Dinsdag 19 November 2019 02:08
'Strafrecht wordt te weinig ingezet bij racisme in voetbal' - NRC | Plus Achtergrond Kan een hersenscan de rechter helpen? - Parool.nl | Invoeren 'politiedelict' gaat geen verbetering brengen - Volkskrant | Doe niet gemakzuchtig over waarheidsvinding in strafrecht - NRC | Strafrecht jongvolwassenen: leren van buitenland - Mr. Online | Verbond: strafrecht niet nodig om verzekeringsfraude aan te pakken - Assurantie Magazine | Mag een verdachte die zwijgt straks aan de hersenscan? - NRC | OM-baas over racisme-incident FC Den Bosch: 'Moet denken aan forse straffen' - wnl.tv | 'De rechter ligt wakker van zijn dwaling' - Trouw | Mediation in strafzaken genomineerd voor Europese prijs - De Rechtspraak | Vacature Advocaat Financieel Strafrecht | Juridische vacatures - Advocatie | Zittingszaal 14: Verleiding van Groningen - Groningen - Dagblad van het Noorden | Paus: 'Ecologische zonde' moet in de Catechismus van de katholieke Kerk - Katholiek Nieuwsblad | Wat als u schade rijdt aan een trekker van een protesterende boer? - Assurantie Magazine | Strafrechtadvocaat vanuit sociale bevlogenheid: Pieter van der Kruijs stopt na 43 jaar - Advocatie | Hoogleraar maakt gehakt van Wet strafbaarstelling verblijf terroristische gebieden - Villamedia | Rechtspraak voorstander van afsplitsen vorderingen schadevergoedingen in strafrecht - De Rechtspraak | Minister Dekker wil ontsnappen uit de gevangenis strafbaar stellen, strafrechtadvocaten kritisch - Volkskrant | Nederland Geldboete voor 67 stalbezetters Boxtel - Parool.nl | Meeste aangiftes internetoplichting niet in behandeling genomen - Security.nl | Strafrecht is een markt - BNR Nieuws | 'Het bestuurlijke boeterecht is inmiddels echt voer voor specialisten' - Mr. Online | Actrice Imanuelle G. krijgt 2 jaar cel voor drugssmokkel - Volkskrant | Moord op advocaat kroongetuige schokt strafrecht - Joop | Versterking strafrechtelijke aanpak ondermijning | Nieuwsbericht - Rijksoverheid.nl | Hoe het OM stil vier celstraffen wegmoffelde - NRC | 'Neem femicide op in het wetboek van strafrecht' - Joop | Waarom het zo moeilijk is om geweld in de zorg te bestraffen - Trouw | Fout op fout gemaakt bij begeleiding metrosteker - Volkskrant | Extra geld voor sociale advocatuur: advocaten blazen staking af - Rechtennieuws | Schrijfster Miek Smilde uit Almelo verwerkte veertig jaar strafrecht in nieuwe roman - Tubantia | In kliniek ging veel mis, maar volgens het strafrecht niet - NRC | Vervolging voor 'opruiende tweet' John van Zweden weinig kansrijk: 'vrijheid van meningsuiting staat voorop' - AD.nl | Jeroen Soeteman (NVSA): 'Politiek heeft het strafrecht in de verdomhoek gezet' - Mr. Online | De juristen een lesje leren - NRC | Plus Nederland Oplossing overbelasting strafrecht: 'deals met verdachten' - Parool.nl | Advocaat Jan Nieboer: 'Voor iemand die nog nooit met strafrecht in aanraking is geweest, is dit zwaar' - RTV Noord | Russische overheid zet opnieuw het strafrecht in tegen oppositieleider Navalny - NRC | Gerlof Meijer met 'Strafrecht? Levensecht!' in De Ruchte - SIRIS.nl | Rutte waarschuwt boeren: 'Houd je aan regels, anders geldt het strafrecht' - RTL Nieuws | 'Blunder justitie heeft geen gevolgen voor afpersingszaak De Groot' - BD.nl | 'Mediation in strafrecht vergt moed van verdachten en slachtoffers': landelijk coördinator breekt lans nu budget bijna op is - Noordhollands Dagblad | Sdu Scriptieprijs Strafrecht uitgereikt aan Isabelle Wilcke - Advocatie | OM in hoger beroep proefprocessen verzekeringsfraude - Assurantie Magazine | Filippijnse president Duterte versterkt zijn greep op het land: doodstraf en strafrecht voor kinderen - Trouw | Deze rechter wil het imago van de rechter als softie rechtzetten - Trouw | De voorstelling over de rechtspraak in Nederland: Strafrecht! Levensecht! - Spraakmakers - NPO Radio 1 | "Strafrechtprofessionals zijn met elkaar verantwoordelijk voor het hele strafproces" - Mr. Online | Ouders Thijs H. smeekten GGZ om hulp: Opname was 'onnodig' - Parool.nl | Kabinet-De Jong stopte Indische oorlogsmisdrijven in de strafrechtelijke doofpot - De Groene Amsterdammer | Proef OM: strafzaak op basis onderzoek verzekeraar om politie te ontlasten - NRC | Leidse docent strafrecht: 'Wet aanpak mensenhandel schiet tekort' - Leidsch Dagblad | Hoe een verboden bruiloft in Zwolle door kon gaan, zonder dat iemand ingreep - De Stentor | Misbruikdrama: sportwereld en strafrecht moeten samenwerken - EenVandaag | STANDPUNT. Abortus, de moeilijkste discussie - Gazet van Antwerpen | Memphis Depay: 'Ziek van racisme, wat gaan we eraan doen KNVB?' - Manners | Driekwart van de strafrechtadvocaten voelt zich niet veilig na moord Wiersum - RTL Nieuws | Hoe het machinale strafrecht burger en staat uit elkaar drijft - NRC | 'Rising stars' prijzen voor advocaten Allen & Overy, Baker McKenzie, De Brauw - Advocatie | Maak kans op tickets voor het theatercollege 'Strafrecht? Levensecht!' - Mr. Online | Prinsjesdag: het strafrecht uit het lood (STRIP) - Crimesite | Wat betekent de nieuwe rol van het slachtoffer voor het strafproces? - Mr. Online | De afdeling strafrecht van het gerechtshof Amsterdam is op zoek naar stagiair(s) - De Rechtspraak | In 2018 koppelde Nederlandse politie 82 keer foto aan gezichtsherkenningdatabase - Tweakers | Boa's fulltime op handhaving 'succesvol' - Binnenlandsbestuur | 29 juli 2019 Fiscale boete niet altijd vrijwaring voor strafrechtelijke vervolging - Accountancy Vanmorgen | Worden ethische dossiers er nu op een drafje doorgeduwd? - De Morgen | Levenseindekliniek: OM kon niet anders - Hartvannederland.nl | Hotelgast op 9e verdieping opent naakt de gordijnen en wordt opgepakt, krijgt nu 300.000 dollar - Het Laatste Nieuws | Het OM is al langere tijd waarde aan het verliezen - NRC | Abortus verdwijnt in België uit het Wetboek van Strafrecht - Volkskrant | Hooligan is uit het stadion gedreven - NRC | Waarom is bij de verdachte uit Utrecht sprake van een terroristisch oogmerk? - Volkskrant | Sociaal advocaten in staking tegen lage vergoeding: 'Zo gaat het systeem kapot' - RTL Z | Mogelijk handel met voorkennis over bod op VolkerWessels - Het Financieele Dagblad | PVV-Kamerlid heeft geen idee waar hij het over heeft - NRC | Strafrechtadvocaat tegen verdachten: 'Draai je eens om naar de nabestaanden' - NPO Radio 1 | Strafrechtelijke aanpak milieucriminaliteit schiet tekort - Sargasso | Advocaat Feride staat geen kindermisbruikers bij: 'Dat is iets persoonlijks' - LINDA. | Sietske Bergsma - Strafrecht en veiligheidsdiensten hebben hun eigen monster gecreëerd - ThePostOnline | 'Bestuurlijke aanpak veiligheid steeds meer bestraffend' - Gemeente.nu | De eerste strafdeal is gelukkig mislukt - NRC | Willem zag als 'jonge vent' Derk Wiersum in actie en dacht meteen: Bij hem ga ik solliciteren - AD.nl | Dronken man (46) aangehouden nadat hij café-eigenaar aanvalt - Internetbode | Landelijke FvD-kopstukken in Leeuwarden: 'Haatschool via strafrecht uitroken' - Leeuwarder Courant | Actrice Imanuelle Grives veroordeeld tot twee jaar cel - NOS | 'Een kind in nood kan niet wachten op aanpassingen jeugdzorg' - Trouw | 'Verzoening was zijn DNA', Bernadette over vader Louis Kiebooms - Kerknet | Een strafzitting zoals 100 jaar geleden bedoeld, fris en fier - NRC | Petitie voor herziening jeugdstrafrecht al tienduizenden keren ondertekend - Hartvannederland.nl | '150 tot 200 mestzaken in de pijplijn bij OM' - Boerderij | Voor Nederlandse Syriëgangers een Guantánamo in Syrië, of de EBI in Vught? - Volkskrant | Weekendschool: rechter spelen en leren over strafrecht - NOS | Twentse advocaat staat jonge moordverdachten bij: 'Je bent soort maatschappelijk werker' - Tubantia | Justitie beëindigt proef met mediation in strafrecht - Volkskrant | 'Strafrecht is er ook voor gewelddadige patiënten' - Parool.nl | MH17-proces zonder verdachten is een 'onding' | Vlucht MH17 - AD.nl | Het Oranjehotel - Revu.nl | Grapperhaus wil met Kamer strafrecht veranderen om 'walgelijke' woorden imam - NOS | 'Discriminatie kan beter uit het strafrecht gehaald worden' - De Morgen |

Deelnemingsvorm: medeplegen

De meeste strafbepalingen gaan uit van een dader die zelfstandig handelt. De aansprakelijkheid van deze dader is dan gebaseerd op zijn eigen gedragingen. Naast deze persoon zijn vaak ook andere personen in meer of mindere mate betrokken bij een strafbaar feit.

In dit blogbericht bespreek ik wat de deelnemingsvariant medeplegen precies is, niet te verwarren met medeplichtigheid . Dit probeer ik duidelijk te maken aan de hand van een voorbeeld uit de rechtspraak.

Wat is medeplegen?

Artikel 47 van het Wetboek van Strafrecht bepaalt dat als daders van een strafbaar feit worden gestraft zij die het feit plegen, doen plegen of medeplegen. Er is sprake van medeplegen in het geval dat twee of meer personen gezamenlijk een strafbaar feit plegen.

Vereisten:

Allereerst moet er dubbel opzet zijn, te weten

1.opzet op de bijdrage;

2.opzet op het strafbare feit.

De man die dus bijvoorbeeld onbedoeld in gezelschap een opmerking maakt over de slechte beveiliging van een bank is daarom niet aansprakelijk voor de overval op de bank als zonder zijn bedoeling (opzet) deze opmerking door de overvallers is gebruikt.

Het meest belangrijke criterium voor medeplegen is een bewuste en nauwe samenwerking door de plegers. Hierbij zijn de bewuste samenwerking en gezamenlijke uitvoering sleutelbegrippen.

Dit klinkt natuurlijk als een vaag criterium en  in de loop der jaren is in de rechtspraak steeds meer een verschuiving opgetreden, waarbij de nadruk is komen te liggen op bewuste samenwerking en  minder op  de gezamenlijke uitvoering. De criteria worden verder bepaald door het feit dat er afhankelijkheid moet bestaan tussen wat de hoofddader en wat de deelnemer doet: dit wordt ook wel het accessoriteitsvereiste genoemd. Dit heeft verschillende gevolgen, waarbij bijvoorbeeld te denken valt aan het strafbare feit waaraan iemand bij de totstandkoming heeft bijgedragen. Aan een voltooid misdrijf kan niet meer worden deelgenomen.

Overzichtsarrest Hoge Raad

In december 2014 heeft de Hoge Raad in een arrest een uitgebreid overzicht gegeven met  betrekking tot medeplegen.

De Hoge Raad stelt dat het Wetboek van Strafrecht diverse mogelijkheden biedt om iemand, ook als hij niet zelf de gehele delictsomschrijving vervult, onder specifieke voorwaarden wel als medepleger aan te merken. Het accent ligt daarbij op de samenwerking en minder op wie welke feitelijke handelingen heeft verricht. De Hoge Raad formuleert daarbij enkele aandachtspunten die enig houvast bieden met betrekking tot dit vraagstuk. In het nog recentere arrest van de Hoge raad 3 november 2015, ECLI:NL:HR:2015:3218 wordt nogmaals het verschil uitgelegd.

De kwalificatie medeplegen is slechts dan gerechtvaardigd als de bewezenverklaarde een bijdrage levert aan het delict van de verdachte die van voldoende gewicht is. Bij de beoordeling door de rechter of er sprake is van medeplegen kan de rechter de vereiste nauwe en bewuste samenwerking rekening houden met onder meer de intensiteit van de samenwerking, de onderlinge taakverdeling, de rol in de voorbereiding, de uitvoering of de afhandeling van het delict en het belang van de rol van de verdachte, diens aanwezigheid op belangrijke momenten en het zich niet terugtrekken op een daartoe geëigend tijdstip.

De bijdrage van de medepleger zal in de regel worden geleverd tijdens het begaan van het strafbare feit in de vorm van een gezamenlijke uitvoering van het feit. Maar de bijdrage kan ook zijn geleverd in de vorm van verscheidene gedragingen voor en/of tijdens en/of na het strafbare feit. Ook is niet uitgesloten dat de bijdrage in de hoofdzaak vóór het strafbare feit is geleverd.

Voorbeeld uit de jurisprudentie

Om een helder beeld te geven over medeplegen volgt er een voorbeeld uit de jurisprudentie. Een bekend arrest dat het leerstuk medeplegen beschrijft is het arrest Overval te Oirschot.

Arrest Overval te Oirschot

In dit arrest ging het om een zeer gewelddadige overval. Door middel van een ramkraak hadden de overvallers zichzelf toegang verschaft tot het gebouw. Eenmaal binnen hebben zij het postkantoor overvallen onder dreiging van vuurwapens. Vervolgens zijn zij op de vlucht geslagen voor de politie. Daarna zijn zij er in een tweede auto vandoor gegaan. Op een gegeven moment stapten de overvallers over in een derde auto. Die auto werd door de politie achtervolgd. De bankovervallers schoten vanuit de kofferbak vanuit deze vluchtauto met automatische vuurwapens op de achtervolgende politie. De politie bleef de overvallers achtervolgen. De overvallers besloten daarom om de snelweg te verlaten en ergens een zijstraat in te rijden. Vanuit deze zijstraat wachtten zij de politie op. Toen de politie deze zijstraat inreed hebben de overvallers de politie opnieuw beschoten. De politie heeft vanaf hier de achtervolging gestaakt. De verdachten zijn in een later stadium toch nog opgepakt. Het probleem bij dit arrest is dat in het postkantoor twee gewapende mannen met een bivakmuts zijn gezien en even later buiten het postkantoor drie personen die de vlucht namen. In de vluchtauto van waaruit het vuur werd geopend op de achtervolgende politie is een vierde persoon gezien. Het zit hem dus in die vierde persoon. Hij is de verdachte in deze zaak. Hij is enkel gezien bij het wegvluchten voor de politie en niet bij de overval zelf. De vier opgepakte verdachten beriepen zich allemaal op het zwijgrecht. Dat maakte de bewijslast van deze zaak een stuk moeilijker. Het Hof houdt de vierde persoon aansprakelijk voor medeplegen.

De vraag is of deze persoon die niet gezien is tijdens de overval wel strafrechtelijk aansprakelijk kan zijn voor de overval.

Oordeel Hoge Raad

De Hoge Raad oordeelt als volgt over de groep overvallers: “deze personen vormde met betrekking tot die feiten een zodanig hechte, intensief en planmatig nauw samenwerkende dadergroep, dat niet van belang is wie van die personen welke rol bij of rond het plegen van dier feiten heeft vervuld, doch elk van hen als medepleger van die feiten en mitsdien als dader dient te worden aangemerkt.”

De Hoge Raad oordeelde dus in die zaak dat de vierde persoon strafrechtelijk aansprakelijk was voor de overval en gezien kon worden als medepleger.

Het is echter de vraag of deze procedure heden tot dezelfde uitkomst zou leiden.

Contact met Kellermann Advocatuur

Bent u zelf verdachte in een strafzaak en heeft u een strafrecht advocaat nodig? Kellermann Advocatuur staat u graag bij in een nationale of internationale strafzaak. Neem contact met ons op voor meer informatie.

< Deelnemingsvormen: medeplichtigheid