Woensdag 23 September 2020 19:42
Even voorstellen: een raadsheer strafrecht - De Rechtspraak | Jeugd- of volwassen strafrecht voor vermeende overvaller casino in Arnhem? - De Gelderlander | Pers geweigerd bij zedenzaak in rechtbank: 'Strafrecht moet juist controleerbaar zijn' - De Gelderlander | Gratis online cursus: 'Recente rechtspraak Strafrecht 2020-I' - Advocatie | 'Het strafrecht faalt bij kindermisbruik, net als wij' - Parool.nl | Zwijgen Brech zwaar dilemma voor rechtbank - 1Limburg | Nieuws en sport uit Limburg | Strafrechtstudenten laten hun angst (nog) niet winnen van hun ambities - Parool.nl | Even voorstellen: een roosterplanner - De Rechtspraak | Hoe vaak is een potentieel strafblad de reden dat je wel afstand houdt? - Volkskrant | Meer aandacht voor strafrecht in gehandicaptenzorg - Klik.org Nieuws voor professionals in verstandelijk | Rebecca Gomperts in TIME-lijst van 100 meest invloedrijke vrouwen - BNR Nieuws | De doodstraf zeiden we 150 jaar vaarwel. Toch vonden er sindsdien honderden executies plaats - Trouw | Strafbaarheid belastingadviseur voor onjuiste aangiften - TaxLive | Welke zittingen gaan door bij rechtbank Limburg in week 38 (14 – 18 sept 2020)? - De Rechtspraak | GroenLinks-wethouder Kampen jaar lang bedreigd: verdachte (80) morgen voor rechter - De Stentor | Donderpreek uit Vaticaanstad tegen euthanasie – Wel.nl - Welingelichte Kringen | 'Politie ontevreden hoe strafrechters bewijs beoordelen' - Mr. Online | 'Rechter moet lef hebben en nieuwsgierig zijn' - Mr. Online | Is een eerlijk proces tegen Jos Brech nog mogelijk? - 1Limburg | Nieuws en sport uit Limburg | Welke zittingen gaan door bij rechtbank Limburg in week 37 (7 – 11 sept 2020)? - De Rechtspraak | 'Pas nu is het strafrecht echt klaar om de collaboratie te vervolgen' - De Standaard | Gecrashte auto bestuurd door 15-jarige jongen - HVZeeland.nl | 'Noldus schendt via tech mensenrechten in China' - Computable | Advocaat Van der Goot: grenzen strafrecht in tijden van corona niet altijd duidelijk - Leeuwarder Courant | 'Geen reden voor uitbreiding taakstrafverbod bij openlijke geweldpleging' - Mr. Online | Vader die probeerde zoon met mes te steken krijgt drie jaar cel - Drachtster Courant | 'Het strafrecht werkt voor geen meter. Herstelrecht is veel effectiever' - Volkskrant | 'Voor politie is geen apart strafrecht nodig' - Parool.nl | Vergelding hoort niet in strafrecht thuis - Trouw | Hopelijk ontwikkelt de euthanasiepraktijk zich verder buiten de sfeer van het strafrecht - Volkskrant | Advocaten in strafrecht zwaar onder vuur door OM-document - AD.nl | Nummer twee Bpost stapt op door malaise aan top - De Standaard | Onderzoek rechtbank en Universiteit Maastricht naar het Europees aanhoudingsbevel - De Rechtspraak | Nederland klaagt Syrië aan voor foltering, maar levert dat iets op? - NPO Radio 1 | Predikant geschorst na onderzoek seksueel misbruik: 'De dominee heeft ongepast gehandeld' - De Gelderlander | Levenslang geëist tegen daders Enschede kwartetmoord - Volkskrant | 'Het Openbaar Ministerie is hier echt een grens over gegaan' - EM. Online | Algemene Beschouwingen: 'Corona dwingt politici tot nieuwe koers' - RTL Nieuws | Politie onderzoekt meldingen van schennispleger in Opwierde - Eemskrant | Foutje: tentamen Strafrecht op laatste moment afgelast - EM. Online | Topadvocaat koopt proces af: strafpleiter Kris Luyckx zou familie van verdachte hebben getipt over wapen - Gazet van Antwerpen | Vastlopend strafrecht speelt brutale boef in de kaart - Noordhollands Dagblad | De cel in, uit en weer in: wie stopt de vicieuze cirkel van veelplegers als Erik V.? - Trouw | Maximaal vier jaar gevangenisstraf voor bezit pedohandboek | Nieuwsbericht - Rijksoverheid.nl | Volkert van der Graaf definitief vrij: hoe zijn vonnis het strafrecht veranderde - AD.nl | Mildere straf voor priester voor schuldig verzuim bij zelfdoding - Focus en WTV | Rechtenstudenten stappen naar Onderwijsinspectie met klachten over mastervak Strafrecht - EM. Online | Discriminatie op basis van 'sociale klasse' moet worden opgenomen in het Wetboek van Strafrecht - Fris! - NPO Radio 1 | Qatar neemt nepnieuws op in het strafrecht - Villamedia | Verbond: strafrecht niet nodig om verzekeringsfraude aan te pakken - Assurantie Magazine | Openbaar Ministerie biedt journalist excuses aan voor onderzoek - NRC | DNA discussieert over wijziging Wetboek van Strafrecht - Waterkant | Rechtspraak voorstander van afsplitsen vorderingen schadevergoedingen in strafrecht - De Rechtspraak | Het strafrecht past niet, toch is vervolgen de enige optie - Trouw | Rechtspraakvoorzitter Henk Naves: 'Ik ben best wel tevreden over hoe het gaat in de rechtbanken' - Trouw | Exclusieve foto's Ridouan Taghi: 'Na mijn arrestatie ben ik 72 uur lang gemarteld door agenten in Dubai' - Eén Vandaag | Maximumstraf quarantaine torenhoog: 'OM oordeelt bij eerste overtreding lager' - Parool.nl | De strafbaarheid van groepsbelediging is een redeloos wetsartikel - Nederlands Dagblad | Echtpaar Scholing uit Wolvega totaal verrast met lintje - Stellingwerf | De uitzending van 15 juni: wie krijgt het vaccin / CDA zoekt lijsttrekker / Euthanasie vs strafrecht / Blijft de handdruk? - Nieuwsuur | Woede en angst in strafrecht, hoop en walging in civiel recht - Mr. Online | Burgerbeweging Hart boven Hard eist betere aanpak van woonproblematiek: “Meer dan 48.000 mensen staan op wachtlijst” - Het Nieuwsblad | Kan Groenewegen strafrechtelijk vervolgd worden? - Nieuwsbericht - NPO Radio 2 | FinCEN Files leggen de rotte plekken in de financiële markten pijnlijk bloot - Newsbit.nl | Grapperhaus moderniseert wetgeving seksueel grensoverschrijdend gedrag | Nieuwsbericht - Rijksoverheid.nl | Doe niet gemakzuchtig over waarheidsvinding in strafrecht - NRC | Oplossing overbelasting strafrecht: 'deals met verdachten' - Parool.nl | Ondergrens voor strafbaar seksueel handelen moet veel duidelijker - De Rechtspraak | Oprichter abortusboot: 'Mijn hoop is dat abortus uit het strafrecht verdwijnt' - Parool.nl | Gerard Sanderink van Strukton knokt door met ex in elfde rechtszaak - Het Financieele Dagblad | Invoeren 'politiedelict' gaat geen verbetering brengen - Volkskrant | Gevangenisstraf wegens misbruik vertrouwelijke informatie en ambtelijke corruptie, geen beroepsverbod - TaxLive | Alcoholenkelband landelijk ingevoerd | Nieuwsbericht - Rijksoverheid.nl | Rechtbanken werken corona-achterstand weg met minder rechters per zaakstrafzaken - Volkskrant | Minister Nurmohamed getuige van schoonmaakactie binnenstad - Suriname Herald | Reacties op uitspraak Akwasi: 'Ben je stout, dan verdien je straf' - AD.nl | 'De nadruk in de samenleving ligt op vergelding, daar luisteren we goed naar' - Trouw | Overtreding van noodverordening leidt tot strafblad - Gemeente.nu | De impact van corona op de rechtspraak: 'Het gaat er definitief anders uitzien' - Parool.nl | Schrijfster Miek Smilde uit Almelo verwerkte veertig jaar strafrecht in nieuwe roman - Tubantia | Taiwan haalt overspel uit strafrecht | Buitenland | Nieuws - Het Laatste Nieuws | Kan een hersenscan de rechter helpen? - Parool.nl | Opinie: 'De rechtsstaat blijft gewoon overeind' - Dagblad van het Noorden - Dagblad van het Noorden | Kijk terug: vraag en antwoord met advocaat Tjalling van der Goot - Dagblad van het Noorden | Strafrechtkantoor van De Haan Advocaten na 40 jaar verder onder andere naam - Dagblad van het Noorden | Strafrecht is een markt - BNR Nieuws | Handhaven noodverordening corona van kracht | politie.nl - Politie | 'Advocaten vrezen voor rechten van verdachten tijdens coronacrisis' - RTL Nieuws | Moord op advocaat kroongetuige schokt strafrecht - Joop | 'Deze actualiteiten raken de praktijk van de strafadvocaat' - Mr. Online | 'Wet straffen en beschermen leidt tot kortere gevangenisstraffen' - Mr. Online | Coronacrisis vertraagt duizenden strafzaken, 'Hier kun je geestelijk aan kapot gaan' - NOS | Strafrechttijdschrift maakt doorstart bij de Hoge Raad - Mr. Online | Coronavirus betekent minder bezoek en minder werk voor gevangenen - Omrop Fryslan | Maak psychische mishandeling daadwerkelijk strafbaar - Trouw | Grote mate van beoordelingsvrijheid voor rechter bij vergoeding proceskosten in Mulderzaken - De Rechtspraak | Deze zittingen gaan door bij de rechtbank Rotterdam in week 18 (28 april tot en met 1 mei 2020) - De Rechtspraak | Avondzittingen rechtbank Overijssel van start - De Rechtspraak | Abortus, kiezen tussen vrijheid of recht op leven - Doorbraak.be | Leidse docent strafrecht: 'Wet aanpak mensenhandel schiet tekort' - Leidsch Dagblad |

Deelnemingsvorm: medeplegen

De meeste strafbepalingen gaan uit van een dader die zelfstandig handelt. De aansprakelijkheid van deze dader is dan gebaseerd op zijn eigen gedragingen. Naast deze persoon zijn vaak ook andere personen in meer of mindere mate betrokken bij een strafbaar feit.

In dit blogbericht bespreek ik wat de deelnemingsvariant medeplegen precies is, niet te verwarren met medeplichtigheid . Dit probeer ik duidelijk te maken aan de hand van een voorbeeld uit de rechtspraak.

Wat is medeplegen?

Artikel 47 van het Wetboek van Strafrecht bepaalt dat als daders van een strafbaar feit worden gestraft zij die het feit plegen, doen plegen of medeplegen. Er is sprake van medeplegen in het geval dat twee of meer personen gezamenlijk een strafbaar feit plegen.

Vereisten:

Allereerst moet er dubbel opzet zijn, te weten

1.opzet op de bijdrage;

2.opzet op het strafbare feit.

De man die dus bijvoorbeeld onbedoeld in gezelschap een opmerking maakt over de slechte beveiliging van een bank is daarom niet aansprakelijk voor de overval op de bank als zonder zijn bedoeling (opzet) deze opmerking door de overvallers is gebruikt.

Het meest belangrijke criterium voor medeplegen is een bewuste en nauwe samenwerking door de plegers. Hierbij zijn de bewuste samenwerking en gezamenlijke uitvoering sleutelbegrippen.

Dit klinkt natuurlijk als een vaag criterium en  in de loop der jaren is in de rechtspraak steeds meer een verschuiving opgetreden, waarbij de nadruk is komen te liggen op bewuste samenwerking en  minder op  de gezamenlijke uitvoering. De criteria worden verder bepaald door het feit dat er afhankelijkheid moet bestaan tussen wat de hoofddader en wat de deelnemer doet: dit wordt ook wel het accessoriteitsvereiste genoemd. Dit heeft verschillende gevolgen, waarbij bijvoorbeeld te denken valt aan het strafbare feit waaraan iemand bij de totstandkoming heeft bijgedragen. Aan een voltooid misdrijf kan niet meer worden deelgenomen.

Overzichtsarrest Hoge Raad

In december 2014 heeft de Hoge Raad in een arrest een uitgebreid overzicht gegeven met  betrekking tot medeplegen.

De Hoge Raad stelt dat het Wetboek van Strafrecht diverse mogelijkheden biedt om iemand, ook als hij niet zelf de gehele delictsomschrijving vervult, onder specifieke voorwaarden wel als medepleger aan te merken. Het accent ligt daarbij op de samenwerking en minder op wie welke feitelijke handelingen heeft verricht. De Hoge Raad formuleert daarbij enkele aandachtspunten die enig houvast bieden met betrekking tot dit vraagstuk. In het nog recentere arrest van de Hoge raad 3 november 2015, ECLI:NL:HR:2015:3218 wordt nogmaals het verschil uitgelegd.

De kwalificatie medeplegen is slechts dan gerechtvaardigd als de bewezenverklaarde een bijdrage levert aan het delict van de verdachte die van voldoende gewicht is. Bij de beoordeling door de rechter of er sprake is van medeplegen kan de rechter de vereiste nauwe en bewuste samenwerking rekening houden met onder meer de intensiteit van de samenwerking, de onderlinge taakverdeling, de rol in de voorbereiding, de uitvoering of de afhandeling van het delict en het belang van de rol van de verdachte, diens aanwezigheid op belangrijke momenten en het zich niet terugtrekken op een daartoe geëigend tijdstip.

De bijdrage van de medepleger zal in de regel worden geleverd tijdens het begaan van het strafbare feit in de vorm van een gezamenlijke uitvoering van het feit. Maar de bijdrage kan ook zijn geleverd in de vorm van verscheidene gedragingen voor en/of tijdens en/of na het strafbare feit. Ook is niet uitgesloten dat de bijdrage in de hoofdzaak vóór het strafbare feit is geleverd.

Voorbeeld uit de jurisprudentie

Om een helder beeld te geven over medeplegen volgt er een voorbeeld uit de jurisprudentie. Een bekend arrest dat het leerstuk medeplegen beschrijft is het arrest Overval te Oirschot.

Arrest Overval te Oirschot

In dit arrest ging het om een zeer gewelddadige overval. Door middel van een ramkraak hadden de overvallers zichzelf toegang verschaft tot het gebouw. Eenmaal binnen hebben zij het postkantoor overvallen onder dreiging van vuurwapens. Vervolgens zijn zij op de vlucht geslagen voor de politie. Daarna zijn zij er in een tweede auto vandoor gegaan. Op een gegeven moment stapten de overvallers over in een derde auto. Die auto werd door de politie achtervolgd. De bankovervallers schoten vanuit de kofferbak vanuit deze vluchtauto met automatische vuurwapens op de achtervolgende politie. De politie bleef de overvallers achtervolgen. De overvallers besloten daarom om de snelweg te verlaten en ergens een zijstraat in te rijden. Vanuit deze zijstraat wachtten zij de politie op. Toen de politie deze zijstraat inreed hebben de overvallers de politie opnieuw beschoten. De politie heeft vanaf hier de achtervolging gestaakt. De verdachten zijn in een later stadium toch nog opgepakt. Het probleem bij dit arrest is dat in het postkantoor twee gewapende mannen met een bivakmuts zijn gezien en even later buiten het postkantoor drie personen die de vlucht namen. In de vluchtauto van waaruit het vuur werd geopend op de achtervolgende politie is een vierde persoon gezien. Het zit hem dus in die vierde persoon. Hij is de verdachte in deze zaak. Hij is enkel gezien bij het wegvluchten voor de politie en niet bij de overval zelf. De vier opgepakte verdachten beriepen zich allemaal op het zwijgrecht. Dat maakte de bewijslast van deze zaak een stuk moeilijker. Het Hof houdt de vierde persoon aansprakelijk voor medeplegen.

De vraag is of deze persoon die niet gezien is tijdens de overval wel strafrechtelijk aansprakelijk kan zijn voor de overval.

Oordeel Hoge Raad

De Hoge Raad oordeelt als volgt over de groep overvallers: “deze personen vormde met betrekking tot die feiten een zodanig hechte, intensief en planmatig nauw samenwerkende dadergroep, dat niet van belang is wie van die personen welke rol bij of rond het plegen van dier feiten heeft vervuld, doch elk van hen als medepleger van die feiten en mitsdien als dader dient te worden aangemerkt.”

De Hoge Raad oordeelde dus in die zaak dat de vierde persoon strafrechtelijk aansprakelijk was voor de overval en gezien kon worden als medepleger.

Het is echter de vraag of deze procedure heden tot dezelfde uitkomst zou leiden.

Contact met Kellermann Advocatuur

Bent u zelf verdachte in een strafzaak en heeft u een strafrecht advocaat nodig? Kellermann Advocatuur staat u graag bij in een nationale of internationale strafzaak. Neem contact met ons op voor meer informatie.

< Deelnemingsvormen: medeplichtigheid