Donderdag 18 Juli 2019 16:17
Sdu Scriptieprijs Strafrecht uitgereikt aan Isabelle Wilcke - Advocatie | 18 jun 19 Lage boete voor Shell laat grens van strafrecht zien Krantentitel - Het Financieele Dagblad | Minister Grapperhaus verklaart via het strafrecht drugscriminelen de oorlog - Nederlands Dagblad | Petitie voor herziening jeugdstrafrecht al tienduizenden keren ondertekend - Hartvannederland.nl | Frisse winden uit de afdeling gerechtelijke statistiek - Centraal Bureau voor de Statistiek | Strafrecht in India: verandert er eindelijk iets na de brutale moord op een achtjarig kind? - MO | 'Een drugbeleid gestoeld op het strafrecht is niet alleen inefficiënt, het werkt ook contraproductief' - Knack.be | Elfie Tromp over het dodelijk geweld van gefrustreerde mannen: femicide - Joop | Tiener (18) krijgt celstraf en jeugd-tbs vanwege moord op grootvader in Wierden - Hartvannederland.nl | Wie gaan de verdachten in de MH17-zaak vervolgen? - NRC | Bedreigingen maakt ook windmolenbouwers in Dedemsvaart voorzichtig | Hardenberg - De Stentor | Centrale Raad van Beroep: boetebesluiten opnieuw herzien | Nieuwsbericht - Rijksoverheid.nl | Moeder van Romy strijdt voor hogere straffen minderjarigen - Barneveldse Krant | Hoe hard een crimineel wordt aangepakt hangt af van de strijdvaardigheid van de burgemeester - BN DeStem | Miljoenen voor vernieuwing rechtsbijstand - Assurantie Magazine | Opa van vermoorde Savannah (14): 'Jeugdstraf veel te laag' - Telegraaf.nl | Jeugddetentie na gruwelijke verkrachting studente in Rotterdam - Trouw | MH17-proces zonder verdachten is een 'onding' | Vlucht MH17 - AD.nl | Mag dat: geweld gebruiken als je een inbreker op heterdaad betrapt? - indebuurt | Twentse advocaat staat jonge moordverdachten bij: 'Je bent soort maatschappelijk werker' - Tubantia | Justitie vervolgt haatzaaiende Haagse imam wegens groepsbelediging - Joop | Zutphense rechter Karsten Gilhuis schrijft misdaadroman - Contact Zutphen - Warnsveld | Stiekeme vrouwenfilmer uit Eindhoven moet in behandeling | 112 en misdaad - Eindhovens Dagblad | Leerlingen De Achtbaan brengen bezoek aan Groeneveld Advocatuur - HS-krant | Politie maakt eind aan illegale houseparty - Politie | Gemeente Almelo gaat eigenaren van drugspanden aanpakken - Tubantia | In kliniek ging veel mis, maar volgens het strafrecht niet - NRC | Verdachten MH17 kunnen levenslang krijgen - Noordhollands Dagblad | Grote controle op industrieterrein Maartensdijk levert weinig op - RTV Utrecht | Staat roekeloos handelen van separatisten gelijk aan moord? - NRC | 'Sterfgeval bij GGzE Eindhoven hoort niet in strafrecht' - Eindhovens Dagblad | Strafproces MH17 van start: wat zijn de volgende juridische stappen? - NRC | VU beëindigt klein maar fijn vak jeugdstrafrecht - Advalvas-VU | 'Het strafrecht is niet bedoeld als maatschappelijk werk' - NRC | Belastingontwijking als motief, moreel en ethisch laakbaar, maar geen misdrijf - TaxLive | Hoe het machinale strafrecht burger en staat uit elkaar drijft - NRC | Misbruikdrama: sportwereld en strafrecht moeten samenwerken - EenVandaag | Ruim 8 jaar cel voor neersteken advocate - Crimesite | Grapperhaus komt met voorstel maatregel kostenverhaal drugsafval - AfvalOnline | Later als ik groot ben word ik advocaat - Mr. Online | Evenementen verboden gebied voor groep jongeren - Radio Beverwijk | Veroordeling El Khalidi laat zien dat Marokko lak heeft aan vrije journalistiek - Villamedia | Turkije laat opnieuw Nederlandse Syriëganger vervroegd vrij - NRC | Rusland boos: zusjes wacht de cel na doden terreurvader - AD.nl | 'Jonge accountant moet tegen fraude aanlopen' - Accountant.nl | Filippijnse president Duterte versterkt zijn greep op het land: doodstraf en strafrecht voor kinderen - Trouw | Drie jongens aangehouden voor openlijke geweldpleging - Regio Online | Plan om redden van migranten op zee strafbaar te stellen splijt coalitie - NRC | De afdeling strafrecht van het gerechtshof Amsterdam is op zoek naar stagiair(s) - De Rechtspraak | Ouders gedode kinderen eisen hogere straffen - Dagblad010 | Ivy Advocaten zoekt een talentvolle advocaat-stagiaire! | Juridische vacatures - Advocatie | Nederland Oplossing overbelasting strafrecht: 'deals met verdachten' - Parool.nl | Feynman en/of Feiten – Te vrije jongens - Geenstijl.nl | Het strafrecht helemaal los schroeven, kan dat? - NRC | Werkzaamheden A2 aankomend weekend: op- en afrit Vinkeveen afgesloten - Witte Weekblad de Ronde Venen | Abortus verdwijnt in België uit het Wetboek van Strafrecht - Volkskrant | Jas van verboden motorbende mag in Zaanstad niet meer - Noordhollands Dagblad | 'Strafrecht is er ook voor gewelddadige patiënten' - Parool.nl | Jongen die Coop-manager stak voor rechter - Distrifood.nl | 'Afspraakprocedures kunnen vertrouwen in strafrecht herstellen' - Binnenlandsbestuur | Journalist Sikkom krijgt stenen door de ramen na conflict met makelaar - Joop | Columnist 'Frontaal Naakt' vervolgd wegens belediging - NRC | Kunstenaar maakt levensgroot strafrechtboek - Mr. Online | MAG DAT: Met ontbloot bovenlijf op een Eindhovens terras zitten? - indebuurt | Frauderende accountant voor drie jaar doorgehaald - AccountantWeek | Een grauwsluier over Duitsland - Het Financieele Dagblad | Woerden maakt serieus werk van aanpak ondermijning - Regio Online | Strafeisen tot 8 jaar cel Zaanse schietpartij | Binnenland - Telegraaf.nl | Van burenruzie tot doodslag: het succes van mediation in strafrecht - De Nieuws BV - NPO Radio 1 | Boswachter Lennard Jasper wordt 'moedeloos' van illegale motorcrossers in Veluwse bossen - De Stentor | Grapperhaus wil dat ook getuigen dna afstaan - NRC | Waarom is bij de verdachte uit Utrecht sprake van een terroristisch oogmerk? - Volkskrant | 'Bestuurlijke aanpak veiligheid steeds meer bestraffend' - Gemeente.nu | Bundeswehr-generaal Gersdorf beticht van ontkenning van Holocaust - Krapuul | Het OM is al langere tijd waarde aan het verliezen - NRC | 'Experts' jeugdstrafrecht geven ouders van vermoorde kinderen trap na op NPO Radio 1 - Geenstijl.nl | Strafrechtadvocaat tegen verdachten: 'Draai je eens om naar de nabestaanden' - NPO Radio 1 | Val nooit in handen van het Britse strafrecht - NRC | MH17: Diplomatieke druk, maar Nederland is voorzichtig | Vlucht MH17 - AD.nl | PVV-Kamerlid heeft geen idee waar hij het over heeft - NRC | Rechter legt vaker tbs op - Panorama | Amerika lijkt eindelijk klaar voor iets minder strenge straffen - Trouw | Grapperhaus wil met Kamer strafrecht veranderen om 'walgelijke' woorden imam - NOS | Miljonair in de thuiszorg: zo lek is ons systeem - NPO Radio 1 | Bananenland. OM moet agenten vervolgen die schouder Michael Panhuis sloopten bij arrestatie - Geenstijl.nl | Honderden strafzaken verplaatst vanwege tekort aan rechters - RTL Nieuws | Valse controleverklaringen: doorhaling na celstraf - Accountant.nl | Mathoera: “Wet Constitutioneel Hof heeft geen prioriteit” - Suriname Herald | Minister Grapperhaus wil DNA afnemen van niet-verdachten bij “zeer ernstige” misdrijven - De Dagelijkse Standaard | Een strafzitting zoals 100 jaar geleden bedoeld, fris en fier - NRC | Rechtspraak: 'Maak van pij-maatregel geen jeugd-tbs' - De Rechtspraak | Waarom (sommige) boeren meewerken aan mestfraude | Oldebroek - De Stentor | Strafrecht is geen scheikunde - NRC | Arnon Grunberg: we kunnen ons bevrijden van vergelding in het strafrecht - Volkskrant | Openbaar ministerie niet-ontvankelijk in 39 zaken van ongewenst verklaarde vreemdelingen - De Rechtspraak | Cassatie neparts Huissen afgewezen - Medisch Contact | Na Antwerpen en Mechelen wil ook Brussel auto's van wegpiraten afnemen: 'De flagrante gevallen halen we er nu meteen uit' - De Morgen | Het zwartepietdebat woedt voort, of de blokkeerfriezen straf krijgen of niet - Trouw | Sietske Bergsma - Strafrecht en veiligheidsdiensten hebben hun eigen monster gecreëerd - ThePostOnline | Versterking strafrechtelijke aanpak terrorisme | Nieuwsbericht - Rijksoverheid.nl |

Deelnemingsvorm: medeplegen

De meeste strafbepalingen gaan uit van een dader die zelfstandig handelt. De aansprakelijkheid van deze dader is dan gebaseerd op zijn eigen gedragingen. Naast deze persoon zijn vaak ook andere personen in meer of mindere mate betrokken bij een strafbaar feit.

In dit blogbericht bespreek ik wat de deelnemingsvariant medeplegen precies is, niet te verwarren met medeplichtigheid . Dit probeer ik duidelijk te maken aan de hand van een voorbeeld uit de rechtspraak.

Wat is medeplegen?

Artikel 47 van het Wetboek van Strafrecht bepaalt dat als daders van een strafbaar feit worden gestraft zij die het feit plegen, doen plegen of medeplegen. Er is sprake van medeplegen in het geval dat twee of meer personen gezamenlijk een strafbaar feit plegen.

Vereisten:

Allereerst moet er dubbel opzet zijn, te weten

1.opzet op de bijdrage;

2.opzet op het strafbare feit.

De man die dus bijvoorbeeld onbedoeld in gezelschap een opmerking maakt over de slechte beveiliging van een bank is daarom niet aansprakelijk voor de overval op de bank als zonder zijn bedoeling (opzet) deze opmerking door de overvallers is gebruikt.

Het meest belangrijke criterium voor medeplegen is een bewuste en nauwe samenwerking door de plegers. Hierbij zijn de bewuste samenwerking en gezamenlijke uitvoering sleutelbegrippen.

Dit klinkt natuurlijk als een vaag criterium en  in de loop der jaren is in de rechtspraak steeds meer een verschuiving opgetreden, waarbij de nadruk is komen te liggen op bewuste samenwerking en  minder op  de gezamenlijke uitvoering. De criteria worden verder bepaald door het feit dat er afhankelijkheid moet bestaan tussen wat de hoofddader en wat de deelnemer doet: dit wordt ook wel het accessoriteitsvereiste genoemd. Dit heeft verschillende gevolgen, waarbij bijvoorbeeld te denken valt aan het strafbare feit waaraan iemand bij de totstandkoming heeft bijgedragen. Aan een voltooid misdrijf kan niet meer worden deelgenomen.

Overzichtsarrest Hoge Raad

In december 2014 heeft de Hoge Raad in een arrest een uitgebreid overzicht gegeven met  betrekking tot medeplegen.

De Hoge Raad stelt dat het Wetboek van Strafrecht diverse mogelijkheden biedt om iemand, ook als hij niet zelf de gehele delictsomschrijving vervult, onder specifieke voorwaarden wel als medepleger aan te merken. Het accent ligt daarbij op de samenwerking en minder op wie welke feitelijke handelingen heeft verricht. De Hoge Raad formuleert daarbij enkele aandachtspunten die enig houvast bieden met betrekking tot dit vraagstuk. In het nog recentere arrest van de Hoge raad 3 november 2015, ECLI:NL:HR:2015:3218 wordt nogmaals het verschil uitgelegd.

De kwalificatie medeplegen is slechts dan gerechtvaardigd als de bewezenverklaarde een bijdrage levert aan het delict van de verdachte die van voldoende gewicht is. Bij de beoordeling door de rechter of er sprake is van medeplegen kan de rechter de vereiste nauwe en bewuste samenwerking rekening houden met onder meer de intensiteit van de samenwerking, de onderlinge taakverdeling, de rol in de voorbereiding, de uitvoering of de afhandeling van het delict en het belang van de rol van de verdachte, diens aanwezigheid op belangrijke momenten en het zich niet terugtrekken op een daartoe geëigend tijdstip.

De bijdrage van de medepleger zal in de regel worden geleverd tijdens het begaan van het strafbare feit in de vorm van een gezamenlijke uitvoering van het feit. Maar de bijdrage kan ook zijn geleverd in de vorm van verscheidene gedragingen voor en/of tijdens en/of na het strafbare feit. Ook is niet uitgesloten dat de bijdrage in de hoofdzaak vóór het strafbare feit is geleverd.

Voorbeeld uit de jurisprudentie

Om een helder beeld te geven over medeplegen volgt er een voorbeeld uit de jurisprudentie. Een bekend arrest dat het leerstuk medeplegen beschrijft is het arrest Overval te Oirschot.

Arrest Overval te Oirschot

In dit arrest ging het om een zeer gewelddadige overval. Door middel van een ramkraak hadden de overvallers zichzelf toegang verschaft tot het gebouw. Eenmaal binnen hebben zij het postkantoor overvallen onder dreiging van vuurwapens. Vervolgens zijn zij op de vlucht geslagen voor de politie. Daarna zijn zij er in een tweede auto vandoor gegaan. Op een gegeven moment stapten de overvallers over in een derde auto. Die auto werd door de politie achtervolgd. De bankovervallers schoten vanuit de kofferbak vanuit deze vluchtauto met automatische vuurwapens op de achtervolgende politie. De politie bleef de overvallers achtervolgen. De overvallers besloten daarom om de snelweg te verlaten en ergens een zijstraat in te rijden. Vanuit deze zijstraat wachtten zij de politie op. Toen de politie deze zijstraat inreed hebben de overvallers de politie opnieuw beschoten. De politie heeft vanaf hier de achtervolging gestaakt. De verdachten zijn in een later stadium toch nog opgepakt. Het probleem bij dit arrest is dat in het postkantoor twee gewapende mannen met een bivakmuts zijn gezien en even later buiten het postkantoor drie personen die de vlucht namen. In de vluchtauto van waaruit het vuur werd geopend op de achtervolgende politie is een vierde persoon gezien. Het zit hem dus in die vierde persoon. Hij is de verdachte in deze zaak. Hij is enkel gezien bij het wegvluchten voor de politie en niet bij de overval zelf. De vier opgepakte verdachten beriepen zich allemaal op het zwijgrecht. Dat maakte de bewijslast van deze zaak een stuk moeilijker. Het Hof houdt de vierde persoon aansprakelijk voor medeplegen.

De vraag is of deze persoon die niet gezien is tijdens de overval wel strafrechtelijk aansprakelijk kan zijn voor de overval.

Oordeel Hoge Raad

De Hoge Raad oordeelt als volgt over de groep overvallers: “deze personen vormde met betrekking tot die feiten een zodanig hechte, intensief en planmatig nauw samenwerkende dadergroep, dat niet van belang is wie van die personen welke rol bij of rond het plegen van dier feiten heeft vervuld, doch elk van hen als medepleger van die feiten en mitsdien als dader dient te worden aangemerkt.”

De Hoge Raad oordeelde dus in die zaak dat de vierde persoon strafrechtelijk aansprakelijk was voor de overval en gezien kon worden als medepleger.

Het is echter de vraag of deze procedure heden tot dezelfde uitkomst zou leiden.

Contact met Kellermann Advocatuur

Bent u zelf verdachte in een strafzaak en heeft u een strafrecht advocaat nodig? Kellermann Advocatuur staat u graag bij in een nationale of internationale strafzaak. Neem contact met ons op voor meer informatie.

< Deelnemingsvormen: medeplichtigheid