterdammers kregen een lintje - Parool.nl | Minister Grapperhaus: toename van illegale acties dierenactivisten - RTL Nieuws | Het strafrecht helemaal los schroeven, kan dat? - NRC | Na weken van stalking werd Laura (24) vermoord, vandaag begint rechtszaak - RTL Nieuws | Stijgende lijn voor Beverwijks theater - Noordhollands Dagblad | Moet de burger een Sherlock Holmes worden? - RTL Z | Primeur in strijd tegen drugsoverlast: straatdealer uit Harderwijk moet duizenden euro's dwangsom betalen - De Stentor | Rvdr: verander pij-maatregel niet in jeugd-tbs - Mr. Online | Methode voor helder formuleren uitspraken steeds vaker gebruikt door strafrechters - De Rechtspraak | 'Strafrecht is er ook voor gewelddadige patiënten' - Parool.nl | Vijf eeuwen misdaad en straf in Amsterdam - Amsterdam.nl | Abortus verdwijnt in België uit het Wetboek van Strafrecht - Volkskrant | Rechtspraak moet werkwijze digitale handtekening aanpassen na uitspraken Raad van State - De Rechtspraak | 'Afspraakprocedures kunnen vertrouwen in strafrecht herstellen' - Binnenlandsbestuur | Val nooit in handen van het Britse strafrecht - NRC | Juridische vraag: Kunnen algemene voorwaarden bepalen of een handeling een strafbaar feit is? - Security.nl | Hoe komt het OM er weer bovenop na de liefdesaffaire? 'Macht kan corrumperen' - Trouw | Vijf prominente vrouwelijke hoogleraren van de UvA geportretteerd - Parool.nl | Advocaat familie Julie Van Espen: 'De eerste keer voor mij dat de hele samenleving plots revolteert' - De Morgen | Wat de Maori ons kunnen leren over misdaad en straf - Dagblad van het Noorden | Nederland Oplossing overbelasting strafrecht: 'deals met verdachten' - Parool.nl | PVV-Kamerlid heeft geen idee waar hij het over heeft - NRC | Grapperhaus: problematiek OM geen incident | Binnenland - Telegraaf.nl | 'Het is voor kinderen heel ingrijpend om in een cel te worden opgesloten' - NOS | 'Bestuurlijke aanpak veiligheid steeds meer bestraffend' - Gemeente.nu | Van burenruzie tot doodslag: het succes van mediation in strafrecht - De Nieuws BV - NPO Radio 1 | Terroristen strenger bestraft - De Standaard | Online seminar over burgerparticipatie: kijk hier terug - RTL Z | Nabestaanden echtpaar Hellevoetsluis doen aangifte tegen brandweer - RTV Rijnmond | Feynman en/of Feiten – Je Maintiendrai - Geenstijl.nl | Een strafzitting zoals 100 jaar geleden bedoeld, fris en fier - NRC | Waarom is bij de verdachte uit Utrecht sprake van een terroristisch oogmerk? - Volkskrant | 'Ondermijning' is een loos begrip - NRC | Eerste Kamer steunt versterkte strafrechtelijke aanpak terrorisme - Eerste kamer | Amerika lijkt eindelijk klaar voor iets minder strenge straffen - Trouw | Grapperhaus wil met Kamer strafrecht veranderen om 'walgelijke' woorden imam - NOS | Weekendschool: rechter spelen en leren over strafrecht - NOS | 'Strafrecht moet digitaler en transparanter' | Wel.nl - Welingelichte Kringen | Kim Kardashian wil strafrechtadvocaat worden - Telegraaf.nl | Serie Strafrecht en emotie – De Groene Amsterdammer - De Groene Amsterdammer | Het zwartepietdebat woedt voort, of de blokkeerfriezen straf krijgen of niet - Trouw | Hoe kan de politie bewijzen dat de zeven arrestanten een aanslag wilden plegen? - Volkskrant | Strafrecht is geen scheikunde - NRC | Zo raakt u niet verpletterd onder de proceskosten - De Tijd | Verblind door een cybercharlatan - Follow the Money | Versterking strafrechtelijke aanpak terrorisme | Nieuwsbericht - Rijksoverheid.nl | Met zedendelicten kan strafrecht maar weinig - NRC | 'Boete voor religieuze huwelijken is een eerste stap, maar er is meer nodig' - NOS | Uitsluiting strafvervolging luistert nauw - Taxence | Ministers: alcoholslot keert echt niet terug - Verkeersnet.nl | 'Hervorming strafrecht: regering kiest voor wraak en repressie, zonder oog voor toekomst van gedetineerden' - Knack | Burkina Faso heeft de doodstraf uit het wetboek van strafrecht geschrapt - Amnesty International | In zedenzaken is strafrecht vaak een botte bijl - Trouw | 'Ik zat fout' – De Groene Amsterdammer - De Groene Amsterdammer | Het strafrecht is niet meer puur nationaal - accepteer dat - NRC | Amerikaanse Senaat akkoord met radicale hervorming strafrechtsysteem - NOS | Wetsvoorstel naar Tweede Kamer: bijzondere positie opsporingsambtenaar in strafrecht - Rijksoverheid.nl | Verhoeven 'vergat' het Koninkrijk, maar zijn wet kan door - NRC | Gina Doekhie van Fox-IT ingeschreven in Nederlands Register Gerechtelijk Deskundigen - Executive People | Justitie beëindigt proef met mediation in strafrecht - Volkskrant | Arnon Grunberg: we kunnen ons bevrijden van vergelding in het strafrecht - Volkskrant | Een licentiecode is in het strafrecht straffeloos te stelen - NRC | De computer voorspelt of de verdachte zal vluchten - NRC | COC: Onderzoek discriminerende homovervolging onder oude strafwet | Binnenland - AD.nl | Ontsnappen uit gevangenis niet strafbaar in Nederland - RTV Rijnmond | OM-topman Otte: Handhaving euthanasie kan mogelijk buiten strafrecht - Medisch Contact | Georganiseerde criminaliteit laat strafrecht bijna verdampen - NRC | Lage straffen in helikopterzaak door vroegtijdig ingrijpen politie: 'Het is vaak een duivels dilemma' - Volkskrant | 'Agent lekte arrestatiebevel naar tv-programma' - Crimesite | Digitalisering civiel recht en bestuursrecht gaat verder - De Rechtspraak | Brieven - NRC | Cocaïneberg blijft groeien, haal drugs uit het strafrecht - NRC | Is de Nashville-verklaring discriminerend én strafbaar? - Trouw |

Deelnemingsvormen: medeplichtigheid

Zoals in de blog over medeplegen al uiteen is gezet, gaan de meeste strafbepalingen uit van een dader die zelfstandig handelt en de bestanddelen (alle vereisten voor strafbaarheid) van de delictsomschrijving zelf vervult.  Naast de persoon die alle bestanddelen van de delictsomschrijving heeft vervuld, bestaat er echter ook de mogelijkheid dat er andere personen behulpzaam zijn bij het voltooien van een strafbaar feit. Deze vorm van deelname bij een strafbaar feit wordt medeplichtigheid genoemd. In dit blogbericht wordt besproken wat medeplichtigheid is en op welke manier deze deelnemingsvorm zich onderscheid van medeplegen.

Wat is medeplichtigheid?

Definitie:

Art. 48 Wetboek van Strafrecht kwalificeert medeplichtigheid als het opzettelijk behulpzaam zijn bij het plegen van een misdrijf en/of het opzettelijk gelegenheid, middelen of inlichtingen verschaffen tot het plegen van een misdrijf. Uit dit artikel blijkt dat in vergelijking met het medeplegen, de rol van de medeplichtige minder groot is dan de rol van de medepleger. De verdachte verleent namelijk hulp bij een misdrijf dat door een ander wordt gepleegd.

Vereisten:

Allereerst verdient het opmerking dat medeplichtigheid alleen strafbaar is wanneer hulp wordt verleend bij het plegen van een misdrijf (en dus niet bij overtredingen). Voorts is medeplichtigheid strafbaar wanneer een aparte strafbepaling daarin voorziet (zoals bijvoorbeeld begunstiging).

Net als bij medeplegen moet er sprake zijn van dubbel opzet. Het dubbele opzet houdt in dat er sprake moet zijn van opzet gericht op het leveren van een bijdrage EN opzet gericht op het strafbare feit. De medeplichtige hoeft geen precieze voorstelling van zaken te hebben van de wijze waarop de strafbare feiten worden gepleegd waarbij hij betrokken is. Dit heeft tot resultaat dat de verdachte soms medeplichtig lijkt aan feit wat hij niet gewild heeft. In dat licht is de volgende constatering een belangrijke: wanneer de medeplichtige opzet heeft op bijvoorbeeld het misdrijf diefstal, maar de pleger van het gronddelict naast diefstal ook nog de eigenaar van het te vervreemden goed mishandelt, er in beginsel geen opzet wordt aangenomen op die mishandeling.  Andersom geldt dat wanneer de pleger minder ver gaat, de medeplichtige natuurlijk niet gestraft kan worden voor een verdergaand delict.  De opzet op het strafbare feit kan ook bestaan uit voorwaardelijk opzet. Dit voorwaardelijke opzet houdt in dat wanneer de medeplichtige ‘bewust de aanmerkelijke kans heeft aanvaard dat een (ernstiger) gevolg kan intreden, er sprake is van opzet als vereist in artikel 48 Wetboek van Strafrecht.

Een ander belangrijk criterium bestaat uit het feit dat de medeplichtige daadwerkelijk hulp moet hebben verleend. Deze hulp kan plaatsvinden voorafgaand of tijdens het plegen van het misdrijf. Voorts is het mogelijk dat de hulp is geleverd, maar dat er alleen een strafbare poging tot het plegen van een misdrijf heeft plaatsgevonden. In de rechtspraktijk wordt onderscheid gemaakt tussen simultane medeplichtigheid (tijdens het misdrijf behulpzaam zijn) of consecutieve medeplichtigheid (het verschaffen van gelegenheid, middelen of inlichtingen). De hulp die wordt geboden dient wel van ondersteunende betekenis te zijn geweest, maar hoeft niet onontbeerlijk te zijn. Een praktisch voorbeeld is de volgende: wanneer A een mes uitleent aan B voor mishandeling, dan is hij strafbaar voor medeplichtigheid aan mishandeling. Dat B zelf meerdere messen bij zich had en/of het mes niet heeft gebruikt, doet niet af aan de strafrechtelijke aansprakelijkheid van A.

Het derde criterium is al genoemd, door de opzettelijke en adequate hulp moet in beginsel het misdrijf, althans een strafbare poging daartoe, zijn gevolgd.

Opmerking verdient dat strafbaarheid voor medeplichtigheid niet afhankelijk is van de vervolgbaarheid van de pleger van het gronddelict. Ook verdient het opmerking dat de strafbedreiging voor medeplichtigheid in beginsel lager ligt (met 1/3e van de hoofdstraf minder, zie artikel 49 Wetboek van Strafrecht).

Onderscheid medeplegen

Het onderscheid tussen medeplegen en medeplichtigheid is van belang. De medeplegers treden immers op als min of meer gelijkwaardige participanten, waarbij het aandeel in het delict van gelijke betekenis kan worden geacht; de verhouding tussen medeplichtige en pleger van een misdrijf is ongelijkwaardig in die zin dat de pleger het gehele misdrijf voor zijn rekening neemt en de medeplichtige de uitvoering slechts ondersteunt: hij verleent hand- en spandiensten aan de dader. Tevens is er voor medeplegen geen bewuste samenwerking vereist. Uiteindelijk zal echter altijd aan de hand van de omstandigheden van het specifieke geval worden bepaald hoe het handelen van verdachte gekwalificeerd kan worden.

Arrest ter verduidelijking

Ter verduidelijking van al het vorengaande bespreek ik hier nog een (standaard)arrest van de zaak Danszaal Sonorus. Deze zaak speelde zich af rondom een steekpartij in Danszaal Sonorus, met dodelijke afloop.

Uit de bewijsmiddelen bleek het volgende: Verdachte verliet met een groep vrienden, waaronder pleegster, na sluitingstijd een café. Hij zag dat er onenigheid was tussen twee vrouwen, waarbij pleegster hem op enig moment op commanderende toon zegt “geef mij het mes”. Verdachte overhandigde het mes ‘met gesloten vuist’, waarna pleegster op slachtoffer af liep en hem neerstak in haar buik. Verdachte stelde in cassatie dat hij geen opzet had gehad op de bevordering van de doodslag en dat dit ook niet uit de bewijsmiddelen kon worden afgeleid. Hij had het zakmes wel vaker aan pleegster gegeven, om ‘wat aan een wrat te peuteren’, en dit keer was geen uitzondering. De Hoge Raad stelde met het Hof dat de verdachte zich welbewust blootstelde aan de aanmerkelijke kans (voorwaardelijk opzet dus) dat het verschaffen van het mes zou strekken tot het plegen van het misdrijf.

Contact met Kellermann Advocatuur

Bent u zelf verdachte in een strafzaak en heeft u een strafrecht advocaat nodig? Kellermann Advocatuur staat u graag bij in een strafzaak. Neem contact met ons op voor meer informatie.

< Verhoorbijstand gewijzigd per 1 maart 2016 Deelnemingsvorm: medeplegen >