Woensdag 03 Juni 2020 19:36
Taiwan haalt overspel uit strafrecht | Buitenland | Nieuws - Het Laatste Nieuws | Openbaar Ministerie biedt journalist excuses aan voor onderzoek - NRC | Pleidooi voor wijzigen wet bij doorrijden na aanrijding - De Limburger | 'Advocaten vrezen voor rechten van verdachten tijdens coronacrisis' - RTL Nieuws | Zittingszaal 14: Henk & Co - Dagblad van het Noorden - Dagblad van het Noorden | Advocatenkantoor Staal & Van Haarst Advocaten gaat verhuizen - Het Streekblad | Protesten in Iran na onthoofding meisje (14) door vader - Metronieuws.nl | Recht en IT komen samen - Computable | Even voorstellen: de Flexibele Opiniemaker | De Volkskrant - Volkskrant | Boa's voeren actie om bewapening: 'Ze worden ingezet in de frontlinie' - wnl.tv | Bossche rechtbank geeft vanaf maandag weer plankgas | Eindhoven - Eindhovens Dagblad | Het mobieltje van de burgemeester biedt niet altijd privacy - De Limburger | Da's snel. Peter R. De Vries neemt alweer afscheid van 'De Vries & Kasem Advocaten' - quotenet.nl | Ondernemers met buitenlandse structuur in de knel met fiscus - AccountantWeek | Advocaat Van der Goot: grenzen strafrecht in tijden van corona niet altijd duidelijk - Leeuwarder Courant | Milieuofficier pleit voor hardere en betere aanpak van milieucriminaliteit - Zembla - Zembla | 'OM vervolgt gemeente Urk alleen als het echt een zaak denkt te hebben' - Omroep Flevoland | Hopelijk ontwikkelt de euthanasiepraktijk zich verder buiten de sfeer van het strafrecht - Volkskrant | Politieke gevangene twee jaar in isolatie -Turkije - Koerdisch Nieuws | Foutje: tentamen Strafrecht op laatste moment afgelast - EM. Online | Hoofd postkantoor Rusland opgepakt voor crypto-mining op kantoor - Crypto Insiders | Strafrecht en zorg - Medisch Contact | Studenten strafrecht: 'Moet ik dit werk wel willen?' - Parool.nl | Wéér een overval met mondkapje in Noord-Holland: "Zal alleen maar toenemen" - NH Nieuws | Het Openbaar Ministerie gaat zelf straffen om achterstanden bij rechtbanken weg te werken - Trouw | Qatar neemt nepnieuws op in het strafrecht - Villamedia | Rechtspraak voorstander van afsplitsen vorderingen schadevergoedingen in strafrecht - De Rechtspraak | Wat is de impact van het coronavirus op het strafrecht? - Zembla | Verruiming strafrechtelijke vervolging belastingadviseur van de baan - TaxLive | Alan Dershowitz: "Proces tegen Netanyahu gevaar voor rechtsstaat" - joods.nl | Volkert van der Graaf definitief vrij: hoe zijn vonnis het strafrecht veranderde - AD.nl | Discriminatie op basis van 'sociale klasse' moet worden opgenomen in het Wetboek van Strafrecht - Fris! - NPO Radio 1 | Professor seksueel strafrecht: “Opvolging daders moet beter... (Antwerpen) - Gazet van Antwerpen | Overtreding van noodverordening leidt tot strafblad - Gemeente.nu | Strafrecht jongvolwassenen: leren van buitenland - Mr. Online | Rechtenstudenten stappen naar Onderwijsinspectie met klachten over mastervak Strafrecht - EM. Online | Verbond: strafrecht niet nodig om verzekeringsfraude aan te pakken - Assurantie Magazine | Corona ondermijnt Ondermijningskamer - Mr. Online | Doe niet gemakzuchtig over waarheidsvinding in strafrecht - NRC | Woede en angst in strafrecht, hoop en walging in civiel recht - Mr. Online | DNA discussieert over wijziging Wetboek van Strafrecht - Waterkant | Oprichter abortusboot: 'Mijn hoop is dat abortus uit het strafrecht verdwijnt' - Parool.nl | Schrijfster Miek Smilde uit Almelo verwerkte veertig jaar strafrecht in nieuwe roman - Tubantia | Versterking strafrechtelijke aanpak ondermijning | Nieuwsbericht - Rijksoverheid.nl | Zo schaft de universiteit zich af - NRC | Opinie: 'De rechtsstaat blijft gewoon overeind' - Dagblad van het Noorden - Dagblad van het Noorden | Marokkaanse journalist Soulaiman Raïssouni cel in - Bladna.nl | Advocaat Jan Nieboer: 'Voor iemand die nog nooit met strafrecht in aanraking is geweest, is dit zwaar' - RTV Noord | Rutte waarschuwt boeren: 'Houd je aan regels, anders geldt het strafrecht' - RTL Nieuws | Sdu Scriptieprijs Strafrecht uitgereikt aan Isabelle Wilcke - Advocatie | Moord op advocaat kroongetuige schokt strafrecht - Joop | Prinsjesdag: het strafrecht uit het lood (STRIP) - Crimesite | Kabinet-De Jong stopte Indische oorlogsmisdrijven in de strafrechtelijke doofpot - De Groene Amsterdammer | 'Neem femicide op in het wetboek van strafrecht' - Joop | Rechtspraakvoorzitter Henk Naves: 'Ik ben best wel tevreden over hoe het gaat in de rechtbanken' - Trouw | Het strafrecht geldt voor iedereen: óók vluchtelingen. - Zembla | 'De nadruk in de samenleving ligt op vergelding, daar luisteren we goed naar' - Trouw | Oplossing overbelasting strafrecht: 'deals met verdachten' - Parool.nl | Kan een hersenscan de rechter helpen? - Parool.nl | De impact van corona op de rechtspraak: 'Het gaat er definitief anders uitzien' - Parool.nl | Bij de 80ste verjaardag van Iosif Brodski: hoe Rusland berooid achterbleef - Raam op Rusland | Jeroen Soeteman (NVSA): 'Politiek heeft het strafrecht in de verdomhoek gezet' - Mr. Online | Strafrecht in India: verandert er eindelijk iets na de brutale moord op een achtjarig kind? - MO | Nieuwe wetten en regels in 2020 - Mr. Online | Fiscale boete niet altijd vrijwaring voor strafrechtelijke vervolging - Accountancy Vanmorgen | 'Deze actualiteiten raken de praktijk van de strafadvocaat' - Mr. Online | Coronacrisis vertraagt duizenden strafzaken, 'Hier kun je geestelijk aan kapot gaan' - NOS | Strafrecht is er voor iedereen - De Standaard | Kijk terug: vraag en antwoord met advocaat Tjalling van der Goot - Dagblad van het Noorden | Deze rechter wil het imago van de rechter als softie rechtzetten - Trouw | Coronavirus betekent minder bezoek en minder werk voor gevangenen - Omrop Fryslan | Commentaar: Strenger straffen moet ook eindpunt hebben - Friesch Dagblad | 'Justitie laat het bedrijfsleven lelijk in de steek bij corruptiezaken' - Het Financieele Dagblad | Strafrechttijdschrift maakt doorstart bij de Hoge Raad - Mr. Online | 'De rechter ligt wakker van zijn dwaling' - Trouw | Mediation in strafzaken genomineerd voor Europese prijs - De Rechtspraak | Strafrechtadvocaat vanuit sociale bevlogenheid: Pieter van der Kruijs stopt na 43 jaar - Advocatie | Tramschutter Gökmen T. krijgt levenslang - RTL Nieuws | WODC zet in op cyber, gevangenissen en straf - Mr. Online | Grote mate van beoordelingsvrijheid voor rechter bij vergoeding proceskosten in Mulderzaken - De Rechtspraak | Misbruikdrama: sportwereld en strafrecht moeten samenwerken - EenVandaag | De afdeling strafrecht van het gerechtshof Amsterdam is op zoek naar stagiair(s) - De Rechtspraak | De voorstelling over de rechtspraak in Nederland: Strafrecht! Levensecht! - Spraakmakers - NPO Radio 1 | Deze zittingen gaan door bij de rechtbank Rotterdam in week 18 (28 april tot en met 1 mei 2020) - De Rechtspraak | Rechtspraak: Taakstraf moet mogelijk blijven bij geweld tegen hulpverleners - De Rechtspraak | Is uitspraak Hoge Raad over euthanasie bij dementie een zegen, of juist een misser? - Volkskrant | Politie en OM falen in handhaving vechtscheidingen - NPO Radio 1 | Vanaf 11 mei weer meer straf-, jeugd- en familiezaken met partijen in de rechtszaal - Advocatie | Boa's fulltime op handhaving 'succesvol' - Binnenlandsbestuur | Kroongetuige Nabil B. wordt bijgestaan door anonieme advocaten - Parool.nl | Jonge verdachten liftdrama komen waarschijnlijk snel vrij | Fatale brand in flat Arnhem - De Gelderlander | OM seponeert aangifte van militairen tegen Denk-politici - Parool.nl | Advocaat Pieter van der Kruijs stopt: 'Als het krom is, ga ik het niet recht lullen' - BD.nl | Filippijnse president Duterte versterkt zijn greep op het land: doodstraf en strafrecht voor kinderen - Trouw | Levenseindekliniek: OM kon niet anders - Hartvannederland.nl | Ambtsmisdrijven en voorwaardelijk opzet - TaxLive | Kamer onderzoekt strafvervolging Menno Snel en ambtenaren - Trouw | Hoogleraar maakt gehakt van Wet strafbaarstelling verblijf terroristische gebieden - Villamedia | 'Strafrecht is er ook voor gewelddadige patiënten' - Parool.nl | Handhaven noodverordening corona van kracht | politie.nl - Politie |

Deelnemingsvorm: medeplegen

De meeste strafbepalingen gaan uit van een dader die zelfstandig handelt. De aansprakelijkheid van deze dader is dan gebaseerd op zijn eigen gedragingen. Naast deze persoon zijn vaak ook andere personen in meer of mindere mate betrokken bij een strafbaar feit.

In dit blogbericht bespreek ik wat de deelnemingsvariant medeplegen precies is, niet te verwarren met medeplichtigheid . Dit probeer ik duidelijk te maken aan de hand van een voorbeeld uit de rechtspraak.

Wat is medeplegen?

Artikel 47 van het Wetboek van Strafrecht bepaalt dat als daders van een strafbaar feit worden gestraft zij die het feit plegen, doen plegen of medeplegen. Er is sprake van medeplegen in het geval dat twee of meer personen gezamenlijk een strafbaar feit plegen.

Vereisten:

Allereerst moet er dubbel opzet zijn, te weten

1.opzet op de bijdrage;

2.opzet op het strafbare feit.

De man die dus bijvoorbeeld onbedoeld in gezelschap een opmerking maakt over de slechte beveiliging van een bank is daarom niet aansprakelijk voor de overval op de bank als zonder zijn bedoeling (opzet) deze opmerking door de overvallers is gebruikt.

Het meest belangrijke criterium voor medeplegen is een bewuste en nauwe samenwerking door de plegers. Hierbij zijn de bewuste samenwerking en gezamenlijke uitvoering sleutelbegrippen.

Dit klinkt natuurlijk als een vaag criterium en  in de loop der jaren is in de rechtspraak steeds meer een verschuiving opgetreden, waarbij de nadruk is komen te liggen op bewuste samenwerking en  minder op  de gezamenlijke uitvoering. De criteria worden verder bepaald door het feit dat er afhankelijkheid moet bestaan tussen wat de hoofddader en wat de deelnemer doet: dit wordt ook wel het accessoriteitsvereiste genoemd. Dit heeft verschillende gevolgen, waarbij bijvoorbeeld te denken valt aan het strafbare feit waaraan iemand bij de totstandkoming heeft bijgedragen. Aan een voltooid misdrijf kan niet meer worden deelgenomen.

Overzichtsarrest Hoge Raad

In december 2014 heeft de Hoge Raad in een arrest een uitgebreid overzicht gegeven met  betrekking tot medeplegen.

De Hoge Raad stelt dat het Wetboek van Strafrecht diverse mogelijkheden biedt om iemand, ook als hij niet zelf de gehele delictsomschrijving vervult, onder specifieke voorwaarden wel als medepleger aan te merken. Het accent ligt daarbij op de samenwerking en minder op wie welke feitelijke handelingen heeft verricht. De Hoge Raad formuleert daarbij enkele aandachtspunten die enig houvast bieden met betrekking tot dit vraagstuk. In het nog recentere arrest van de Hoge raad 3 november 2015, ECLI:NL:HR:2015:3218 wordt nogmaals het verschil uitgelegd.

De kwalificatie medeplegen is slechts dan gerechtvaardigd als de bewezenverklaarde een bijdrage levert aan het delict van de verdachte die van voldoende gewicht is. Bij de beoordeling door de rechter of er sprake is van medeplegen kan de rechter de vereiste nauwe en bewuste samenwerking rekening houden met onder meer de intensiteit van de samenwerking, de onderlinge taakverdeling, de rol in de voorbereiding, de uitvoering of de afhandeling van het delict en het belang van de rol van de verdachte, diens aanwezigheid op belangrijke momenten en het zich niet terugtrekken op een daartoe geëigend tijdstip.

De bijdrage van de medepleger zal in de regel worden geleverd tijdens het begaan van het strafbare feit in de vorm van een gezamenlijke uitvoering van het feit. Maar de bijdrage kan ook zijn geleverd in de vorm van verscheidene gedragingen voor en/of tijdens en/of na het strafbare feit. Ook is niet uitgesloten dat de bijdrage in de hoofdzaak vóór het strafbare feit is geleverd.

Voorbeeld uit de jurisprudentie

Om een helder beeld te geven over medeplegen volgt er een voorbeeld uit de jurisprudentie. Een bekend arrest dat het leerstuk medeplegen beschrijft is het arrest Overval te Oirschot.

Arrest Overval te Oirschot

In dit arrest ging het om een zeer gewelddadige overval. Door middel van een ramkraak hadden de overvallers zichzelf toegang verschaft tot het gebouw. Eenmaal binnen hebben zij het postkantoor overvallen onder dreiging van vuurwapens. Vervolgens zijn zij op de vlucht geslagen voor de politie. Daarna zijn zij er in een tweede auto vandoor gegaan. Op een gegeven moment stapten de overvallers over in een derde auto. Die auto werd door de politie achtervolgd. De bankovervallers schoten vanuit de kofferbak vanuit deze vluchtauto met automatische vuurwapens op de achtervolgende politie. De politie bleef de overvallers achtervolgen. De overvallers besloten daarom om de snelweg te verlaten en ergens een zijstraat in te rijden. Vanuit deze zijstraat wachtten zij de politie op. Toen de politie deze zijstraat inreed hebben de overvallers de politie opnieuw beschoten. De politie heeft vanaf hier de achtervolging gestaakt. De verdachten zijn in een later stadium toch nog opgepakt. Het probleem bij dit arrest is dat in het postkantoor twee gewapende mannen met een bivakmuts zijn gezien en even later buiten het postkantoor drie personen die de vlucht namen. In de vluchtauto van waaruit het vuur werd geopend op de achtervolgende politie is een vierde persoon gezien. Het zit hem dus in die vierde persoon. Hij is de verdachte in deze zaak. Hij is enkel gezien bij het wegvluchten voor de politie en niet bij de overval zelf. De vier opgepakte verdachten beriepen zich allemaal op het zwijgrecht. Dat maakte de bewijslast van deze zaak een stuk moeilijker. Het Hof houdt de vierde persoon aansprakelijk voor medeplegen.

De vraag is of deze persoon die niet gezien is tijdens de overval wel strafrechtelijk aansprakelijk kan zijn voor de overval.

Oordeel Hoge Raad

De Hoge Raad oordeelt als volgt over de groep overvallers: “deze personen vormde met betrekking tot die feiten een zodanig hechte, intensief en planmatig nauw samenwerkende dadergroep, dat niet van belang is wie van die personen welke rol bij of rond het plegen van dier feiten heeft vervuld, doch elk van hen als medepleger van die feiten en mitsdien als dader dient te worden aangemerkt.”

De Hoge Raad oordeelde dus in die zaak dat de vierde persoon strafrechtelijk aansprakelijk was voor de overval en gezien kon worden als medepleger.

Het is echter de vraag of deze procedure heden tot dezelfde uitkomst zou leiden.

Contact met Kellermann Advocatuur

Bent u zelf verdachte in een strafzaak en heeft u een strafrecht advocaat nodig? Kellermann Advocatuur staat u graag bij in een nationale of internationale strafzaak. Neem contact met ons op voor meer informatie.

< Deelnemingsvormen: medeplichtigheid