Maandag 28 November 2022 17:15
Vernieuwing advocatenportaal strafrecht vertraagd - Het Advocatenblad | Podcast Staat van het Strafrecht: 'Procesafspraken en hoe nu verder?' - De Rechtspraak | Opinie | De sleutel voor beter strafrecht ligt bij de politierechter - NRC | Burgerinitiatief om abortus uit strafrecht te halen - Tweede Kamer | Haal abortus uit het wetboek van strafrecht - NPO Radio 1 | 'Dat ecocide opgenomen werd in het strafrecht, is minder verrassend dan het lijkt' - Knack.be | Bestrijd Holocaustontkenning niet met strafrecht, maar met weerwoord - EWmagazine.nl | Leerlingen Copernicus in Hoorn debat over strafrecht | Al het nieuws uit Hoorn - Rodi.nl | Blink uit in je werk en volg een cursus strafrecht – Algemeen Nijmeegs Studentenblad - ANS-online | Marokko: wijzigingen in wetboek van strafrecht - Bladna.nl | Huis van strafrecht heeft meer nodig dan nieuwe faience - De Tijd | Abortus moet uit het Wetboek van Strafrecht volgens dit burgerinitiatief - Libelle | Regering haalt Napoleon uit het strafrecht - De Tijd | Illegaal feest vol drugs, maar geen aanhoudingen en boetes: hoe kan dat? - RN7 | Wetsvoorstel: maximale gevangenisstraf van 15 naar 20 jaar voor deelname aan een terroristische organisatie - Rijksoverheid.nl | Wat is straks strafbare ontkenning van genocide? 'Rechter komt terecht in een wespennest' - Trouw | Mag je dief achtervolgen of inbreker zomaar opsluiten? Professor strafrecht beantwoordt prangende vragen na dode in Lochristi - Het Laatste Nieuws | Jurist Jurriën Hamer: 'Vergelden is zinloos, zware straffen maken de maatschappij niet veiliger' - Parool.nl | Wel schuld, geen opzet in klaphamerzaak: 'Dit zijn de lastigste rechtszaken' - RTL Boulevard | ECLI:NL:GHARL:2022:10138 Volledige tekst uitspraak - Recht.nl | Uitspraak MH17-proces 'laat zich erg lastig voorspellen' - RTL Boulevard | Van Gennip: Haast maken met certificering uitzendbureaus | Nieuwsbericht - Rijksoverheid.nl | Bosnische vrouwen protesteren tegen vrouwenmoord - MSN | Een ongewenste dickpic wordt strafbaar - De Standaard | Verdachte niet bestraft voor phishingpanel omdat politie werking niet onderzocht - Security.nl | Mars en burgerinitiatief - Reformatorisch Dagblad | Aanbiedingsbrief bij nota naar aanleiding van het verslag wetsvoorstel Strafbaarstelling gebruik persoonsgegevens voor intimiderende doeleinden - Rijksoverheid.nl | Rechtszaak tegen Willem Engel van start: 'Het OM denkt een goede kans te maken' - RTL Boulevard | Opinie | Strafbaarstelling ecocide moet meer zijn dan symboliek - NRC | Clara Wichmann en haar baanbrekende werk voor het strafrecht - Centraal Bureau voor de Statistiek | ECLI:NL:RBNNE:2022:4378 Volledige tekst uitspraak - Recht.nl | Gratis online cursus: ‘Recente rechtspraak Strafrecht 2022-II’ - Advocatie | artikel 461 wetboek van strafrecht - Boete.nu | Kamerbrief over rapport rol en positie OM in het Europese strafrecht - Rijksoverheid.nl | Opinie | One-night-stands verdelen Marokko - NRC | Burgerinitiatief: haal abortus uit wetboek van strafrecht - Joop - BNNVARA | Inzet neurotechnologie in het strafrecht vraagt nog belangrijke stappen - WODC | Zaanstad wil overlast te lijf met 'verblijfsontzeggingen' - De Orkaan | Makkelijk en zonder veel risico: hoe online fraudeurs uit Amsterdam-Zuidoost miljoenen binnenharken met 'F-game' - Parool.nl | Strafrecht adolescenten bedreigd door problemen jeugdzorg - Binnenlandsbestuur | Provincie Gelderland moet direct stoppen met schieten op wolf met paintballgeweren - Prakken d'Oliveira | Agenten logen in proces-verbaal over agressieve aanhouding van garagehouder Atik - FunX | Mijn strafdossier - De Rechtspraak | Regering-Scholz verzet de bakens op gebied van abortus, euthanasie en gezin - Reformatorisch Dagblad | Politie waarschuwt: binnenvaart vaker in de fout, 'onderbemande schepen en overtredingen van de vaartijden' - Schuttevaer.nl | Waarom abortus uit het Wetboek van Strafrecht moet – en hoe we dat gaan doen - Cosmopolitan Nederland | Mediation doet vaak wat strafrecht niet kan: 'Als emoties weg zijn werkt brein weer' - Telegraaf.nl | 'Sociale controle in sport' | Wat U Zegt | Telegraaf.nl - Telegraaf.nl | Valse hoop in het strafrecht | opinie - Leeuwarder Courant | Overheid verzuimt taak omtrent jeugdzorg in het strafrecht, aldus kinderrechter - Mr. Online | Strafrechter Gerlof Meijer met 'Strafrecht? Levensecht!' in De Hoogte - Omroep Het Hogeland - | 'Wat doen NPO-bobo's in kleedkamer Matthijs van Nieuwkerk?!' - Mediacourant | Onderbuikpolitiek ondergraaft legitimiteit strafrecht - Trouw | Kerkjurist: canoniek strafrecht moet hervormd worden voor misbruikslachtoffers - Katholiek Nieuwsblad | Loverboys glippen nog te vaak door het strafrecht - Joop - BNNVARA | Strafbare feiten worden in Nederland steeds strenger bestraft – dat is onwenselijk en onmenselijk - Volkskrant | GroenLinks: “Schrap abortus uit Wetboek van Strafrecht” - GroenLinks | OM-topman Van der Burg: strafrecht lost maatschappelijke problemen niet op - wnl.tv | Strafbaarstelling spionage gemoderniseerd | Nieuwsbericht - Rijksoverheid.nl | Memorie van toelichting bij Wetsvoorstel strafbaarstelling gebruik persoonsgegevens voor intimiderende doeleinden - Rijksoverheid.nl | Nader rapport strafbaarstelling gebruik persoonsgegevens voor intimiderende doeleinden - Rijksoverheid.nl | Dimitri Kockx: 'Groei is voor ons niet een doel op zich' - Internetbode | Geen seks, maar seggs: algospeak is het Bargoens van de tiktokgeneratie - Volkskrant | Samenloop van arbeidsrecht en strafrecht bij de genormaliseerde ambtenaar - Recht.nl | Zuiver strafrecht is een teken van beschaving. Liever een schuldige vrij dan een onschuldige in de cel | Commentaar - Friesch Dagblad | Kan je nog zwaarder straffen als een minderjarige een moord pleegt? Kinderbescherming wil eind aan strafrecht voor volwassenen bij kinderen - EenVandaag | Alsof centraliseren altijd beter is - Binnenlandsbestuur | 'Het blijft bij een week schorsing voor Baudet, twee keer straf voor hetzelfde kan niet', zegt hoogleraar strafrecht - EenVandaag | Zaak rond moord op Laura Korsman krijgt vervolg: pleidooi voor aanpassing strafrecht - AD | 'Verbieden politieke partij kan al vrij makkelijk' - BNR Nieuws | Twintiger vraagt vrijspraak voor vermeende verkrachting op kotfeestje - Het Laatste Nieuws | Abortus is geen misdaad - We zetten de volgende stap! - Humanistisch Verbond - Het Humanistisch Verbond | Kabinet trekt honderden miljoenen meer uit voor strafrecht en misdaadbestrijding - Crimesite | Nieuwe strafrechtelijke positie opsporingsambtenaar | Nieuwsbericht - Rijksoverheid.nl | Hardere aanpak overlastgevende asielzoeker: opvang soberder en sneller uitgezet - Telegraaf.nl | OM eist boete voor Extinction Rebellion na protest bij hoofdkantoor Rabobank - RTV Utrecht | Wetsvoorstel Strafbaarstelling gebruik persoonsgegevens voor intimiderende doeleinden | Kamerstuk - Rijksoverheid.nl | Wetsvoorstel maakt meer vormen van spionage strafbaar | Nieuwsbericht - Rijksoverheid.nl | Twents hulpmiddel helpt bij wirwar van privacyregels in zorg en strafrecht - Tubantia | Abortuspil via de huisarts: goed plan of niet? - NRC | Dag van het Internationaal Strafrecht: verklaring van hoge vertegenwoordiger Josep Borrell namens de Europese Unie - Consilium.europa.eu | Seksueel strafrecht hervormd: wat verandert er allemaal? - De Morgen | Minderjarig en 12 jaar de cel in: dit is waarom dat kan - Omroep Zeeland | Even voorstellen: een raadsheer in opleiding (strafrecht) - De Rechtspraak | Hoe gender(on)gelijk is Nederland? Het recht op toegang tot abortus - College voor de Rechten van de Mens | Verwarring tussen Marokkaanse vlag en LGBT-embleem in Qatar - Bladna.nl | Holocaust-overlevende Moszkowicz sr. maakte een show van het strafrecht - NU.nl | Strafrecht | Rechtspraak - De Rechtspraak | Finaal groen licht voor nieuw seksueel strafrecht, onder meer strengere straffen voor verkrachting - VRT NWS | Sinds de moord op Peter R. de Vries staat de rechtspraak onder druk. 'Het is nu oppassen geblazen' - Trouw | Even voorstellen: een hoofd juridische ondersteuning (strafrecht) - De Rechtspraak | Feynman en/of Feiten – Liefde uit Qatar - Geenstijl.nl | Willem Engel heeft geen advocaat nodig: 'Dit is een politiek proces en heeft niets met strafrecht te maken' - RTV Rijnmond | Burgemeester Brussel: ‘Haal cannabis uit strafrecht, focus op harddrugs’ - cannabisindustrie.nl | Multiprobleemverdachten verder in beeld | Nieuwsbericht - Openbaar Ministerie | Even voorstellen: een secretaris strafrecht - De Rechtspraak | Opmerkingen FvD'er over gebruik geweld 'klinkklare onzin' zeggen experts - RTL Boulevard | Samenvatting advies wetsvoorstel uitbreiding strafbaarheid spionage - Raad van State | Petitie om abortus uit Wetboek van Strafrecht te halen - Reformatorisch Dagblad | OM mag met advocaat afspraak maken over strafmaat, oordeelt Hoge Raad - NOS |

Deelnemingsvorm: medeplegen

De meeste strafbepalingen gaan uit van een dader die zelfstandig handelt. De aansprakelijkheid van deze dader is dan gebaseerd op zijn eigen gedragingen. Naast deze persoon zijn vaak ook andere personen in meer of mindere mate betrokken bij een strafbaar feit.

In dit blogbericht bespreek ik wat de deelnemingsvariant medeplegen precies is, niet te verwarren met medeplichtigheid . Dit probeer ik duidelijk te maken aan de hand van een voorbeeld uit de rechtspraak.

Wat is medeplegen?

Artikel 47 van het Wetboek van Strafrecht bepaalt dat als daders van een strafbaar feit worden gestraft zij die het feit plegen, doen plegen of medeplegen. Er is sprake van medeplegen in het geval dat twee of meer personen gezamenlijk een strafbaar feit plegen.

Vereisten:

Allereerst moet er dubbel opzet zijn, te weten

1.opzet op de bijdrage;

2.opzet op het strafbare feit.

De man die dus bijvoorbeeld onbedoeld in gezelschap een opmerking maakt over de slechte beveiliging van een bank is daarom niet aansprakelijk voor de overval op de bank als zonder zijn bedoeling (opzet) deze opmerking door de overvallers is gebruikt.

Het meest belangrijke criterium voor medeplegen is een bewuste en nauwe samenwerking door de plegers. Hierbij zijn de bewuste samenwerking en gezamenlijke uitvoering sleutelbegrippen.

Dit klinkt natuurlijk als een vaag criterium en  in de loop der jaren is in de rechtspraak steeds meer een verschuiving opgetreden, waarbij de nadruk is komen te liggen op bewuste samenwerking en  minder op  de gezamenlijke uitvoering. De criteria worden verder bepaald door het feit dat er afhankelijkheid moet bestaan tussen wat de hoofddader en wat de deelnemer doet: dit wordt ook wel het accessoriteitsvereiste genoemd. Dit heeft verschillende gevolgen, waarbij bijvoorbeeld te denken valt aan het strafbare feit waaraan iemand bij de totstandkoming heeft bijgedragen. Aan een voltooid misdrijf kan niet meer worden deelgenomen.

Overzichtsarrest Hoge Raad

In december 2014 heeft de Hoge Raad in een arrest een uitgebreid overzicht gegeven met  betrekking tot medeplegen.

De Hoge Raad stelt dat het Wetboek van Strafrecht diverse mogelijkheden biedt om iemand, ook als hij niet zelf de gehele delictsomschrijving vervult, onder specifieke voorwaarden wel als medepleger aan te merken. Het accent ligt daarbij op de samenwerking en minder op wie welke feitelijke handelingen heeft verricht. De Hoge Raad formuleert daarbij enkele aandachtspunten die enig houvast bieden met betrekking tot dit vraagstuk. In het nog recentere arrest van de Hoge raad 3 november 2015, ECLI:NL:HR:2015:3218 wordt nogmaals het verschil uitgelegd.

De kwalificatie medeplegen is slechts dan gerechtvaardigd als de bewezenverklaarde een bijdrage levert aan het delict van de verdachte die van voldoende gewicht is. Bij de beoordeling door de rechter of er sprake is van medeplegen kan de rechter de vereiste nauwe en bewuste samenwerking rekening houden met onder meer de intensiteit van de samenwerking, de onderlinge taakverdeling, de rol in de voorbereiding, de uitvoering of de afhandeling van het delict en het belang van de rol van de verdachte, diens aanwezigheid op belangrijke momenten en het zich niet terugtrekken op een daartoe geëigend tijdstip.

De bijdrage van de medepleger zal in de regel worden geleverd tijdens het begaan van het strafbare feit in de vorm van een gezamenlijke uitvoering van het feit. Maar de bijdrage kan ook zijn geleverd in de vorm van verscheidene gedragingen voor en/of tijdens en/of na het strafbare feit. Ook is niet uitgesloten dat de bijdrage in de hoofdzaak vóór het strafbare feit is geleverd.

Voorbeeld uit de jurisprudentie

Om een helder beeld te geven over medeplegen volgt er een voorbeeld uit de jurisprudentie. Een bekend arrest dat het leerstuk medeplegen beschrijft is het arrest Overval te Oirschot.

Arrest Overval te Oirschot

In dit arrest ging het om een zeer gewelddadige overval. Door middel van een ramkraak hadden de overvallers zichzelf toegang verschaft tot het gebouw. Eenmaal binnen hebben zij het postkantoor overvallen onder dreiging van vuurwapens. Vervolgens zijn zij op de vlucht geslagen voor de politie. Daarna zijn zij er in een tweede auto vandoor gegaan. Op een gegeven moment stapten de overvallers over in een derde auto. Die auto werd door de politie achtervolgd. De bankovervallers schoten vanuit de kofferbak vanuit deze vluchtauto met automatische vuurwapens op de achtervolgende politie. De politie bleef de overvallers achtervolgen. De overvallers besloten daarom om de snelweg te verlaten en ergens een zijstraat in te rijden. Vanuit deze zijstraat wachtten zij de politie op. Toen de politie deze zijstraat inreed hebben de overvallers de politie opnieuw beschoten. De politie heeft vanaf hier de achtervolging gestaakt. De verdachten zijn in een later stadium toch nog opgepakt. Het probleem bij dit arrest is dat in het postkantoor twee gewapende mannen met een bivakmuts zijn gezien en even later buiten het postkantoor drie personen die de vlucht namen. In de vluchtauto van waaruit het vuur werd geopend op de achtervolgende politie is een vierde persoon gezien. Het zit hem dus in die vierde persoon. Hij is de verdachte in deze zaak. Hij is enkel gezien bij het wegvluchten voor de politie en niet bij de overval zelf. De vier opgepakte verdachten beriepen zich allemaal op het zwijgrecht. Dat maakte de bewijslast van deze zaak een stuk moeilijker. Het Hof houdt de vierde persoon aansprakelijk voor medeplegen.

De vraag is of deze persoon die niet gezien is tijdens de overval wel strafrechtelijk aansprakelijk kan zijn voor de overval.

Oordeel Hoge Raad

De Hoge Raad oordeelt als volgt over de groep overvallers: “deze personen vormde met betrekking tot die feiten een zodanig hechte, intensief en planmatig nauw samenwerkende dadergroep, dat niet van belang is wie van die personen welke rol bij of rond het plegen van dier feiten heeft vervuld, doch elk van hen als medepleger van die feiten en mitsdien als dader dient te worden aangemerkt.”

De Hoge Raad oordeelde dus in die zaak dat de vierde persoon strafrechtelijk aansprakelijk was voor de overval en gezien kon worden als medepleger.

Het is echter de vraag of deze procedure heden tot dezelfde uitkomst zou leiden.

Contact met Kellermann Advocatuur

Bent u zelf verdachte in een strafzaak en heeft u een strafrecht advocaat nodig? Kellermann Advocatuur staat u graag bij in een nationale of internationale strafzaak. Neem contact met ons op voor meer informatie.

< Deelnemingsvormen: medeplichtigheid