Maandag 20 Mei 2019 13:41
Stagiair(e)s voor de afdeling strafrecht gezocht - De Rechtspraak | Filippijnse president Duterte versterkt zijn greep op het land: doodstraf en strafrecht voor kinderen - Trouw | „Canoniek recht Rooms-Katholieke Kerk botst niet met strafrecht” - Reformatorisch Dagblad | 'Verdachte insulinemoorden moet zeker tbs met dwangverpleging krijgen' - RTL Nieuws | Sietske Bergsma - Strafrecht en veiligheidsdiensten hebben hun eigen monster gecreëerd - ThePostOnline | Spreekverbod haatprediker is verontrustend - Volkskrant | STANDPUNT. Hervorming van het strafrecht moet er nu komen, dat is het minste wat we kunnen doen in nagedachtenis van Julie - Gazet van Antwerpen | Belangenorganisaties: verhoog straf bij discriminatie - CIDI | Het OM is al langere tijd waarde aan het verliezen - NRC | Bij tbs moet veiligheid zwaarder wegen dan privacy - Volkskrant | Drie potentiële inbrekers moeten flink in buidel tasten - Het Kontakt Harderwijk | Advocaat-medewerker ondernemingsstrafrecht | Juridische vacatures - Advocatie | Rechtspraak: 'Maak van pij-maatregel geen jeugd-tbs' - De Rechtspraak | Marokko: arrestatie voor kus tijdens Ramadan - Bladna.nl | Boekpresentatie: 'Drama als Anne Faber kan zó weer gebeuren' - AD.nl | De Belastingdienst is hard nodig als misdaadbestrijder - NRC | 'Het strafrecht is niet bedoeld als maatschappelijk werk' - NRC | Rechter: Strafrecht leent zich niet voor voetbalovertredingen als deze - RTV Drenthe | Het schiet niet op met de aanpak van uitbuiting: 'Dit is het grofste misbruik van kwetsbare mensen' - Volkskrant | Hoe het machinale strafrecht burger en staat uit elkaar drijft - NRC | Verdachte drievoudige moord Thijs H. langer vast - RTL Nieuws | Een Republikein leest het Mueller-rapport en keert zich tegen Trump - Trouw | Misbruikdrama: sportwereld en strafrecht moeten samenwerken - EenVandaag | Zo ging RTL Nieuws undercover in de ondergrondse kinderporno-netwerken - RTL Nieuws | 'Sterfgeval bij GGzE Eindhoven hoort niet in strafrecht' - Eindhovens Dagblad | Nederland Deze 28 Amsterdammers kregen een lintje - Parool.nl | Minister Grapperhaus: toename van illegale acties dierenactivisten - RTL Nieuws | Het strafrecht helemaal los schroeven, kan dat? - NRC | Na weken van stalking werd Laura (24) vermoord, vandaag begint rechtszaak - RTL Nieuws | Moet de burger een Sherlock Holmes worden? - RTL Z | Stijgende lijn voor Beverwijks theater - Noordhollands Dagblad | Primeur in strijd tegen drugsoverlast: straatdealer uit Harderwijk moet duizenden euro's dwangsom betalen - De Stentor | Methode voor helder formuleren uitspraken steeds vaker gebruikt door strafrechters - De Rechtspraak | 'Strafrecht is er ook voor gewelddadige patiënten' - Parool.nl | Vijf eeuwen misdaad en straf in Amsterdam - Amsterdam.nl | Abortus verdwijnt in België uit het Wetboek van Strafrecht - Volkskrant | Rechtspraak moet werkwijze digitale handtekening aanpassen na uitspraken Raad van State - De Rechtspraak | 'Afspraakprocedures kunnen vertrouwen in strafrecht herstellen' - Binnenlandsbestuur | Val nooit in handen van het Britse strafrecht - NRC | Juridische vraag: Kunnen algemene voorwaarden bepalen of een handeling een strafbaar feit is? - Security.nl | Hoe komt het OM er weer bovenop na de liefdesaffaire? 'Macht kan corrumperen' - Trouw | Vijf prominente vrouwelijke hoogleraren van de UvA geportretteerd - Parool.nl | Advocaat familie Julie Van Espen: 'De eerste keer voor mij dat de hele samenleving plots revolteert' - De Morgen | Wat de Maori ons kunnen leren over misdaad en straf - Dagblad van het Noorden | Nederland Oplossing overbelasting strafrecht: 'deals met verdachten' - Parool.nl | PVV-Kamerlid heeft geen idee waar hij het over heeft - NRC | 'Het is voor kinderen heel ingrijpend om in een cel te worden opgesloten' - NOS | 'Bestuurlijke aanpak veiligheid steeds meer bestraffend' - Gemeente.nu | Van burenruzie tot doodslag: het succes van mediation in strafrecht - De Nieuws BV - NPO Radio 1 | Terroristen strenger bestraft - De Standaard | Online seminar over burgerparticipatie: kijk hier terug - RTL Z | Nostalgie naar de tijd dat we macht hadden - NRC | Nabestaanden echtpaar Hellevoetsluis doen aangifte tegen brandweer - RTV Rijnmond | Feynman en/of Feiten – Je Maintiendrai - Geenstijl.nl | Een strafzitting zoals 100 jaar geleden bedoeld, fris en fier - NRC | Waarom is bij de verdachte uit Utrecht sprake van een terroristisch oogmerk? - Volkskrant | 'Ondermijning' is een loos begrip - NRC | Eerste Kamer steunt versterkte strafrechtelijke aanpak terrorisme - Eerste kamer | Amerika lijkt eindelijk klaar voor iets minder strenge straffen - Trouw | Grapperhaus wil met Kamer strafrecht veranderen om 'walgelijke' woorden imam - NOS | Weekendschool: rechter spelen en leren over strafrecht - NOS | 'Strafrecht moet digitaler en transparanter' | Wel.nl - Welingelichte Kringen | Kim Kardashian wil strafrechtadvocaat worden - Telegraaf.nl | Serie Strafrecht en emotie – De Groene Amsterdammer - De Groene Amsterdammer | Het zwartepietdebat woedt voort, of de blokkeerfriezen straf krijgen of niet - Trouw | Hoe kan de politie bewijzen dat de zeven arrestanten een aanslag wilden plegen? - Volkskrant | Strafrecht is geen scheikunde - NRC | Zo raakt u niet verpletterd onder de proceskosten - De Tijd | Verblind door een cybercharlatan - Follow the Money | Versterking strafrechtelijke aanpak terrorisme | Nieuwsbericht - Rijksoverheid.nl | Met zedendelicten kan strafrecht maar weinig - NRC | Uitsluiting strafvervolging luistert nauw - Taxence | Ministers: alcoholslot keert echt niet terug - Verkeersnet.nl | 'Hervorming strafrecht: regering kiest voor wraak en repressie, zonder oog voor toekomst van gedetineerden' - Knack | Burkina Faso heeft de doodstraf uit het wetboek van strafrecht geschrapt - Amnesty International | In zedenzaken is strafrecht vaak een botte bijl - Trouw | 'Ik zat fout' – De Groene Amsterdammer - De Groene Amsterdammer | Amerikaanse Senaat akkoord met radicale hervorming strafrechtsysteem - NOS | Wetsvoorstel naar Tweede Kamer: bijzondere positie opsporingsambtenaar in strafrecht - Rijksoverheid.nl | Verhoeven 'vergat' het Koninkrijk, maar zijn wet kan door - NRC | Het strafrecht is niet meer puur nationaal - accepteer dat - NRC | Gina Doekhie van Fox-IT ingeschreven in Nederlands Register Gerechtelijk Deskundigen - Executive People | Justitie beëindigt proef met mediation in strafrecht - Volkskrant | Arnon Grunberg: we kunnen ons bevrijden van vergelding in het strafrecht - Volkskrant | Een licentiecode is in het strafrecht straffeloos te stelen - NRC | De computer voorspelt of de verdachte zal vluchten - NRC | COC: Onderzoek discriminerende homovervolging onder oude strafwet | Binnenland - AD.nl | Ontsnappen uit gevangenis niet strafbaar in Nederland - RTV Rijnmond | OM-topman Otte: Handhaving euthanasie kan mogelijk buiten strafrecht - Medisch Contact | Georganiseerde criminaliteit laat strafrecht bijna verdampen - NRC | Lage straffen in helikopterzaak door vroegtijdig ingrijpen politie: 'Het is vaak een duivels dilemma' - Volkskrant | 'Agent lekte arrestatiebevel naar tv-programma' - Crimesite | Digitalisering civiel recht en bestuursrecht gaat verder - De Rechtspraak | Brieven - NRC | Cocaïneberg blijft groeien, haal drugs uit het strafrecht - NRC | Is de Nashville-verklaring discriminerend én strafbaar? - Trouw | Winkelverbod ingesteld in Kampen - Kampenonline | Teeven wilde strenger strafrecht door te bezuinigen op rechtsbijstand - NRC | We eisen de onmiddellijke vrijlating van Chelsea Manning en Julian Assange - Vrede | 'Alsmaar oprekken strafrecht gaat terrorisme niet voorkomen' - Trouw |

Deelnemingsvorm: medeplegen

De meeste strafbepalingen gaan uit van een dader die zelfstandig handelt. De aansprakelijkheid van deze dader is dan gebaseerd op zijn eigen gedragingen. Naast deze persoon zijn vaak ook andere personen in meer of mindere mate betrokken bij een strafbaar feit.

In dit blogbericht bespreek ik wat de deelnemingsvariant medeplegen precies is, niet te verwarren met medeplichtigheid . Dit probeer ik duidelijk te maken aan de hand van een voorbeeld uit de rechtspraak.

Wat is medeplegen?

Artikel 47 van het Wetboek van Strafrecht bepaalt dat als daders van een strafbaar feit worden gestraft zij die het feit plegen, doen plegen of medeplegen. Er is sprake van medeplegen in het geval dat twee of meer personen gezamenlijk een strafbaar feit plegen.

Vereisten:

Allereerst moet er dubbel opzet zijn, te weten

1.opzet op de bijdrage;

2.opzet op het strafbare feit.

De man die dus bijvoorbeeld onbedoeld in gezelschap een opmerking maakt over de slechte beveiliging van een bank is daarom niet aansprakelijk voor de overval op de bank als zonder zijn bedoeling (opzet) deze opmerking door de overvallers is gebruikt.

Het meest belangrijke criterium voor medeplegen is een bewuste en nauwe samenwerking door de plegers. Hierbij zijn de bewuste samenwerking en gezamenlijke uitvoering sleutelbegrippen.

Dit klinkt natuurlijk als een vaag criterium en  in de loop der jaren is in de rechtspraak steeds meer een verschuiving opgetreden, waarbij de nadruk is komen te liggen op bewuste samenwerking en  minder op  de gezamenlijke uitvoering. De criteria worden verder bepaald door het feit dat er afhankelijkheid moet bestaan tussen wat de hoofddader en wat de deelnemer doet: dit wordt ook wel het accessoriteitsvereiste genoemd. Dit heeft verschillende gevolgen, waarbij bijvoorbeeld te denken valt aan het strafbare feit waaraan iemand bij de totstandkoming heeft bijgedragen. Aan een voltooid misdrijf kan niet meer worden deelgenomen.

Overzichtsarrest Hoge Raad

In december 2014 heeft de Hoge Raad in een arrest een uitgebreid overzicht gegeven met  betrekking tot medeplegen.

De Hoge Raad stelt dat het Wetboek van Strafrecht diverse mogelijkheden biedt om iemand, ook als hij niet zelf de gehele delictsomschrijving vervult, onder specifieke voorwaarden wel als medepleger aan te merken. Het accent ligt daarbij op de samenwerking en minder op wie welke feitelijke handelingen heeft verricht. De Hoge Raad formuleert daarbij enkele aandachtspunten die enig houvast bieden met betrekking tot dit vraagstuk. In het nog recentere arrest van de Hoge raad 3 november 2015, ECLI:NL:HR:2015:3218 wordt nogmaals het verschil uitgelegd.

De kwalificatie medeplegen is slechts dan gerechtvaardigd als de bewezenverklaarde een bijdrage levert aan het delict van de verdachte die van voldoende gewicht is. Bij de beoordeling door de rechter of er sprake is van medeplegen kan de rechter de vereiste nauwe en bewuste samenwerking rekening houden met onder meer de intensiteit van de samenwerking, de onderlinge taakverdeling, de rol in de voorbereiding, de uitvoering of de afhandeling van het delict en het belang van de rol van de verdachte, diens aanwezigheid op belangrijke momenten en het zich niet terugtrekken op een daartoe geëigend tijdstip.

De bijdrage van de medepleger zal in de regel worden geleverd tijdens het begaan van het strafbare feit in de vorm van een gezamenlijke uitvoering van het feit. Maar de bijdrage kan ook zijn geleverd in de vorm van verscheidene gedragingen voor en/of tijdens en/of na het strafbare feit. Ook is niet uitgesloten dat de bijdrage in de hoofdzaak vóór het strafbare feit is geleverd.

Voorbeeld uit de jurisprudentie

Om een helder beeld te geven over medeplegen volgt er een voorbeeld uit de jurisprudentie. Een bekend arrest dat het leerstuk medeplegen beschrijft is het arrest Overval te Oirschot.

Arrest Overval te Oirschot

In dit arrest ging het om een zeer gewelddadige overval. Door middel van een ramkraak hadden de overvallers zichzelf toegang verschaft tot het gebouw. Eenmaal binnen hebben zij het postkantoor overvallen onder dreiging van vuurwapens. Vervolgens zijn zij op de vlucht geslagen voor de politie. Daarna zijn zij er in een tweede auto vandoor gegaan. Op een gegeven moment stapten de overvallers over in een derde auto. Die auto werd door de politie achtervolgd. De bankovervallers schoten vanuit de kofferbak vanuit deze vluchtauto met automatische vuurwapens op de achtervolgende politie. De politie bleef de overvallers achtervolgen. De overvallers besloten daarom om de snelweg te verlaten en ergens een zijstraat in te rijden. Vanuit deze zijstraat wachtten zij de politie op. Toen de politie deze zijstraat inreed hebben de overvallers de politie opnieuw beschoten. De politie heeft vanaf hier de achtervolging gestaakt. De verdachten zijn in een later stadium toch nog opgepakt. Het probleem bij dit arrest is dat in het postkantoor twee gewapende mannen met een bivakmuts zijn gezien en even later buiten het postkantoor drie personen die de vlucht namen. In de vluchtauto van waaruit het vuur werd geopend op de achtervolgende politie is een vierde persoon gezien. Het zit hem dus in die vierde persoon. Hij is de verdachte in deze zaak. Hij is enkel gezien bij het wegvluchten voor de politie en niet bij de overval zelf. De vier opgepakte verdachten beriepen zich allemaal op het zwijgrecht. Dat maakte de bewijslast van deze zaak een stuk moeilijker. Het Hof houdt de vierde persoon aansprakelijk voor medeplegen.

De vraag is of deze persoon die niet gezien is tijdens de overval wel strafrechtelijk aansprakelijk kan zijn voor de overval.

Oordeel Hoge Raad

De Hoge Raad oordeelt als volgt over de groep overvallers: “deze personen vormde met betrekking tot die feiten een zodanig hechte, intensief en planmatig nauw samenwerkende dadergroep, dat niet van belang is wie van die personen welke rol bij of rond het plegen van dier feiten heeft vervuld, doch elk van hen als medepleger van die feiten en mitsdien als dader dient te worden aangemerkt.”

De Hoge Raad oordeelde dus in die zaak dat de vierde persoon strafrechtelijk aansprakelijk was voor de overval en gezien kon worden als medepleger.

Het is echter de vraag of deze procedure heden tot dezelfde uitkomst zou leiden.

Contact met Kellermann Advocatuur

Bent u zelf verdachte in een strafzaak en heeft u een strafrecht advocaat nodig? Kellermann Advocatuur staat u graag bij in een nationale of internationale strafzaak. Neem contact met ons op voor meer informatie.

< Deelnemingsvormen: medeplichtigheid