Woensdag 26 Januari 2022 07:07
Dwangsom voor drugsdealer? Jurist Van Eck vindt het niks: 'De burgemeester wordt de sheriff' - Tubantia | Van Quickenborne niet enthousiast om aanzetten tot haat uit strafrecht te halen - Knack.be | Professor discriminatierecht over de zaak-Hoeyberghs: “Het strafrecht is niet juiste manier om dit aan te pakken” - Het Laatste Nieuws | Ierse wet bevordert uitbuiting sekswerkers en slachtoffers mensenhandel - Amnesty International | Schriftelijke vragen over hate speech - SGP | AP: afscherming persoonsgegevens in Kadaster en Handelsregister nodig tegen doxing - Dutch IT-channel | Duitse politie onderzoekt man die met 417 km/u over autobahn reed - NOS op 3 | Moordzaak als hersentraining: advocate Elise krijgt er geen genoeg van - PZC | Georgia krijgt speciale jury in onderzoek naar Trump - MSN | Fiod-onderzoeken leverden in 2021 ruim half miljard op · Accountancy Vanmorgen - Accountancy Vanmorgen | Waarom de zedenwet dringend aan verandering toe is: 'Grenzen omtrent seksueel misbruik verschuiven' - LINDA. | Even voorstellen: een raadsheer in opleiding (strafrecht) - De Rechtspraak | Eindhoven heeft nog geen cent van relschoppers, gemeente overweegt daders zelf aan te pakken - Eindhovens Dagblad | Honderden strafzaken onterecht afgewezen, soms zelfs als er bewijsmateriaal is - RTL Nieuws | Van seksuele intimidatie tot verkrachting: wat is wat (en wat is strafbaar)? - NU.nl | Dave De Kock werd niet opgevolgd nadat hij vrijkwam, nu zou dat wel gebeuren: hoe werkt het systeem nu? - Het Nieuwsblad | Nieuwe wetten per 1 januari 2022 | Nieuwsbericht - Rijksoverheid.nl | Historische operatie in het strafrecht – want hoe berecht je een cybercrimineel met spelregels uit 1926? - Volkskrant | Tweede Kamer wil dat lekken stopt: 'Maar het hoort er gewoon bij' - RTL Nieuws | Datagestuurd politiewerk — Faculteit Recht en Criminologie — Universiteit Gent - ELIS | Inspectie Justitie en Veiligheid: undercoveragenten dupe van vriendjespolitiek en onderlinge strijd - Volkskrant | Twee uithalers aangehouden op Rotterdamse haven | Nieuwsbericht - Openbaar Ministerie | Ethische ommezwaai onder regering-Scholz - Reformatorisch Dagblad | 'Afstemming tussen het fiscale en het commune strafrecht moet beter' - TaxLive | Slechte kennis van strafrecht en psychisch verward: advocate van tableau geschrapt - Advocatie | Inspectie SZW wil strafrecht aanpassen om uitbuiting beter te kunnen aanpakken - NOS | Advocaten wekelijks bedreigd en geïntimideerd, strafrechtadvocaat Jan Vlug wil dat intimidatie strafbaar wordt - Eén Vandaag | Een te veel 'gepatchte' spijkerbroek: strafrecht is níet meer cyberproof - AG Connect | Undercoveragenten ingezet als 'gevangenen' bij Mallorca-zaak - EditieNL | Kritiek op John De Mol na 'The Voice'-reportage: “Het ligt niet aan de vrouwen” - Het Belang van Limburg | Gratis online cursus: 'Recente rechtspraak Strafrecht 2021-III' - Advocatie | Opinie: Strafrecht is een onbruikbaar instrument jegens kerken - Volkskrant | De rechtspraak in Bonaire blijft gewaarborgd - - ABC online media BV | Kritiek en teleurstelling: uitstel in hoger beroep van pakketbezorger die man in Wijchen doodreed - Omroep Gelderland | Even voorstellen: een raadsheer strafrecht - De Rechtspraak | Camera's en strafrecht om supportersrellen te voorkomen - 1Limburg | Nieuws en sport uit Limburg | Doodstraf geschrapt uit Surinaams Wetboek Militair Strafrecht - Waterkant | Seksuele intimidatie is ook een probleem van de werkgever - Zorgkrant | The Puppet Master: Hunting the Ultimate Conman S01: onwerkelijke verhalen - de Lagarde | Mexico haalt abortus uit het strafrecht, deur naar legalisering geopend - Volkskrant | Dag van het Internationaal Strafrecht: verklaring van hoge vertegenwoordiger Josep Borrell namens de Europese Unie - Consilium.europa.eu | Boete van 95 euro voor ondernemer uit Enschede van wie adreslabel rondslingert: 'Woest word ik hiervan' - Tubantia | Even voorstellen: een secretaris strafrecht - De Rechtspraak | Verdachte doodschieten Nederlander in Ecuador is veelpleger: 'Zelfs familie is bang' - AD.nl | Circa 70 procent corona-achterstanden strafrecht weggewerkt - De Rechtspraak | Gereformeerd mensbeeld wegwijzer voor houding in strafrecht - Reformatorisch Dagblad | Mannen veroordeeld voor betrokkenheid bij oplichtingsopraktijken - De Rechtspraak | Meer enkelband, minder cel - Het Advocatenblad | Peter Plasman: Advocaten en studenten strafrecht haken af door aanslag Peter R. de Vries - BNR Nieuwsradio | Opinie: Verbod op drugsgebruik leidt juist tot meer incidenten, haal drugs liever helemaal uit strafrecht - Volkskrant | Rechtszaak zal 'Fakkelman' die voor huis Sigrid Kaag stond waarschijnlijk niet stoppen: 'Hij erkent alleen de wetten van God' - Eén Vandaag | 'Ecocide moet opgenomen worden in het strafrecht' - MO | 'Strafrecht werkt niet in strijd tegen drugs' (UPDATE) - Crimesite | Hoofdofficier van justitie maakt zich zorgen over radicalisering complotdenkers - NU.nl | Veroordeling in zaak 'Politiemol' blijft in stand - Hoge raad | Uitspraak in de zaak over afstandsmoeders op 26 januari 2022 - Prakken d'Oliveira | Kamercommissie stemt in met hervorming seksueel strafrecht | Binnenland | hln.be - Het Laatste Nieuws | Rellen aan banden gelegd: voetbalgeweld van de zwaarste categorie voortaan aangepakt via strafrecht - Hartvannederland.nl | Het einde van het Joegoslaviëtribunaal: pionier in het internationaal strafrecht - NPO Radio 1 | Waarom buren van Tata Steel uitgerekend nu naar het 'ultimum remedium strafrecht' grijpen - NH Nieuws | Is vrouw echt baas in eigen buik? 'Abortus moet helemaal uit het strafrecht' - AD.nl | Nieuwe strafwet betekent een aanslag op de saamhorigheid - BD.nl | Hof schrapt getroebleerde advocate zonder strafrechtkennis: 'Potentiële cliënten verdienen bescherming' - Advocatie | 'Strafrechters moeten schadevergoeding aan slachtoffers vaker toekennen' - NPO Radio 1 | Nog een wereld te winnen in strijd tegen femicide: 'Noem het geen huiselijk geweld, er is niks huiselijks aan' - RTV Rijnmond | Minister Van Quickenborne over seksueel strafrecht: 'Justitie moet veel empathischer worden' - Knack.be | Dit verdient een sociaalstrafrechtadvocaat | NU - Het laatste nieuws het eerst op NU.nl - NU.nl | Burgemeester toont zich hoeder van lokale democratie - RTV Zaanstreek | Rechtenstudenten stappen naar Onderwijsinspectie met klachten over mastervak Strafrecht - EM. Online | Soeteman en Van Oers in algemene raad NOvA - Het Advocatenblad | Nieuws: 14 REvil hackers zijn aangehouden - Amstelveenweb.com | Grapperhaus: strafrecht niet altijd oplossing voor homogenezing - Leeuwarder Courant | Kamer wil ecocide opnemen in internationaal strafrecht - Knack.be | Professor seksueel strafrecht: "Groepsverkrachting zeker geen alleenstaand geval, elke week 4 aangiftes" - VRT NWS | Seksueel geweld sneller en vaker aangepakt | Nieuwsbericht - Rijksoverheid.nl | Aanpassing seksueel strafrecht zet slachtoffers in de kou - Apache | Geen profijtontneming bij witwasser - TaxLive | Internationaal strafrecht - Prakken d'Oliveira | 'Voor politie is geen apart strafrecht nodig' - Parool.nl | Seksueel wangedrag bij The Voice: 'Een melding kan heel zinvol zijn' - NOS | Tachtigduizend Nederlanders sluiten zich aan bij massaclaim over datalek GGD - Security.nl | Kamer maakt haast met verruimen abortuswet - Reformatorisch Dagblad | Celstraf geëist voor bedreiging advocaat - Het Advocatenblad | 'Rechtsbescherming onder druk bij alternatieven voor oorlog tegen drugs' - Mr. Online | Prevention of Fraud in Sport (PrOFS) Symposium — Vakgroep Criminologie, Strafrecht en Sociaal Recht — Universiteit Gent - ELIS | Ruim 40 procent corona-achterstanden strafrecht weggewerkt | Nieuws | Rechtspraak - De Rechtspraak | Straf doodslag omhoog naar 25 jaar | Nieuwsbericht - Rijksoverheid.nl | Tweede schrapping voor getroebleerde advocate: werkte door tijdens schorsing - Advocatie | Professor seksueel strafrecht Liesbet Stevens: “De silent majority roerde zich” - Het Nieuwsblad | Absolute doorbraak: rechter doet versneld strafzaken af - 1Limburg | Nieuws en sport uit Limburg | Wilders boos over taakstraf voor man die hem met dood bedreigde: 'Dit is geen straf, maar een beloning' - De Gelderlander | Experts: 'Dat Nederland de Mallorca-zaak overneemt is opvallend, maar logisch' - NU.nl | Zittingsrooster rechtbank Limburg week 37 (13 – 17 sept 2021) - De Rechtspraak | Reactie OM na dreigtweets aan viroloog Koopmans | Nieuwsbericht - Openbaar Ministerie | Financiële bijdrage daalt licht - Het Advocatenblad | Waarom de kloof tussen burgers en justitie maar niet kleiner wordt - Mare - Leids Universitair Weekblad | Hoogleraar over jongeren in nazikledij: wel smakeloos, niet strafbaar - RTL Nieuws | Tolk Fedde Dijkstra uit Wirdum stopt uit protest tegen lage tarieven in strafrecht - Leeuwarder Courant | Strafrecht jongvolwassenen: leren van buitenland - Mr. Online | [Recht om de hoek] Avondklok versus strafrechtelijk huisarrest - Barneveldse Krant |

Deelnemingsvorm: medeplegen

De meeste strafbepalingen gaan uit van een dader die zelfstandig handelt. De aansprakelijkheid van deze dader is dan gebaseerd op zijn eigen gedragingen. Naast deze persoon zijn vaak ook andere personen in meer of mindere mate betrokken bij een strafbaar feit.

In dit blogbericht bespreek ik wat de deelnemingsvariant medeplegen precies is, niet te verwarren met medeplichtigheid . Dit probeer ik duidelijk te maken aan de hand van een voorbeeld uit de rechtspraak.

Wat is medeplegen?

Artikel 47 van het Wetboek van Strafrecht bepaalt dat als daders van een strafbaar feit worden gestraft zij die het feit plegen, doen plegen of medeplegen. Er is sprake van medeplegen in het geval dat twee of meer personen gezamenlijk een strafbaar feit plegen.

Vereisten:

Allereerst moet er dubbel opzet zijn, te weten

1.opzet op de bijdrage;

2.opzet op het strafbare feit.

De man die dus bijvoorbeeld onbedoeld in gezelschap een opmerking maakt over de slechte beveiliging van een bank is daarom niet aansprakelijk voor de overval op de bank als zonder zijn bedoeling (opzet) deze opmerking door de overvallers is gebruikt.

Het meest belangrijke criterium voor medeplegen is een bewuste en nauwe samenwerking door de plegers. Hierbij zijn de bewuste samenwerking en gezamenlijke uitvoering sleutelbegrippen.

Dit klinkt natuurlijk als een vaag criterium en  in de loop der jaren is in de rechtspraak steeds meer een verschuiving opgetreden, waarbij de nadruk is komen te liggen op bewuste samenwerking en  minder op  de gezamenlijke uitvoering. De criteria worden verder bepaald door het feit dat er afhankelijkheid moet bestaan tussen wat de hoofddader en wat de deelnemer doet: dit wordt ook wel het accessoriteitsvereiste genoemd. Dit heeft verschillende gevolgen, waarbij bijvoorbeeld te denken valt aan het strafbare feit waaraan iemand bij de totstandkoming heeft bijgedragen. Aan een voltooid misdrijf kan niet meer worden deelgenomen.

Overzichtsarrest Hoge Raad

In december 2014 heeft de Hoge Raad in een arrest een uitgebreid overzicht gegeven met  betrekking tot medeplegen.

De Hoge Raad stelt dat het Wetboek van Strafrecht diverse mogelijkheden biedt om iemand, ook als hij niet zelf de gehele delictsomschrijving vervult, onder specifieke voorwaarden wel als medepleger aan te merken. Het accent ligt daarbij op de samenwerking en minder op wie welke feitelijke handelingen heeft verricht. De Hoge Raad formuleert daarbij enkele aandachtspunten die enig houvast bieden met betrekking tot dit vraagstuk. In het nog recentere arrest van de Hoge raad 3 november 2015, ECLI:NL:HR:2015:3218 wordt nogmaals het verschil uitgelegd.

De kwalificatie medeplegen is slechts dan gerechtvaardigd als de bewezenverklaarde een bijdrage levert aan het delict van de verdachte die van voldoende gewicht is. Bij de beoordeling door de rechter of er sprake is van medeplegen kan de rechter de vereiste nauwe en bewuste samenwerking rekening houden met onder meer de intensiteit van de samenwerking, de onderlinge taakverdeling, de rol in de voorbereiding, de uitvoering of de afhandeling van het delict en het belang van de rol van de verdachte, diens aanwezigheid op belangrijke momenten en het zich niet terugtrekken op een daartoe geëigend tijdstip.

De bijdrage van de medepleger zal in de regel worden geleverd tijdens het begaan van het strafbare feit in de vorm van een gezamenlijke uitvoering van het feit. Maar de bijdrage kan ook zijn geleverd in de vorm van verscheidene gedragingen voor en/of tijdens en/of na het strafbare feit. Ook is niet uitgesloten dat de bijdrage in de hoofdzaak vóór het strafbare feit is geleverd.

Voorbeeld uit de jurisprudentie

Om een helder beeld te geven over medeplegen volgt er een voorbeeld uit de jurisprudentie. Een bekend arrest dat het leerstuk medeplegen beschrijft is het arrest Overval te Oirschot.

Arrest Overval te Oirschot

In dit arrest ging het om een zeer gewelddadige overval. Door middel van een ramkraak hadden de overvallers zichzelf toegang verschaft tot het gebouw. Eenmaal binnen hebben zij het postkantoor overvallen onder dreiging van vuurwapens. Vervolgens zijn zij op de vlucht geslagen voor de politie. Daarna zijn zij er in een tweede auto vandoor gegaan. Op een gegeven moment stapten de overvallers over in een derde auto. Die auto werd door de politie achtervolgd. De bankovervallers schoten vanuit de kofferbak vanuit deze vluchtauto met automatische vuurwapens op de achtervolgende politie. De politie bleef de overvallers achtervolgen. De overvallers besloten daarom om de snelweg te verlaten en ergens een zijstraat in te rijden. Vanuit deze zijstraat wachtten zij de politie op. Toen de politie deze zijstraat inreed hebben de overvallers de politie opnieuw beschoten. De politie heeft vanaf hier de achtervolging gestaakt. De verdachten zijn in een later stadium toch nog opgepakt. Het probleem bij dit arrest is dat in het postkantoor twee gewapende mannen met een bivakmuts zijn gezien en even later buiten het postkantoor drie personen die de vlucht namen. In de vluchtauto van waaruit het vuur werd geopend op de achtervolgende politie is een vierde persoon gezien. Het zit hem dus in die vierde persoon. Hij is de verdachte in deze zaak. Hij is enkel gezien bij het wegvluchten voor de politie en niet bij de overval zelf. De vier opgepakte verdachten beriepen zich allemaal op het zwijgrecht. Dat maakte de bewijslast van deze zaak een stuk moeilijker. Het Hof houdt de vierde persoon aansprakelijk voor medeplegen.

De vraag is of deze persoon die niet gezien is tijdens de overval wel strafrechtelijk aansprakelijk kan zijn voor de overval.

Oordeel Hoge Raad

De Hoge Raad oordeelt als volgt over de groep overvallers: “deze personen vormde met betrekking tot die feiten een zodanig hechte, intensief en planmatig nauw samenwerkende dadergroep, dat niet van belang is wie van die personen welke rol bij of rond het plegen van dier feiten heeft vervuld, doch elk van hen als medepleger van die feiten en mitsdien als dader dient te worden aangemerkt.”

De Hoge Raad oordeelde dus in die zaak dat de vierde persoon strafrechtelijk aansprakelijk was voor de overval en gezien kon worden als medepleger.

Het is echter de vraag of deze procedure heden tot dezelfde uitkomst zou leiden.

Contact met Kellermann Advocatuur

Bent u zelf verdachte in een strafzaak en heeft u een strafrecht advocaat nodig? Kellermann Advocatuur staat u graag bij in een nationale of internationale strafzaak. Neem contact met ons op voor meer informatie.

< Deelnemingsvormen: medeplichtigheid