Dinsdag 04 Augustus 2020 09:03
Onderzoek rechtbank en Universiteit Maastricht naar het Europees aanhoudingsbevel - De Rechtspraak | Aanklager: Trump mogelijk verdacht van bank- en verzekeringsfraude - Parool.nl | Maximaal vier jaar gevangenisstraf voor bezit pedohandboek | Nieuwsbericht - Rijksoverheid.nl | 'Wet straffen en beschermen leidt tot kortere gevangenisstraffen' - Mr. Online | Avondzittingen rechtbank Overijssel van start - De Rechtspraak | Nooit meer een botenparade? Zou zomaar kunnen, zegt Prideboegbeeld Hans Verhoeven - Parool.nl | Zwaarder straffen leidt niet tot minder anti-lhbti-geweld - NRC | Vrouw geconfronteerd met schennispleger in Zwaag; Politie zoekt getuigen - OnsWestfriesland.nl | Amnesty: 'Nieuwe wet tegen verkrachting schiet tekort' - NRC | In het Concertgebouw trok een vlaggenparade aan ons voorbij. Niet een van trots, maar van schaamte - Volkskrant | Het galgenveld aan de overkant van het IJ: soms had je geluk en werd je begraven - Parool.nl | Vergelding hoort niet in strafrecht thuis - Trouw | Aanklager VS: Trump mogelijk ook verdacht van bank- en verzekeringsfraude - BN DeStem | Wie is er verantwoordelijk voor de dood van Arie den Dekker? De meningen lopen uiteen - Omroep Brabant | Advocaat Van der Goot: grenzen strafrecht in tijden van corona niet altijd duidelijk - Leeuwarder Courant | Elsien van Pinxteren: Verkrachting, niet meer van deze tijd - Joop | 'Voor politie is geen apart strafrecht nodig' - Parool.nl | Voor niemand een eerlijk proces in Polen? - NRC | Recensie Zomergasten | Inez Weski - Sargasso | Maatschappelijk debat nodig over seksueel grensoverschrijdend gedrag | Nieuwsbericht - Rijksoverheid.nl | Foutje: tentamen Strafrecht op laatste moment afgelast - EM. Online | Vastlopend strafrecht speelt brutale boef in de kaart - Noordhollands Dagblad | Opinie: Het morele kompas was even zoek in de advocatuur toen NOW lonkte - Volkskrant | Studenten strafrecht: 'Moet ik dit werk wel willen?' - Parool.nl | Hoe het onbekende religieus links al decennialang invloed uitoefent in de VS - Trouw | Strafrecht en zorg - Medisch Contact | De cel in, uit en weer in: wie stopt de vicieuze cirkel van veelplegers als Erik V.? - Trouw | Ophef over versoepeling abortusregels België - Medisch Contact | Volkert van der Graaf definitief vrij: hoe zijn vonnis het strafrecht veranderde - AD.nl | Rechtspraak voorstander van afsplitsen vorderingen schadevergoedingen in strafrecht - De Rechtspraak | Verbond: strafrecht niet nodig om verzekeringsfraude aan te pakken - Assurantie Magazine | DNA discussieert over wijziging Wetboek van Strafrecht - Waterkant | Openbaar Ministerie biedt journalist excuses aan voor onderzoek - NRC | Strafrecht jongvolwassenen: leren van buitenland - Mr. Online | Rechtenstudenten stappen naar Onderwijsinspectie met klachten over mastervak Strafrecht - EM. Online | VPRO Zomergasten gemist? Bekijk hier de hele uitzending - Gids.tv | 'Advocaten vrezen voor rechten van verdachten tijdens coronacrisis' - RTL Nieuws | Kan een hersenscan de rechter helpen? - Parool.nl | Overtreding van noodverordening leidt tot strafblad - Gemeente.nu | Woede en angst in strafrecht, hoop en walging in civiel recht - Mr. Online | Doe niet gemakzuchtig over waarheidsvinding in strafrecht - NRC | Rechtspraakvoorzitter Henk Naves: 'Ik ben best wel tevreden over hoe het gaat in de rechtbanken' - Trouw | Geen vergoeding voor de moord op haar tweelingzus ondanks de 'speciale band' - NRC | Schrijfster Miek Smilde uit Almelo verwerkte veertig jaar strafrecht in nieuwe roman - Tubantia | Oprichter abortusboot: 'Mijn hoop is dat abortus uit het strafrecht verdwijnt' - Parool.nl | 'De natuur vernietigen moet strafbaar worden' - Oneworld | Alcoholenkelband landelijk ingevoerd | Nieuwsbericht - Rijksoverheid.nl | De impact van corona op de rechtspraak: 'Het gaat er definitief anders uitzien' - Parool.nl | De uitzending van 15 juni: wie krijgt het vaccin / CDA zoekt lijsttrekker / Euthanasie vs strafrecht / Blijft de handdruk? - Nieuwsuur | Oplossing overbelasting strafrecht: 'deals met verdachten' - Parool.nl | Grapperhaus moderniseert wetgeving seksueel grensoverschrijdend gedrag | Nieuwsbericht - Rijksoverheid.nl | Moord op advocaat kroongetuige schokt strafrecht - Joop | 'De nadruk in de samenleving ligt op vergelding, daar luisteren we goed naar' - Trouw | Rechtbanken werken corona-achterstand weg met minder rechters per zaakstrafzaken - Volkskrant | Taiwan haalt overspel uit strafrecht | Buitenland | Nieuws - Het Laatste Nieuws | Kijk terug: vraag en antwoord met advocaat Tjalling van der Goot - Dagblad van het Noorden | Opinie: 'De rechtsstaat blijft gewoon overeind' - Dagblad van het Noorden - Dagblad van het Noorden | Rutte waarschuwt boeren: 'Houd je aan regels, anders geldt het strafrecht' - RTL Nieuws | Coronacrisis vertraagt duizenden strafzaken, 'Hier kun je geestelijk aan kapot gaan' - NOS | Coronabesmettingen schieten weer omhoog in Europa - Joop | 'Deze actualiteiten raken de praktijk van de strafadvocaat' - Mr. Online | Coronavirus betekent minder bezoek en minder werk voor gevangenen - Omrop Fryslan | Advocaat Jan Nieboer: 'Voor iemand die nog nooit met strafrecht in aanraking is geweest, is dit zwaar' - RTV Noord | Strafrechtkantoor van De Haan Advocaten na 40 jaar verder onder andere naam - Dagblad van het Noorden | Strafrechttijdschrift maakt doorstart bij de Hoge Raad - Mr. Online | Handhaven noodverordening corona van kracht | politie.nl - Politie | Deze zittingen gaan door bij de rechtbank Rotterdam in week 18 (28 april tot en met 1 mei 2020) - De Rechtspraak | Deze rechter wil het imago van de rechter als softie rechtzetten - Trouw | Strafrecht is er voor iedereen - De Standaard | 'De rechter ligt wakker van zijn dwaling' - Trouw | Jeroen Soeteman (NVSA): 'Politiek heeft het strafrecht in de verdomhoek gezet' - Mr. Online | Sdu Scriptieprijs Strafrecht uitgereikt aan Isabelle Wilcke - Advocatie | Commentaar: Strenger straffen moet ook eindpunt hebben - Friesch Dagblad | Verruiming strafrechtelijke vervolging belastingadviseur van de baan - TaxLive | Nieuw wetsvoorstel politiegeweld - Global Info | 'Neem femicide op in het wetboek van strafrecht' - Joop | opinie Maak psychische mishandeling daadwerkelijk strafbaar - Trouw | Grote mate van beoordelingsvrijheid voor rechter bij vergoeding proceskosten in Mulderzaken - De Rechtspraak | OM en advocatuur: Toga ruilen met de tegenpool - Mr. Online | WODC zet in op cyber, gevangenissen en straf - Mr. Online | Nieuwe wetten en regels in 2020 - Mr. Online | Mediation in strafzaken genomineerd voor Europese prijs - De Rechtspraak | Strafrechtadvocaat vanuit sociale bevlogenheid: Pieter van der Kruijs stopt na 43 jaar - Advocatie | Rechtbank weigert voorwaardelijke straf om te zetten: 'Dit verzet zich tegen ieders rechtvaardigheidsgevoel' - De Gelderlander | Hogere straf voor fraude met nieuwe betaalmethoden | Nieuwsbericht - Rijksoverheid.nl | Hij kreeg klappen van vier mannen én van het zwijgende OM - NRC | Man rijdt 140 km/h waar je 30 mag - Geenstijl.nl | 'Justitie laat het bedrijfsleven lelijk in de steek bij corruptiezaken' - Het Financieele Dagblad | Politie en OM falen in handhaving vechtscheidingen - NPO Radio 1 | Jonge verdachten liftdrama komen waarschijnlijk snel vrij | Fatale brand in flat Arnhem - De Gelderlander | De voorstelling over de rechtspraak in Nederland: Strafrecht! Levensecht! - Spraakmakers - NPO Radio 1 | Hoe Pride van een anti-politiemars veranderde in een commerciële parade - VICE Nederland | Advocaat Pieter van der Kruijs stopt: 'Als het krom is, ga ik het niet recht lullen' - BD.nl | Rechtbank Noord-Nederland zoekt ruimte buiten gerechtsgebouwen - Dagblad van het Noorden - Dagblad van het Noorden | OM seponeert aangifte van militairen tegen Denk-politici - Parool.nl | Welke zittingen gaan door bij rechtbank Gelderland (3-7 augustus 2020) - De Rechtspraak | Wat is de hoogte van de boetes op mestfraude? - Varkensbedrijf | Advocaat Feride staat geen kindermisbruikers bij: 'Dat is iets persoonlijks' - LINDA. | Gebroeders Hans en Wim Anker gaan stoppen als advocaat - Advocatie | Achttien maal scheepsrecht voor achttienjarige? - Geenstijl.nl |

Deelnemingsvormen: medeplichtigheid

Zoals in de blog over medeplegen al uiteen is gezet, gaan de meeste strafbepalingen uit van een dader die zelfstandig handelt en de bestanddelen (alle vereisten voor strafbaarheid) van de delictsomschrijving zelf vervult.  Naast de persoon die alle bestanddelen van de delictsomschrijving heeft vervuld, bestaat er echter ook de mogelijkheid dat er andere personen behulpzaam zijn bij het voltooien van een strafbaar feit. Deze vorm van deelname bij een strafbaar feit wordt medeplichtigheid genoemd. In dit blogbericht wordt besproken wat medeplichtigheid is en op welke manier deze deelnemingsvorm zich onderscheid van medeplegen.

Wat is medeplichtigheid?

Definitie:

Art. 48 Wetboek van Strafrecht kwalificeert medeplichtigheid als het opzettelijk behulpzaam zijn bij het plegen van een misdrijf en/of het opzettelijk gelegenheid, middelen of inlichtingen verschaffen tot het plegen van een misdrijf. Uit dit artikel blijkt dat in vergelijking met het medeplegen, de rol van de medeplichtige minder groot is dan de rol van de medepleger. De verdachte verleent namelijk hulp bij een misdrijf dat door een ander wordt gepleegd.

Vereisten:

Allereerst verdient het opmerking dat medeplichtigheid alleen strafbaar is wanneer hulp wordt verleend bij het plegen van een misdrijf (en dus niet bij overtredingen). Voorts is medeplichtigheid strafbaar wanneer een aparte strafbepaling daarin voorziet (zoals bijvoorbeeld begunstiging).

Net als bij medeplegen moet er sprake zijn van dubbel opzet. Het dubbele opzet houdt in dat er sprake moet zijn van opzet gericht op het leveren van een bijdrage EN opzet gericht op het strafbare feit. De medeplichtige hoeft geen precieze voorstelling van zaken te hebben van de wijze waarop de strafbare feiten worden gepleegd waarbij hij betrokken is. Dit heeft tot resultaat dat de verdachte soms medeplichtig lijkt aan feit wat hij niet gewild heeft. In dat licht is de volgende constatering een belangrijke: wanneer de medeplichtige opzet heeft op bijvoorbeeld het misdrijf diefstal, maar de pleger van het gronddelict naast diefstal ook nog de eigenaar van het te vervreemden goed mishandelt, er in beginsel geen opzet wordt aangenomen op die mishandeling.  Andersom geldt dat wanneer de pleger minder ver gaat, de medeplichtige natuurlijk niet gestraft kan worden voor een verdergaand delict.  De opzet op het strafbare feit kan ook bestaan uit voorwaardelijk opzet. Dit voorwaardelijke opzet houdt in dat wanneer de medeplichtige ‘bewust de aanmerkelijke kans heeft aanvaard dat een (ernstiger) gevolg kan intreden, er sprake is van opzet als vereist in artikel 48 Wetboek van Strafrecht.

Een ander belangrijk criterium bestaat uit het feit dat de medeplichtige daadwerkelijk hulp moet hebben verleend. Deze hulp kan plaatsvinden voorafgaand of tijdens het plegen van het misdrijf. Voorts is het mogelijk dat de hulp is geleverd, maar dat er alleen een strafbare poging tot het plegen van een misdrijf heeft plaatsgevonden. In de rechtspraktijk wordt onderscheid gemaakt tussen simultane medeplichtigheid (tijdens het misdrijf behulpzaam zijn) of consecutieve medeplichtigheid (het verschaffen van gelegenheid, middelen of inlichtingen). De hulp die wordt geboden dient wel van ondersteunende betekenis te zijn geweest, maar hoeft niet onontbeerlijk te zijn. Een praktisch voorbeeld is de volgende: wanneer A een mes uitleent aan B voor mishandeling, dan is hij strafbaar voor medeplichtigheid aan mishandeling. Dat B zelf meerdere messen bij zich had en/of het mes niet heeft gebruikt, doet niet af aan de strafrechtelijke aansprakelijkheid van A.

Het derde criterium is al genoemd, door de opzettelijke en adequate hulp moet in beginsel het misdrijf, althans een strafbare poging daartoe, zijn gevolgd.

Opmerking verdient dat strafbaarheid voor medeplichtigheid niet afhankelijk is van de vervolgbaarheid van de pleger van het gronddelict. Ook verdient het opmerking dat de strafbedreiging voor medeplichtigheid in beginsel lager ligt (met 1/3e van de hoofdstraf minder, zie artikel 49 Wetboek van Strafrecht).

Onderscheid medeplegen

Het onderscheid tussen medeplegen en medeplichtigheid is van belang. De medeplegers treden immers op als min of meer gelijkwaardige participanten, waarbij het aandeel in het delict van gelijke betekenis kan worden geacht; de verhouding tussen medeplichtige en pleger van een misdrijf is ongelijkwaardig in die zin dat de pleger het gehele misdrijf voor zijn rekening neemt en de medeplichtige de uitvoering slechts ondersteunt: hij verleent hand- en spandiensten aan de dader. Tevens is er voor medeplegen geen bewuste samenwerking vereist. Uiteindelijk zal echter altijd aan de hand van de omstandigheden van het specifieke geval worden bepaald hoe het handelen van verdachte gekwalificeerd kan worden.

Arrest ter verduidelijking

Ter verduidelijking van al het vorengaande bespreek ik hier nog een (standaard)arrest van de zaak Danszaal Sonorus. Deze zaak speelde zich af rondom een steekpartij in Danszaal Sonorus, met dodelijke afloop.

Uit de bewijsmiddelen bleek het volgende: Verdachte verliet met een groep vrienden, waaronder pleegster, na sluitingstijd een café. Hij zag dat er onenigheid was tussen twee vrouwen, waarbij pleegster hem op enig moment op commanderende toon zegt “geef mij het mes”. Verdachte overhandigde het mes ‘met gesloten vuist’, waarna pleegster op slachtoffer af liep en hem neerstak in haar buik. Verdachte stelde in cassatie dat hij geen opzet had gehad op de bevordering van de doodslag en dat dit ook niet uit de bewijsmiddelen kon worden afgeleid. Hij had het zakmes wel vaker aan pleegster gegeven, om ‘wat aan een wrat te peuteren’, en dit keer was geen uitzondering. De Hoge Raad stelde met het Hof dat de verdachte zich welbewust blootstelde aan de aanmerkelijke kans (voorwaardelijk opzet dus) dat het verschaffen van het mes zou strekken tot het plegen van het misdrijf.

Contact met Kellermann Advocatuur

Bent u zelf verdachte in een strafzaak en heeft u een strafrecht advocaat nodig? Kellermann Advocatuur staat u graag bij in een strafzaak. Neem contact met ons op voor meer informatie.

< Verhoorbijstand gewijzigd per 1 maart 2016 Deelnemingsvorm: medeplegen >