Woensdag 03 Juni 2020 16:45
Taiwan haalt overspel uit strafrecht | Buitenland | Nieuws - Het Laatste Nieuws | Openbaar Ministerie biedt journalist excuses aan voor onderzoek - NRC | Pleidooi voor wijzigen wet bij doorrijden na aanrijding - De Limburger | 'Advocaten vrezen voor rechten van verdachten tijdens coronacrisis' - RTL Nieuws | Zittingszaal 14: Henk & Co - Dagblad van het Noorden - Dagblad van het Noorden | Advocatenkantoor Staal & Van Haarst Advocaten gaat verhuizen - Het Streekblad | Protesten in Iran na onthoofding meisje (14) door vader - Metronieuws.nl | Recht en IT komen samen - Computable | Even voorstellen: de Flexibele Opiniemaker | De Volkskrant - Volkskrant | Het mobieltje van de burgemeester biedt niet altijd privacy - De Limburger | Bossche rechtbank geeft vanaf maandag weer plankgas | Eindhoven - Eindhovens Dagblad | Milieuofficier pleit voor hardere en betere aanpak van milieucriminaliteit - Zembla - Zembla | Da's snel. Peter R. De Vries neemt alweer afscheid van 'De Vries & Kasem Advocaten' - quotenet.nl | Ondernemers met buitenlandse structuur in de knel met fiscus - AccountantWeek | Advocaat Van der Goot: grenzen strafrecht in tijden van corona niet altijd duidelijk - Leeuwarder Courant | Hopelijk ontwikkelt de euthanasiepraktijk zich verder buiten de sfeer van het strafrecht - Volkskrant | Politieke gevangene twee jaar in isolatie -Turkije - Koerdisch Nieuws | Foutje: tentamen Strafrecht op laatste moment afgelast - EM. Online | Hoofd postkantoor Rusland opgepakt voor crypto-mining op kantoor - Crypto Insiders | Strafrecht en zorg - Medisch Contact | Wéér een overval met mondkapje in Noord-Holland: "Zal alleen maar toenemen" - NH Nieuws | Studenten strafrecht: 'Moet ik dit werk wel willen?' - Parool.nl | Het Openbaar Ministerie gaat zelf straffen om achterstanden bij rechtbanken weg te werken - Trouw | Qatar neemt nepnieuws op in het strafrecht - Villamedia | Rechtspraak voorstander van afsplitsen vorderingen schadevergoedingen in strafrecht - De Rechtspraak | Wat is de impact van het coronavirus op het strafrecht? - Zembla | Verruiming strafrechtelijke vervolging belastingadviseur van de baan - TaxLive | Volkert van der Graaf definitief vrij: hoe zijn vonnis het strafrecht veranderde - AD.nl | Discriminatie op basis van 'sociale klasse' moet worden opgenomen in het Wetboek van Strafrecht - Fris! - NPO Radio 1 | Professor seksueel strafrecht: “Opvolging daders moet beter... (Antwerpen) - Gazet van Antwerpen | Overtreding van noodverordening leidt tot strafblad - Gemeente.nu | Strafrecht jongvolwassenen: leren van buitenland - Mr. Online | Rechtenstudenten stappen naar Onderwijsinspectie met klachten over mastervak Strafrecht - EM. Online | Verbond: strafrecht niet nodig om verzekeringsfraude aan te pakken - Assurantie Magazine | Corona ondermijnt Ondermijningskamer - Mr. Online | Doe niet gemakzuchtig over waarheidsvinding in strafrecht - NRC | DNA discussieert over wijziging Wetboek van Strafrecht - Waterkant | Woede en angst in strafrecht, hoop en walging in civiel recht - Mr. Online | Oprichter abortusboot: 'Mijn hoop is dat abortus uit het strafrecht verdwijnt' - Parool.nl | Schrijfster Miek Smilde uit Almelo verwerkte veertig jaar strafrecht in nieuwe roman - Tubantia | Versterking strafrechtelijke aanpak ondermijning | Nieuwsbericht - Rijksoverheid.nl | Zo schaft de universiteit zich af - NRC | Opinie: 'De rechtsstaat blijft gewoon overeind' - Dagblad van het Noorden - Dagblad van het Noorden | Advocaat Jan Nieboer: 'Voor iemand die nog nooit met strafrecht in aanraking is geweest, is dit zwaar' - RTV Noord | Rutte waarschuwt boeren: 'Houd je aan regels, anders geldt het strafrecht' - RTL Nieuws | Sdu Scriptieprijs Strafrecht uitgereikt aan Isabelle Wilcke - Advocatie | Moord op advocaat kroongetuige schokt strafrecht - Joop | Prinsjesdag: het strafrecht uit het lood (STRIP) - Crimesite | Kabinet-De Jong stopte Indische oorlogsmisdrijven in de strafrechtelijke doofpot - De Groene Amsterdammer | 'Neem femicide op in het wetboek van strafrecht' - Joop | Rechtspraakvoorzitter Henk Naves: 'Ik ben best wel tevreden over hoe het gaat in de rechtbanken' - Trouw | Het strafrecht geldt voor iedereen: óók vluchtelingen. - Zembla | 'De nadruk in de samenleving ligt op vergelding, daar luisteren we goed naar' - Trouw | Oplossing overbelasting strafrecht: 'deals met verdachten' - Parool.nl | Kan een hersenscan de rechter helpen? - Parool.nl | De impact van corona op de rechtspraak: 'Het gaat er definitief anders uitzien' - Parool.nl | Bij de 80ste verjaardag van Iosif Brodski: hoe Rusland berooid achterbleef - Raam op Rusland | Jeroen Soeteman (NVSA): 'Politiek heeft het strafrecht in de verdomhoek gezet' - Mr. Online | Strafrecht in India: verandert er eindelijk iets na de brutale moord op een achtjarig kind? - MO | Nieuwe wetten en regels in 2020 - Mr. Online | Fiscale boete niet altijd vrijwaring voor strafrechtelijke vervolging - Accountancy Vanmorgen | 'Deze actualiteiten raken de praktijk van de strafadvocaat' - Mr. Online | Coronacrisis vertraagt duizenden strafzaken, 'Hier kun je geestelijk aan kapot gaan' - NOS | Strafrecht is er voor iedereen - De Standaard | Kijk terug: vraag en antwoord met advocaat Tjalling van der Goot - Dagblad van het Noorden | Deze rechter wil het imago van de rechter als softie rechtzetten - Trouw | Coronavirus betekent minder bezoek en minder werk voor gevangenen - Omrop Fryslan | Commentaar: Strenger straffen moet ook eindpunt hebben - Friesch Dagblad | 'Justitie laat het bedrijfsleven lelijk in de steek bij corruptiezaken' - Het Financieele Dagblad | Strafrechttijdschrift maakt doorstart bij de Hoge Raad - Mr. Online | 'De rechter ligt wakker van zijn dwaling' - Trouw | Mediation in strafzaken genomineerd voor Europese prijs - De Rechtspraak | Strafrechtadvocaat vanuit sociale bevlogenheid: Pieter van der Kruijs stopt na 43 jaar - Advocatie | Tramschutter Gökmen T. krijgt levenslang - RTL Nieuws | WODC zet in op cyber, gevangenissen en straf - Mr. Online | Grote mate van beoordelingsvrijheid voor rechter bij vergoeding proceskosten in Mulderzaken - De Rechtspraak | Misbruikdrama: sportwereld en strafrecht moeten samenwerken - EenVandaag | De afdeling strafrecht van het gerechtshof Amsterdam is op zoek naar stagiair(s) - De Rechtspraak | De voorstelling over de rechtspraak in Nederland: Strafrecht! Levensecht! - Spraakmakers - NPO Radio 1 | Deze zittingen gaan door bij de rechtbank Rotterdam in week 18 (28 april tot en met 1 mei 2020) - De Rechtspraak | Rechtspraak: Taakstraf moet mogelijk blijven bij geweld tegen hulpverleners - De Rechtspraak | Is uitspraak Hoge Raad over euthanasie bij dementie een zegen, of juist een misser? - Volkskrant | Politie en OM falen in handhaving vechtscheidingen - NPO Radio 1 | Vanaf 11 mei weer meer straf-, jeugd- en familiezaken met partijen in de rechtszaal - Advocatie | Boa's fulltime op handhaving 'succesvol' - Binnenlandsbestuur | Kroongetuige Nabil B. wordt bijgestaan door anonieme advocaten - Parool.nl | Jonge verdachten liftdrama komen waarschijnlijk snel vrij | Fatale brand in flat Arnhem - De Gelderlander | OM seponeert aangifte van militairen tegen Denk-politici - Parool.nl | Advocaat Pieter van der Kruijs stopt: 'Als het krom is, ga ik het niet recht lullen' - BD.nl | Levenseindekliniek: OM kon niet anders - Hartvannederland.nl | Ambtsmisdrijven en voorwaardelijk opzet - TaxLive | Kamer onderzoekt strafvervolging Menno Snel en ambtenaren - Trouw | Filippijnse president Duterte versterkt zijn greep op het land: doodstraf en strafrecht voor kinderen - Trouw | Hoogleraar maakt gehakt van Wet strafbaarstelling verblijf terroristische gebieden - Villamedia | 'Strafrecht is er ook voor gewelddadige patiënten' - Parool.nl | Handhaven noodverordening corona van kracht | politie.nl - Politie | 'Rechtbanken vol: tienduizenden zaken moeten worden uitgesteld' - RTL Nieuws | Landelijke FvD-kopstukken in Leeuwarden: 'Haatschool via strafrecht uitroken' - Leeuwarder Courant | Nederlandse rechters straffen zwaarder - BNR Nieuws | Scholier uit Sneek betaalde met vals geld dat hij kocht op AliExpress - Dagblad van het Noorden |

Deelnemingsvormen: medeplichtigheid

Zoals in de blog over medeplegen al uiteen is gezet, gaan de meeste strafbepalingen uit van een dader die zelfstandig handelt en de bestanddelen (alle vereisten voor strafbaarheid) van de delictsomschrijving zelf vervult.  Naast de persoon die alle bestanddelen van de delictsomschrijving heeft vervuld, bestaat er echter ook de mogelijkheid dat er andere personen behulpzaam zijn bij het voltooien van een strafbaar feit. Deze vorm van deelname bij een strafbaar feit wordt medeplichtigheid genoemd. In dit blogbericht wordt besproken wat medeplichtigheid is en op welke manier deze deelnemingsvorm zich onderscheid van medeplegen.

Wat is medeplichtigheid?

Definitie:

Art. 48 Wetboek van Strafrecht kwalificeert medeplichtigheid als het opzettelijk behulpzaam zijn bij het plegen van een misdrijf en/of het opzettelijk gelegenheid, middelen of inlichtingen verschaffen tot het plegen van een misdrijf. Uit dit artikel blijkt dat in vergelijking met het medeplegen, de rol van de medeplichtige minder groot is dan de rol van de medepleger. De verdachte verleent namelijk hulp bij een misdrijf dat door een ander wordt gepleegd.

Vereisten:

Allereerst verdient het opmerking dat medeplichtigheid alleen strafbaar is wanneer hulp wordt verleend bij het plegen van een misdrijf (en dus niet bij overtredingen). Voorts is medeplichtigheid strafbaar wanneer een aparte strafbepaling daarin voorziet (zoals bijvoorbeeld begunstiging).

Net als bij medeplegen moet er sprake zijn van dubbel opzet. Het dubbele opzet houdt in dat er sprake moet zijn van opzet gericht op het leveren van een bijdrage EN opzet gericht op het strafbare feit. De medeplichtige hoeft geen precieze voorstelling van zaken te hebben van de wijze waarop de strafbare feiten worden gepleegd waarbij hij betrokken is. Dit heeft tot resultaat dat de verdachte soms medeplichtig lijkt aan feit wat hij niet gewild heeft. In dat licht is de volgende constatering een belangrijke: wanneer de medeplichtige opzet heeft op bijvoorbeeld het misdrijf diefstal, maar de pleger van het gronddelict naast diefstal ook nog de eigenaar van het te vervreemden goed mishandelt, er in beginsel geen opzet wordt aangenomen op die mishandeling.  Andersom geldt dat wanneer de pleger minder ver gaat, de medeplichtige natuurlijk niet gestraft kan worden voor een verdergaand delict.  De opzet op het strafbare feit kan ook bestaan uit voorwaardelijk opzet. Dit voorwaardelijke opzet houdt in dat wanneer de medeplichtige ‘bewust de aanmerkelijke kans heeft aanvaard dat een (ernstiger) gevolg kan intreden, er sprake is van opzet als vereist in artikel 48 Wetboek van Strafrecht.

Een ander belangrijk criterium bestaat uit het feit dat de medeplichtige daadwerkelijk hulp moet hebben verleend. Deze hulp kan plaatsvinden voorafgaand of tijdens het plegen van het misdrijf. Voorts is het mogelijk dat de hulp is geleverd, maar dat er alleen een strafbare poging tot het plegen van een misdrijf heeft plaatsgevonden. In de rechtspraktijk wordt onderscheid gemaakt tussen simultane medeplichtigheid (tijdens het misdrijf behulpzaam zijn) of consecutieve medeplichtigheid (het verschaffen van gelegenheid, middelen of inlichtingen). De hulp die wordt geboden dient wel van ondersteunende betekenis te zijn geweest, maar hoeft niet onontbeerlijk te zijn. Een praktisch voorbeeld is de volgende: wanneer A een mes uitleent aan B voor mishandeling, dan is hij strafbaar voor medeplichtigheid aan mishandeling. Dat B zelf meerdere messen bij zich had en/of het mes niet heeft gebruikt, doet niet af aan de strafrechtelijke aansprakelijkheid van A.

Het derde criterium is al genoemd, door de opzettelijke en adequate hulp moet in beginsel het misdrijf, althans een strafbare poging daartoe, zijn gevolgd.

Opmerking verdient dat strafbaarheid voor medeplichtigheid niet afhankelijk is van de vervolgbaarheid van de pleger van het gronddelict. Ook verdient het opmerking dat de strafbedreiging voor medeplichtigheid in beginsel lager ligt (met 1/3e van de hoofdstraf minder, zie artikel 49 Wetboek van Strafrecht).

Onderscheid medeplegen

Het onderscheid tussen medeplegen en medeplichtigheid is van belang. De medeplegers treden immers op als min of meer gelijkwaardige participanten, waarbij het aandeel in het delict van gelijke betekenis kan worden geacht; de verhouding tussen medeplichtige en pleger van een misdrijf is ongelijkwaardig in die zin dat de pleger het gehele misdrijf voor zijn rekening neemt en de medeplichtige de uitvoering slechts ondersteunt: hij verleent hand- en spandiensten aan de dader. Tevens is er voor medeplegen geen bewuste samenwerking vereist. Uiteindelijk zal echter altijd aan de hand van de omstandigheden van het specifieke geval worden bepaald hoe het handelen van verdachte gekwalificeerd kan worden.

Arrest ter verduidelijking

Ter verduidelijking van al het vorengaande bespreek ik hier nog een (standaard)arrest van de zaak Danszaal Sonorus. Deze zaak speelde zich af rondom een steekpartij in Danszaal Sonorus, met dodelijke afloop.

Uit de bewijsmiddelen bleek het volgende: Verdachte verliet met een groep vrienden, waaronder pleegster, na sluitingstijd een café. Hij zag dat er onenigheid was tussen twee vrouwen, waarbij pleegster hem op enig moment op commanderende toon zegt “geef mij het mes”. Verdachte overhandigde het mes ‘met gesloten vuist’, waarna pleegster op slachtoffer af liep en hem neerstak in haar buik. Verdachte stelde in cassatie dat hij geen opzet had gehad op de bevordering van de doodslag en dat dit ook niet uit de bewijsmiddelen kon worden afgeleid. Hij had het zakmes wel vaker aan pleegster gegeven, om ‘wat aan een wrat te peuteren’, en dit keer was geen uitzondering. De Hoge Raad stelde met het Hof dat de verdachte zich welbewust blootstelde aan de aanmerkelijke kans (voorwaardelijk opzet dus) dat het verschaffen van het mes zou strekken tot het plegen van het misdrijf.

Contact met Kellermann Advocatuur

Bent u zelf verdachte in een strafzaak en heeft u een strafrecht advocaat nodig? Kellermann Advocatuur staat u graag bij in een strafzaak. Neem contact met ons op voor meer informatie.

< Verhoorbijstand gewijzigd per 1 maart 2016 Deelnemingsvorm: medeplegen >